Η νέα άνοδος του δεκαετούς επιτοκίου δανεισμού της Γαλλίας, που πλησιάζει το 5 %, δείχνει την αυξανόμενη δυσπιστία των επενδυτών προς δημόσιο χρέος που συνεχίζει να αυξάνεται.
Τα άσχημα νέα συσσωρεύονται για την κυβέρνηση. Το επιτόκιο του γαλλικού δεκαετούς δανεισμού έφτασε το 4,94 % την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου στις 10.00, έναντι 4,85 % στη λήξη των συναλλαγών την Τετάρτη. Πρέπει να γυρίσουμε πίσω στο 2002 για να βρούμε αντίστοιχο επίπεδο, με απόδοση 4,91 % για τα γαλλικά κρατικά ομόλογα στη δευτερογενή αγορά.
Κυρίως, το επιτόκιο δανεισμού σημείωσε τη μεγαλύτερη τριμηνιαία άνοδο εδώ και σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, καθώς και τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από το 2022.
Η νέα αυτή αύξηση αποτελεί ένδειξη της αυξανόμενης δυσπιστίας των επενδυτών απέναντι στο γαλλικό χρέος, την ώρα που η κυβέρνηση παρουσιάζει, σήμερα Πέμπτη, τα περιγράμματα αυτού που θα μπορούσε να είναι ο κρατικός προϋπολογισμός για το 2027. Το έργο προμηνύεται δύσκολο για τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνού, ιδίως από τη στιγμή που η Γαλλία έχει να δει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό από το 1973.
Κι όμως, αυτή η ιστορική άνοδος δεν αποτελεί έκπληξη. Την προηγούμενη ημέρα, ο ένοικος του Ματινιόν είχε εκφράσει τη λύπη του γιατί η προειδοποίηση πέρασε "σχεδόν απαρατήρητη" στον δημόσιο διάλογο. "Οι ενεργειακές εντάσεις ωθούν τα επιτόκια προς τα πάνω σε πολλές χώρες. Στη Γαλλία, η πολιτική αβεβαιότητα ενόψει της προεδρικής εκλογής προσθέτει σε αυτή την πίεση", έγραψε ο πρωθυπουργός, στο X. "Ας μην προσθέσουμε αστάθεια σε αυτές τις δυσκολίες."
"Περισσότεροι τόκοι προς πληρωμή σημαίνουν λιγότεροι πόροι για τις προτεραιότητες της χώρας. Αυτή η πραγματικότητα επιβάλλεται σε όλους: κυβέρνηση, κοινοβούλιο, υποψήφιοι για την προεδρία. Η πραγματικότητα μας προλαβαίνει", διευκρίνισε ο Σεμπαστιάν Λεκορνού, ο οποίος είχε ήδη ανακοινώσει την πρόθεσή του να πραγματοποιήσει 54 δισεκατομμύρια ευρώ εξοικονομήσεων.
Πέρα από αυτή την άνοδο, η σοβαρότητα της κατάστασης αποτυπώνεται και στη διαφορά με τη Γερμανία, της οποίας το επιτόκιο δανεισμού λειτουργεί ως σημείο αναφοράς στην Ευρώπη. Σήμερα Πέμπτη διαμορφώνεται στο 3,61 %, δηλαδή περίπου 1,30 μονάδα κάτω από το γαλλικό επιτόκιο. Μια διαφορά, το λεγόμενο γαλλογερμανικό spread, που συνεχώς διευρύνεται και έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκατεσσάρων ετών.
Ως συνέπεια, η αντίδραση των χρηματιστηρίων ήταν άμεση. Το πρωί της Πέμπτης άνοιξαν όλα με πτώση. Στις πρώτες συναλλαγές, το Παρίσι έχασε 0,56 %, η Φρανκφούρτη 0,48 %, το Μιλάνο 0,49 % και το Λονδίνο 1,10 %. le p
Ο Εντουάρ Φιλίπ, υποψήφιος για την προεδρία με το κόμμα Horizon, εξήγησε, στο LCI, ότι φοβάται "τον στραγγαλισμό" σε περίπτωση που το χρέος συνεχίσει να αυξάνεται και τα επιτόκια να ανεβαίνουν. Μια κατάσταση στην οποία δεν θα υπήρχε πλέον καμία "περιθώριο ελιγμών". "Και μετά υπάρχει κάτι που είναι σχεδόν χειρότερο από αυτό: είναι αυτό συν ένα σοκ, ένα εξωτερικό σοκ, μια πολιτική αστάθεια, κάτι που έρχεται να αποσταθεροποιήσει το σύστημα και μπορεί, τότε, να δημιουργήσει μια χρηματοπιστωτική κρίση", υπογράμμισε επίσης.
Από την πλευρά του, ο Μπρουνό Ρεταγιό, που διεκδικεί επίσης την προεδρία για τους Républicains, προειδοποιεί ότι μια "χρηματοπιστωτική κρίση βρίσκεται μπροστά μας". "Ζητώ από τον Εμανουέλ Μακρόν να οργανώσει πριν από το τέλος της χρονιάς ένα δημοψήφισμα για να ενταχθεί ένας χρυσός δημοσιονομικός κανόνας στο Σύνταγμά μας", δήλωσε στο BFMTV.
3 596 δισεκατομμύρια ευρώ χρέος
Η κυβέρνηση βρίσκεται ακόμη περισσότερο στο στόχαστρο, καθώς το δημόσιο χρέος έχει φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ κατά τη διάρκεια των δύο θητειών του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, γεγονός που ανησυχεί τους επενδυτές και αναδεικνύεται σε ένα από τα μείζονα διακυβεύματα ενόψει της προεδρικής εκλογής του επόμενου έτους.
Το χρέος ανέρχεται σε 3 596 δισεκατομμύρια ευρώ και αντιστοιχεί πλέον στο 119 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), αφήνοντας να εννοηθεί ότι τα εύθραυστα δημόσια οικονομικά της χώρας πιθανότατα θα κυριαρχήσουν στην προεκλογική εκστρατεία.
Μια πρόταση που αποσκοπεί στην επίλυση του προβλήματος του χρέους προκαλεί ιδιαίτερη αντιπαράθεση. Ο υποψήφιος της La France insoumise, Ζαν-Λικ Μελανσόν, πρότεινε την ακύρωση των γαλλικών κρατικών ομολόγων που κατέχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ώστε να εξασφαλιστούν κεφάλαια για τις δημόσιες δαπάνες, εκτιμώντας ότι έτσι θα απελευθερωθούν πόροι για επενδύσεις.
Μια ιδέα που απορρίφθηκε γρήγορα από την Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία θεωρεί ότι αυτή η πρόταση θα συνιστούσε μια "καθαρή και απλή παραβίαση" των ευρωπαϊκών συνθηκών, που απαγορεύουν σε μια κεντρική τράπεζα να χρηματοδοτεί τα κράτη. Τόνισε ότι, εάν η Γαλλία πάγωνε το χρέος της σήμερα, οι πιστωτές της θα μπορούσαν, όταν θα επιδίωκε να δανειστεί ξανά, να απαιτήσουν εξωφρενικούς όρους ή ακόμη και να αρνηθούν καθαρά και απλά να της δανείσουν.
Σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Οικονομίας, το γαλλικό χρέος κατέχεται από μια μεγάλη ποικιλία επενδυτών. Ένα τέταρτο ανήκει σε Γάλλους επενδυτές, ένα τέταρτο σε επενδυτές της ευρωζώνης και ένα τέταρτο σε επενδυτές εκτός ευρωζώνης. Τέλος, το τελευταίο 25 % κατέχεται από την Banque de France, στο πλαίσιο των αγορών που πραγματοποιούνται βάσει της νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.