Οι Ευρωπαίοι λιώνουν από τον νέο καύσωνα, που σύμφωνα με ειδικούς εντείνεται από τη μακροχρόνια υπερθέρμανση και όχι από το Ελ Νίνιο.
Η Δυτική Ευρώπη εξακολουθεί να ψήνεται κάτω από το τρίτο κύμα καύσωνα της χρονιάς, ενώ οι εξοντωτικές θερμοκρασίες δεν δείχνουν να υποχωρούν πριν από το Σαββατοκύριακο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τη Δευτέρα (22 Ιουνίου) η Γαλλία έθεσε σε κόκκινο συναγερμό πάνω από τα μισά από τα 96 διαμερίσματα της ηπειρωτικής χώρας, καλώντας τους πολίτες να επιδείξουν «απόλυτη επαγρύπνηση» και να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο κατά τη διάρκεια του καύσωνα.
Την ίδια ώρα, τεράστιες περιοχές της χώρας δοκιμάζονται από θερμοκρασίες άνω των 40°C, καθώς και από διαδοχικές τροπικές νύχτες – όταν η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C μέσα σε ένα 24ωρο.
Δύο παιδιά, ηλικίας τεσσάρων και δύο ετών, εντοπίστηκαν νεκρά μέσα στο οικογενειακό τους αυτοκίνητο στη νοτιοανατολική Γαλλία τη Δευτέρα, με τις αρχές να επιβεβαιώνουν ότι η έντονη ζέστη αποτελεί την «κύρια γραμμή έρευνας». Οι τραγικοί θάνατοι έρχονται να προστεθούν σε αυτούς τριών ηλικιωμένων που πέθαναν κοντά στο Μπορντό το Σαββατοκύριακο, λόγω προβλημάτων υγείας που προκάλεσαν οι ακραίες θερμοκρασίες.
Απέναντι από τη Μάγχη, η βρετανική Met Office έχει εκδώσει προειδοποίηση κόκκινου συναγερμού για ακραία ζέστη για σήμερα και αύριο σε περιοχές της κεντρικής και νότιας Αγγλίας, καθώς και της Ουαλίας. Οι θερμοκρασίες αναμένεται να φτάσουν τους 39°C τις επόμενες ημέρες, ενώ και οι θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της νύχτας θα είναι «πολύ υψηλές».
«Η υγρασία είναι επίσης ένας παράγοντας, κάνοντας αυτό το κύμα καύσωνα ακόμη πιο επιβαρυντικό, με το θερμικό στρες να αποτελεί κίνδυνο για όλους», αναφέρει η Met Office.
Στη Γερμανία, η άνοδος της θερμοκρασίας έχει αυξήσει τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, ιδίως στο νότιο και ανατολικό τμήμα της χώρας. Περιοχές όπως η Βόννη, η Στουτγάρδη και η Φρανκφούρτη προετοιμάζονται για θερμοκρασίες που θα πλησιάσουν τους 40°C το Σαββατοκύριακο.
Ελ Νίνιο: πόσο επηρεάζει το κύμα καύσωνα στην Ευρώπη;
Στις αρχές του μήνα, η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) ανακοίνωσε ότι οι συνθήκες Ελ Νίνιο βρίσκονται επίσημα σε εξέλιξη στον τροπικό Ειρηνικό, μετά από μήνες παρακολούθησης.
Πολλοί μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο μπορεί να εξελιχθεί στο ισχυρότερο των τελευταίων δεκαετιών, οδηγώντας σε δημοσιεύματα για ένα λεγόμενο «Super El Niño». Ωστόσο, αυτή δεν είναι επίσημη επιστημονική κατηγορία και δεν χρησιμοποιείται από τη NOAA.
Το Ελ Νίνιο (στα ισπανικά «το αγόρι») είναι ένα φυσικό φαινόμενο που εμφανίζεται όταν οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό γίνονται ασυνήθιστα υψηλές. Αυτό μπορεί να αυξήσει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο ακραία καιρικά φαινόμενα.
Προηγούμενα επεισόδια Ελ Νίνιο, όπως αυτό από τον Μάιο του 2023 έως τον Μάρτιο του 2024, συνέβαλαν σε ρεκόρ ζέστης που τροφοδότησαν μια σειρά από φονικούς καύσωνες, δασικές πυρκαγιές και πλημμύρες σε όλο τον κόσμο.
Ειδικοί στο Ινστιτούτο Εκπαίδευσης για το Νερό IHE Delft στην Ολλανδία έχουν προειδοποιήσει ότι το Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από αλυσιδωτές επιπτώσεις πέρα από την άνοδο της θερμοκρασίας, συμπεριλαμβανομένων της ξηρασίας, της επισιτιστικής ανασφάλειας και ακόμη και ελλείψεων ηλεκτρικής ενέργειας.
Πολλά μέσα ενημέρωσης αποδίδουν το τρέχον κύμα καύσωνα στην Ευρώπη στο Ελ Νίνιο, όμως η Ιωάννα Βεργίνη, ιδρύτρια της παγκόσμιας πλατφόρμας πρόγνωσης καιρού WYF24, δηλώνει στο Euronews Earth ότι αυτή η προσέγγιση είναι «μετεωρολογικά λανθασμένη».
«Ο Ειρηνικός δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε ισχυρή φάση Ελ Νίνιο και, ακόμη κι όταν βρίσκεται, η άμεση επίδρασή του στη θερινή ζέστη της Ευρώπης είναι περιορισμένη και δύσκολα προσδιορίσιμη», εξηγεί.
«Πρόκειται για ένα κλασικό επεισόδιο μπλοκαρίσματος του αεροχειμάρρου που εξελίσσεται πάνω σε ένα υπόβαθρο θερμοκρασιών-ρεκόρ. Ο θόλος είναι ο μηχανισμός, η μακροχρόνια θέρμανση είναι ο ενισχυτής, το Ελ Νίνιο είναι η απόσπαση της προσοχής».
Πότε και πού γίνεται αισθητή η επίδραση του Ελ Νίνιο;
Αν και η επίδραση του Ελ Νίνιο μπορεί να είναι σοβαρή, οι αναταράξεις γίνονται κυρίως αισθητές στις τροπικές περιοχές. Οι πλημμύρες είναι συχνός κίνδυνος στη Νότια Αμερική, όπως στο βόρειο Περού, και μπορεί να επεκταθούν σε τμήματα της Ανατολικής Αφρικής, της Κεντρικής Ασίας και του νότιου τμήματος των ΗΠΑ.
Οι ξηρασίες και ο κίνδυνος δασικών πυρκαγιών αυξάνονται κατά τη διάρκεια ενός Ελ Νίνιο, ιδίως σε μεγάλο μέρος της Αυστραλίας, στα βόρεια τμήματα της Νότιας Αμερικής και σε ασιατικές χώρες όπως η Ινδονησία.
Στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο είναι πολύ πιο έμμεσες, αλλά μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα πιο ασταθούς καιρού αργότερα μέσα στη χρονιά – όπως ηπιότερου, πιο υγρού και με περισσότερους ανέμους καιρού το φθινόπωρο και στις αρχές του χειμώνα.
«Το Ελ Νίνιο μπορεί επίσης να συνδέεται με ψυχρότερα και πιο ήπια – από πλευράς ανέμων – τέλη χειμώνα στο Ηνωμένο Βασίλειο», αναφέρει η βρετανική Met Office. «Ωστόσο, τυχόν πιθανές επιπτώσεις θα αξιολογηθούν λεπτομερέστερα αργότερα μέσα στη χρονιά, καθώς οι προγνώσεις θα επικαιροποιούνται».
Οι κλιματικοί επιστήμονες προβλέπουν ότι προς το τέλος του έτους και μέσα στο 2027 ο πλανήτης θα βιώσει πιθανότατα πολύ υψηλές θερμοκρασίες – όμως αυτό δεν συμβάλλει στην έντονη ζέστη που ήδη πλήττει μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης.
Το Ελ Νίνιο έρχεται και φεύγει: η κλιματική αλλαγή μένει
Τα περισσότερα επεισόδια Ελ Νίνιο έχουν αυξήσει προσωρινά τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά περίπου 0,2°C.
Αυτό δεν είναι τόσο σημαντικό όσο η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, η οποία έχει ανεβάσει τη θερμοκρασία της γήινης επιφάνειας κατά περίπου 1,3 – 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο επιβαρύνονται έτσι από έναν ήδη θερμαινόμενο πλανήτη. Γι’ αυτό το 2025 ήταν η τρίτη θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί – πιο ζεστή από τη χρονιά Ελ Νίνιο του 2016 – παρά τη φυσική ψυχρή επίδραση του φαινομένου Λα Νίνια.
Η Λα Νίνια (στα ισπανικά «το κορίτσι») τείνει να ψύχει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες ενισχύοντας τους εμπορικούς ανέμους και φέρνοντας ψυχρότερα νερά από τα βάθη του ωκεανού στην επιφάνεια στον τροπικό Ειρηνικό. Η Λα Νίνια εμφανίζεται επίσης άτακτα, αλλά συνήθως διαρκεί περισσότερο από το Ελ Νίνιο.
«Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό φαινόμενο», είχε δηλώσει τον Μάιο η κλιματολόγος Φρίντερικε Όττο από το Imperial College του Λονδίνου, πριν ξεκινήσουν επίσημα οι συνθήκες Ελ Νίνιο. «Έρχεται και φεύγει».
Η Ευρώπη θερμαίνεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο, με τις θερμοκρασίες να έχουν αυξηθεί κατά περίπου 2,5°C σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Τμήματα της Ευρώπης εκτείνονται στην Αρκτική, την ταχύτερα θερμαινόμενη περιοχή του πλανήτη, όπου οι θερμοκρασίες αυξάνονται με ρυθμό τρεις έως τέσσερις φορές υψηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Καθώς το χιόνι και οι πάγοι λιώνουν, λιγότερο ηλιακό φως ανακλάται από την επιφάνεια της Γης, ενώ οι πιο σκοτεινές επιφάνειες που αποκαλύπτονται απορροφούν περισσότερη θερμότητα, ενισχύοντας το λιώσιμο.
Οι πολιτικές περιορισμού των εκπομπών έχουν βοηθήσει την Ευρώπη να μειώσει την ατμοσφαιρική ρύπανση, κάτι που έφερε σημαντικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Ωστόσο, έχουν μειώσει επίσης τα χαμηλά σύννεφα που δημιουργούνται από τα αεροζόλ, τα οποία λειτουργούσαν ως φράγμα δροσισμού.