Οι συνεχιζόμενες εκπομπές από ορυκτά καύσιμα ευθύνονται άμεσα για τις διαταραχές που βιώνουν οι πολίτες αυτή την εβδομάδα, προειδοποιούν κλιματικοί επιστήμονες.
Ο ακραίος καύσωνας που σαρώνει αυτή τη στιγμή την Ευρώπη θα ήταν σχεδόν αδιανόητος πριν από λίγες δεκαετίες, καθώς οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή «μαίνεται ανεξέλεγκτη».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Θερμοκρασίες ρεκόρ έχουν προκαλέσει γενικευμένο χάος σε όλη την ήπειρο, με σχολεία, νοσοκομεία, συγκοινωνίες και υπαίθριους χώρους εργασίας να δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν. Οι θάνατοι από πνιγμό έχουν εκτοξευθεί στη Γαλλία, η οποία κατέγραψε πρόσφατα την πιο ζεστή ημέρα από τότε που ξεκίνησαν οι μετρήσεις, καθώς οι πολίτες σπεύδουν να δροσιστούν.
Στην άλλη πλευρά της Μάγχης, το Ηνωμένο Βασίλειο προετοιμάζεται για μέγιστες θερμοκρασίες έως και 38°C, έχοντας ήδη βιώσει την πιο ζεστή ημέρα Ιουνίου που έχει καταγραφεί ποτέ, όταν η θερμοκρασία έφτασε τους 36,1°C.
Παρότι προβλέπεται ότι οι αφόρητες θερμοκρασίες θα υποχωρήσουν στη Δυτική Ευρώπη, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι το Σαββατοκύριακο ενδέχεται να καταγραφούν έως και 41°C σε τμήματα της Ουγγαρίας, της Βουλγαρίας και της Τσεχίας. Αυτές οι συνήθως πιο δροσερές χώρες είναι αισθητά λιγότερο προετοιμασμένες για τόσο έντονα καιρικά φαινόμενα σε σχέση, για παράδειγμα, με τη Μεσόγειο.
Πώς οι «αδύνατοι» καύσωνες γίνονται δυνατοί
Ο καύσωνας τροφοδοτείται από ένα μπλοκαρισμένο πεδίο υψηλών πιέσεων που παγιδεύει τον θερμό αέρα πάνω από την Ευρώπη και αντλεί ακόμη πιο ζεστό αέρα από τη Σαχάρα.
Σε μια ταχεία ανάλυση απόδοσης, οι επιστήμονες του World Weather Attribution (WWA) χρησιμοποίησαν τόσο παρατηρημένα όσο και προβλεπόμενα δεδομένα θερμοκρασίας για να αναλύσουν την πιο ζεστή τριήμερη περίοδο σε μια μεγάλη περιοχή της Ευρώπης που έχει σκεπαστεί από τον θόλο καύσωνα.
Διαπίστωσαν ότι τόσο οι μέγιστες ημερήσιες όσο και οι νυχτερινές θερμοκρασίες που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτού του καύσωνα θα ήταν «πρακτικά αδύνατον να εμφανιστούν αυτή την εποχή του χρόνου» μέχρι και το 1976, δηλαδή μόλις πριν από 50 χρόνια.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένας αντίστοιχος καύσωνας σε εκείνο το κλίμα θα ήταν κατά 3,5°C πιο δροσερός.
«Η επιστήμη για το πώς η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τους καύσωνες είναι ξεκάθαρη», λέει ο δρ Θεόδωρος Κίπινγκ από το Imperial College London. «Οι συνεχιζόμενες εκπομπές από ορυκτά καύσιμα ευθύνονται άμεσα για τις αναταράξεις που βιώνουν αυτή την εβδομάδα οι άνθρωποι στα σπίτια, στα σχολεία και στους χώρους εργασίας τους.
Η ταχύτητα της αλλαγής είναι συγκλονιστική. Κάθε λίγα χρόνια βλέπουμε ρεκόρ ζέστης να καταρρίπτονται στην Ευρώπη. Φέτος αυτό συμβαίνει σε διαδοχικούς μήνες».
Η εκτίναξη των τροπικών νυχτών στην Ευρώπη
Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι οι αποπνικτικές νυχτερινές θερμοκρασίες που κρατούν άυπνους τους Ευρωπαίους αυτή την εβδομάδα είναι περίπου εκατό φορές πιο πιθανές σήμερα σε σύγκριση με πριν από μόλις 23 χρόνια, κατά τον διαβόητο καύσωνα του 2003 στην Ευρώπη.
Τροπικές νύχτες, δηλαδή περίοδοι 24 ωρών κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν πέφτει ποτέ κάτω από τους 20°C, ήταν εξαιρετικά συχνές αυτή την εβδομάδα σε όλη την Ευρώπη.
Αυτό μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, καθώς το σώμα βασίζεται σε χαμηλότερες θερμοκρασίες τη νύχτα για να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του πυρήνα του και να ανακάμψει από τη ζέστη της ημέρας.
Μάλιστα, μελέτες έχουν δείξει ότι οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα, ιδίως μεταξύ των ηλικιωμένων και των ατόμων με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας.
Από τις 854 πόλεις που αναλύθηκαν σε 30 ευρωπαϊκές χώρες, το 45% έχει ήδη καταρρίψει ή αναμένεται να καταρρίψει στα τέλη Ιουνίου το απόλυτο ρεκόρ του δείκτη Wet Bulb Globe Temperature (WBGT), σύμφωνα με το WWA.
Ο WBGT είναι ένα μέτρο του θερμικού στρες και της ικανότητας του οργανισμού να δροσίζεται μέσω της εξάτμισης του ιδρώτα. Μια άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Nature, διαπίστωσε ότι στη νότια Ισπανία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Τουρκία ορισμένες περιοχές θα καταγράφουν έως και 40 επιπλέον ημέρες με ισχυρό θερμικό στρες σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1970.
Το θερμικό στρες συνοδεύεται από σειρά συμπτωμάτων, όπως αυξημένη θερμοκρασία σώματος, ταχυκαρδία, γρήγορη αναπνοή, έντονη εφίδρωση, ναυτία και ζάλη.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, οι θερμικές ασθένειες όπως η θερμική εξάντληση ή η θερμοπληξία μπορεί να αποδειχθούν θανατηφόρες.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τα ορυκτά καύσιμα, δηλαδή ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, είναι με διαφορά ο μεγαλύτερος παράγοντας της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής, καθώς ευθύνονται για περίπου το 68% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και σχεδόν το 90% όλων των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
«Οι λύσεις όμως είναι εξίσου σαφείς: μια ταχύτερη στροφή προς την καθαρή ενέργεια, η οποία είναι πλέον πολύ φθηνότερη από τα ορυκτά καύσιμα, καθώς και η προστασία των δασών και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας στις κλιματικές επιπτώσεις», λέει ο εκτελεστικός γραμματέας του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, Σάιμον Στιλ.
«Καμία χώρα δεν αντέχει άλλη συνέχιση της σημερινής πορείας. Πρέπει να επιταχύνουμε τον ρυθμό, όλοι μαζί».
«Όχι το Ελ Νίνιο»: ο πραγματικός λόγος πίσω από τον ακραίο καύσωνα στην Ευρώπη
Παρά τα δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι ο καύσωνας στην Ευρώπη οφείλεται στο Ελ Νίνιο, ένα φυσικό φαινόμενο που είναι γνωστό ότι ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, το WWA επισημαίνει ότι το φαινόμενο δεν έχει παίξει κανέναν ρόλο στις ακραίες θερμοκρασίες του Ιουνίου.
Αν και οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο μπορεί να είναι σοβαρές, οι μεγαλύτερες αναταράξεις εντοπίζονται κυρίως στις τροπικές περιοχές. Η Ευρώπη ίσως επηρεαστεί έμμεσα, αλλά αυτό είναι πιο πιθανό να συμβεί αργότερα μέσα στο έτος, το φθινόπωρο και στις αρχές του χειμώνα.
«Επιστήμονες σαν κι εμένα αρχίζουμε να ακουγόμαστε σαν χαλασμένος δίσκος», λέει η καθηγήτρια Φριντερίκε Ότο από το Imperial College London.
«Εκδίδουμε παρόμοιες δηλώσεις χρόνο με τον χρόνο, αντιδρώντας σε ακραία κύματα ζέστης που ανεβαίνουν ολοένα και ψηλότερα. Ναι, αυτό είναι κλιματική αλλαγή, ναι, φταίμε εμείς, όχι, δεν είναι το Ελ Νίνιο, ναι, έχουμε τις λύσεις, όχι, δεν τις εφαρμόζουμε αρκετά γρήγορα.
Το ερώτημα πλέον είναι τι είδους μέλλον θέλουμε για εμάς τους ίδιους και αν είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να το διασφαλίσουμε».