Θερμοκρασίες ρεκόρ αυξάνουν τη ζήτηση για κλιματισμό και προκαλούν άλματα στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης δοκιμάζεται, καθώς η ήπειρος ψήνεται από το τρίτο κύμα καύσωνα της χρονιάς.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι αυτή την εβδομάδα η θερμοκρασία στη Μεσόγειο μπορεί να φτάσει τους καυτούς 43°C, ενώ η Δυτική Ευρώπη προετοιμάζεται για ενδεχομένως θερμοκρασίες ρεκόρ.
Η Γαλλία έχει ήδη θέσει πάνω από τα μισά από τα 96 διαμερίσματά της σε κόκκινο συναγερμό για κίνδυνο για τη ζωή, καλώντας τους πολίτες να αποφεύγουν την άμεση έκθεση στον ήλιο και να επιδεικνύουν «απόλυτη επαγρύπνηση».
Στην άλλη πλευρά της Μάγχης, η βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office) προειδοποιεί ότι οι μέγιστες θερμοκρασίες στη νότια Αγγλία μπορεί τις επόμενες ημέρες να φτάσουν τους 38°C, ενώ προβλέπει «επικίνδυνες» τροπικές νύχτες (όταν η θερμοκρασία δεν πέφτει ποτέ κάτω από τους 20°C σε ένα 24ωρο).
Η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελβετία αναμένουν επίσης αποπνικτικές θερμοκρασίες, που αρχίζουν να παραλύουν την καθημερινότητα.
Σε όλη την Ευρώπη, εκατοντάδες σχολεία έχουν κλείσει ή σχολάνε νωρίτερα, ενώ τα δρομολόγια των τρένων σε πολυσύχναστες πόλεις όπως το Παρίσι και οι Βρυξέλλες έχουν μειωθεί, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος βλαβών. Το φεστιβάλ Fête de la Musique στο Παρίσι πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο, αλλά η κυβέρνηση απαγόρευσε την κατανάλωση αλκοόλ σε δημόσιους χώρους για να μειώσει τον κίνδυνο αφυδάτωσης.
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη θύμα του ακραίου καύσωνα που οι περισσότεροι δεν σκέφτονται: το ηλεκτρικό ρεύμα.
Πώς οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν το ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης
Η Ευρώπη καταγράφει συχνά εκτίναξη στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια καυσώνων, λόγω της αυξημένης ζήτησης για ψύξη. Το 2022, η ψύξη χώρων, κυρίως μέσω κλιματιστικών και ανεμιστήρων, κατανάλωσε περίπου το 7% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας.
«Ο κόσμος ψήνεται σε ακραίες θερμοκρασίες, με τη ζήτηση για ψύξη να αυξάνεται», προειδοποιούσε το 2023 η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA).
«Οι θερμοκρασίες-ρεκόρ τροφοδοτούν τη ζήτηση για κλιματισμό και προκαλούν απότομα άλματα στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας – κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο αύξησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ο οποίος με τη σειρά του κάνει τον πλανήτη ακόμη πιο ζεστό.»
Κατά το πρώιμο καλοκαιρινό κύμα καύσωνα του 2025, η Γαλλία κατέγραψε βραδινή αιχμή στην κατανάλωση ηλεκτρισμού κατά 25% υψηλότερη από τον μέσο όρο εκτός σεζόν, λόγω της αυξημένης χρήσης για ψύξη, παρότι η χώρα έχει σχετικά χαμηλά ποσοστά κατοχής κλιματιστικών.
Σε ποιες χώρες η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται περισσότερο;
Ο ιστότοπος σύγκρισης τιμών Compare the Market ανέλυσε 85 χώρες, που αντιστοιχούν περίπου στο 90% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, για να διαπιστώσει πώς μεταβάλλεται η ζήτηση ηλεκτρισμού τους μήνες με ακραίες θερμοκρασίες.
Η μελέτη συνέκρινε τη ζήτηση κατά τη θερμότερη δεκάτη των μηνών σε κάθε χώρα με τη ζήτηση σε μήνες με κανονικές θερμοκρασίες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η Ελλάδα καταλαμβάνει την πρώτη θέση παγκοσμίως, με τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας να αυξάνεται κατά 38,62% στις περιόδους ακραίας ζέστης. Αυτό αντιστοιχεί σε επιπλέον 143,08 kWh ανά άτομο για κάθε μήνα ακραίου καύσωνα.
Δεύτερο κατατάσσεται το Μαυροβούνιο, με άνοδο της ζήτησης κατά 22,49%, και ακολουθούν η Τουρκία (21,91%), η Κροατία (17,76%), η Ιταλία (14,22%) και η Ισπανία (8,86%).
Ευρωπαϊκές χώρες με τις μεγαλύτερης διάρκειας ετήσιες διακοπές ρεύματος
Όταν η συνολική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας υπερβαίνει τη διαθέσιμη παραγωγική ικανότητα ή τα φυσικά όρια του δικτύου, η συχνότητα του συστήματος μπορεί να πέσει – προκαλώντας γενική διακοπή ρεύματος.
Χρησιμοποιώντας τα πέντε πιο πρόσφατα διαθέσιμα έτη δεδομένων για διακοπές, η Compare the Market ανέλυσε επίσης τη μέση διάρκεια και το εκτιμώμενο κόστος για τα νοικοκυριά από τις διακοπές ρεύματος σε επιλεγμένες χώρες.
Μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που εξετάστηκαν, η Ουγγαρία κατέγραψε τη μεγαλύτερη μέση διάρκεια διακοπών, με 2,92 ώρες τον χρόνο, και ακολουθούν η Σλοβενία με 2,16 ώρες και η Ελλάδα με 1,63 ώρες.
«Παρότι η Ιταλία έχει μικρότερη μέση διάρκεια διακοπών από την Ελλάδα, ο μεγάλος αριθμός νοικοκυριών σημαίνει ότι εμφανίζει το υψηλότερο συνολικό εκτιμώμενο ετήσιο κόστος για τα νοικοκυριά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που αναδεικνύονται», αναφέρει η μελέτη.
«Οι διακοπές ρεύματος στην Ιταλία εκτιμάται ότι κοστίζουν στα νοικοκυριά περίπου 154,7 εκατ. ευρώ τον χρόνο, με την Πολωνία να ακολουθεί με 152,1 εκατ. ευρώ.»
Τα στοιχεία βασίζονται σε μια τυπική υπόθεση «τιμής της μη εξυπηρετούμενης ζήτησης» (value of lost load) που χρησιμοποιείται στην οικονομία της ενέργειας για να υπολογιστεί το κόστος του να μένεις χωρίς ρεύμα (για παράδειγμα αλλοίωση τροφίμων, απώλεια θέρμανσης/ψύξης, διακοπή διαδικτύου και γενική ταλαιπωρία). Δεν βασίζονται στις τοπικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Μπορούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να αποσυμφορήσουν το πιεσμένο δίκτυο της Ευρώπης;
Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο πέρυσι, η Ευρώπη βίωσε ένα κύμα καύσωνα με τις θερμοκρασίες να φτάνουν τους 40°C (πηγή στα Αγγλικά), γεγονός που προκάλεσε αύξηση της ημερήσιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας έως και κατά 14%. Σε συνδυασμό με βλάβες σε θερμικούς σταθμούς παραγωγής, αυτό οδήγησε σε διπλασιασμό έως και τριπλασιασμό των μέσων ημερήσιων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, σύμφωνα με το ενεργειακό think tank Ember, η παραγωγή-ρεκόρ από φωτοβολταϊκά στην ΕΕ βοήθησε να διατηρηθεί η τροφοδοσία σταθερή παρά την έκρηξη της ζήτησης.
«Τις ημέρες κορύφωσης του καύσωνα, η ηλιακή ενέργεια παρείχε έως και 50 GW ισχύος μόνο στη Γερμανία, καλύπτοντας το 33–39% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας», αναφέρει η Ember.
«Η Γερμανία διαθέτει 14 GW αποθήκευσης σε μπαταρίες και 10 GW αντλησιοταμίευσης, που βοήθησαν στην αποθήκευση μέρους της ηλιακής παραγωγής για χρήση όταν δύει ο ήλιος.»