Το Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιων Οικονομικών θεωρεί “αισιόδοξη” την πρόβλεψη ανάπτυξης 1% για το 2027, ενώ οικονομολόγοι στο Euronews μιλούν για κίνδυνο εκτροχιασμού.
Η μάχη για τον προϋπολογισμό μόλις αρχίζει, την ώρα που ο ρυθμός ανάπτυξης που έχει επιλέξει η κυβέρνηση για το 2027 προκαλεί ήδη επιφυλάξεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε γνωμοδότηση που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη (πηγή στα Γαλλικά), το Haut Conseil des finances publiques (HCFP) έκρινε ότι τα σχέδια νόμου για τον προϋπολογισμό και τη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης, που παρουσιάστηκαν την ίδια ημέρα στο Υπουργικό Συμβούλιο, στηρίζονται, μεταξύ άλλων, σε πρόβλεψη ανάπτυξης 1,0 %, η οποία χαρακτηρίζεται «αισιόδοξη».
Η αρχή με πρόεδρο την Amélie de Montchalin, σημερινή πρώτη πρόεδρο του Cour des comptes και πρώην υπουργό Δημόσιας Δράσης και Δημοσίων Λογαριασμών υπό τον Emmanuel Macron, υπογραμμίζει επίσης τη «σημαντική αβεβαιότητα» που περιβάλλει το εθνικό πλαίσιο, ιδίως ως προς «την ίδια την υιοθέτηση του προϋπολογισμού για το 2027».
Σύμφωνα με το πρώτο προσχέδιο που παρουσιάστηκε, η εκτελεστική εξουσία στοχεύει να μειώσει το δημόσιο έλλειμμα στο 5,0 % του ΑΕΠ το 2027, από 5,4 % φέτος, με αντάλλαγμα ένα «προσπάθεια» 54 δισ. ευρώ.
«Θα ήταν η πέμπτη συνεχόμενη χρονιά με έλλειμμα ίσο ή μεγαλύτερο του 5 %», σημειώνει ο Hadrien Camatte, senior οικονομολόγος για τη Γαλλία, το Βέλγιο και τη ζώνη του ευρώ στη Natixis CIB, σε σχόλιό του στο Euronews.
«Κίνδυνος δημοσιονομικής εκτροπής»
Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, η κυβέρνηση προβλέπει νέα μέτρα ύψους 43 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 25 δισ. σε περικοπές δαπανών και 18 δισ. σε πρόσθετα έσοδα. Σε αυτά θα προστεθούν 12 δισ. ευρώ που έχουν ήδη αποφασιστεί φέτος.
Πιο συγκεκριμένα, το έλλειμμα των κεντρικών διοικήσεων θα διευρυνθεί στο 5,0 % του ΑΕΠ το 2027, από 4,8 % το 2026, κυρίως «υπό την επίδραση της αύξησης του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους (+10,3 δισ. ευρώ), των αμυντικών δαπανών (+6,5 δισ. ευρώ) και της συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ (+2,8 δισ. ευρώ)», παρατηρεί ο Hadrien Camatte.
Το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων θα επικεντρωθεί στις διοικήσεις κοινωνικής ασφάλισης, συνεχίζει ο ειδικός, «με στόχο πλεόνασμα 0,2 % του ΑΕΠ, έναντι ελλείμματος 0,1 % το 2026». Αυτό θα επιτευχθεί κυρίως μέσω μερικού παγώματος των συντάξεων, που αναμένεται να αποφέρει περίπου 4 δισ. ευρώ σε εξοικονόμηση, και των οικογενειακών επιδομάτων, για 500 εκατ. ευρώ, ελπίζει η κυβέρνηση.
Όσο για το έλλειμμα των τοπικών αρχών, «θα βελτιωθεί ελαφρώς», αναλύει ο ειδικός, υποχωρώντας στο 0,1 % του ΑΕΠ από 0,2 % το 2026.
Στο σκέλος των εσόδων, το σχέδιο προβλέπει 17,2 δισ. ευρώ νέους υποχρεωτικούς φόρους και εισφορές, κυρίως χάρη στην αναμόρφωση των μειώσεων στις κοινωνικές εισφορές (6,6 δισ. ευρώ), στην αύξηση των τοπικών φόρων και στο ψαλίδισμα μιας φορολογικής έκπτωσης από την οποία επωφελούνται οι συνταξιούχοι.
Η πορεία αυτή στηρίζεται σε αρκετές υποθέσεις που θεωρούνται «αισιόδοξες», υπενθυμίζει ο Hadrien Camatte. Η κυβέρνηση βασίζεται ιδίως σε αύξηση του ΑΕΠ 1 % το 2027, έναντι 0,8 % για τη Natixis, την τράπεζα επιχειρηματικής πελατείας του ομίλου BPCE (Caisses d'Épargne και Banques Populaires). Ο οικονομολόγος επισημαίνει επίσης «έναν μέσο επιτόκιο 4,3 % για τα δεκαετή κρατικά ομόλογα, επίπεδο που έχει ήδη ξεπεραστεί τις τελευταίες ημέρες, στο 4,9 %».
«Η πιο ασθενής οικονομική ανάπτυξη, η μεγάλη ευαισθησία του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους στα επιτόκια – μια αύξηση κατά 100 μονάδες βάσης θα συνεπαγόταν επιπλέον κόστος 3,4 δισ. ευρώ το 2027 – και ο ανεπαρκής βαθμός τεκμηρίωσης ορισμένων μέτρων δημιουργούν κίνδυνο δημοσιονομικής εκτροπής το 2027», τονίζει ο ειδικός της Natixis.
«Αύριο τα υπερπόντια εδάφη, τα πανεπιστήμια, ο τομέας της υγείας»
Είναι «πολύ δύσκολο» να προβλέψει κανείς ποια θα είναι η ανάπτυξη το 2027, θεωρεί ο François Facchini, καθηγητής οικονομίας στο Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne. Επισημαίνει κυρίως την αβεβαιότητα γύρω από την έκβαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, υπεύθυνο για την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων στη Γαλλία, αλλά τονίζει επίσης την πολιτική αστάθεια.
Η νέα κυβέρνηση, που θα αναλάβει μετά τις προεδρικές εκλογές του 2027, «θα κάνει πιθανότατα έναν διορθωτικό προϋπολογισμό που θα επηρεάσει την ανάπτυξη», εκτιμά.
Σύμφωνα με τον ερευνητή, είναι επίσης «πιθανό» η εκλογική χρονιά να σημαδευτεί από απεργίες και κοινωνικά κινήματα, καθώς κάθε ομάδα θα προσπαθεί να «επιδράσει στις υποσχέσεις των υποψηφίων». Αναφέρει ειδικότερα τους δημόσιους υπαλλήλους και τους μαθητές, αλλά επίσης, δυνητικά, «αύριο τα υπερπόντια εδάφη, τα πανεπιστήμια, ο τομέας της υγείας, όλοι οι κλάδοι που εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από πολιτικές επιλογές».
«Είναι πιθανό, στη συνέχεια, να σημειωθεί αύξηση της τιμής των τροφίμων μετά τους καύσωνες και την ξηρασία της χρονιάς 2026», προσθέτει.
Ο François Facchini θεωρεί ότι, ανάμεσα στη γεωπολιτική και πολιτική αβεβαιότητα, τις πιθανές πληθωριστικές πιέσεις και τον κίνδυνο κρίσης χρέους, «το Haut Conseil έχει δίκιο: 1 % [ανάπτυξη], είναι αισιόδοξο». Προσθέτει πάντως: «Γενικά αυτή είναι ο κανόνας στα δημοσιονομικά σενάρια.»
Ένα κοινοβουλευτικό τείχος
Όμως η σημερινή κυβέρνηση πρέπει πρώτα να καταφέρει να υιοθετηθεί αυτός ο προϋπολογισμός, σε μια Εθνοσυνέλευση που κατακερματίζεται ολοένα και περισσότερο όσο πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές.
Ο Hadrien Camatte διακρίνει δύο σενάρια για τον πρωθυπουργό Sébastien Lecornu: προσφυγή στο άρθρο 49.3, που επιτρέπει υιοθέτηση χωρίς ψηφοφορία αλλά προκαλεί κατάθεση προτάσεων μομφής, ή προσφυγή στις ordonnances.
Η πρώτη επιλογή θα σήμαινε πάντως μείωση της προσπάθειας εξοικονόμησης που προβλέπει ο προϋπολογισμός και θα απαιτούσε «την αποχή είτε του Σοσιαλιστικού Κόμματος – ένα σενάριο μάλλον απίθανο με βάση τις πρόσφατες δηλώσεις του – είτε του Rassemblement national, του οποίου οι δημόσιες θέσεις εμφανίζονται πιο ανοικτές σε αυτή την προοπτική αλλά με κόκκινες γραμμές που μπορεί να μεταβληθούν, ιδίως ως προς τις συντάξεις», σύμφωνα με τον ειδικό της Natixis CIB.
Όσο για τις ordonnances, θα επέτρεπαν στη Γαλλία να διαθέτει έναν προϋπολογισμό «που να αντιστοιχεί στην εκδοχή που έχει επιλέξει η κυβέρνηση» σε περίπτωση αδιεξόδου μετά το πέρας των 70 ημερών συζήτησης στην Εθνοσυνέλευση.
Η Γαλλία θα έμπαινε τότε σε ένα άγνωστο πεδίο για την Πέμπτη Δημοκρατία.