Καθώς η Γαλλία αναζητά δισ. ευρώ για να νοικοκυρέψει τα δημόσια οικονομικά, η Oxfam επαναφέρει το σύμφωνο Dutreil, λέγοντας ότι θα απέφερε δισ. από τα μεγαλύτερα κληρονομήματα
Την ώρα που κάθε ευρώ που δαπανάται και κάθε εξοικονόμηση εξετάζονται εξονυχιστικά για να μειωθεί το γαλλικό έλλειμμα, η ΜΚΟ Oxfam στρέφει το βλέμμα σε μια άλλη πιθανή πηγή εσόδων: τις πολύ μεγάλες κληρονομιές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου (πηγή στα Γαλλικά), η οργάνωση βάζει στο στόχαστρο το pacte Dutreil, τον φορολογικό μηχανισμό που επιτρέπει μεγάλη μείωση των φόρων κληρονομιάς κατά τη μεταβίβαση μιας επιχείρησης.
Η έκθεση δημοσιεύεται την ώρα που ξεκινά η προετοιμασία του προϋπολογισμού 2027, σε ένα περιβάλλον δημόσιων οικονομικών που βρίσκονται σε ιδιαίτερα κακή κατάσταση.
Καθώς το γαλλικό δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος επιδεινώνονται μεταξύ 2025 και 2026 (από 5,1 % σε 5,4 % για το πρώτο, και από 115,7 % σε 119,3 % του ΑΕΠ για το δεύτερο), η Direction générale du Trésor εκτιμά ότι τα επόμενα χρόνια θα απαιτηθούν σημαντικές δημοσιονομικές προσπάθειες. Σε αυτό το πλαίσιο, η Oxfam θεωρεί ότι η δημοσιονομική προσαρμογή μπορεί επίσης να περάσει μέσα από μια συνολική επαναξιολόγηση ορισμένων φορολογικών προνομίων.
Τι είναι το pacte Dutreil;
Το pacte Dutreil, που θεσπίστηκε το 2003 και φέρει το όνομα του τότε υπουργού Εμπορίου και Χειροτεχνίας Renaud Dutreil, διευκολύνει τη μεταβίβαση επιχειρήσεων προσφέροντας απαλλαγή 75 % από τους φόρους δωρεάς ή κληρονομιάς. Έτσι, γλιτώνει τους κληρονόμους από την ανάγκη να πουλήσουν την οικογενειακή επιχείρηση για να πληρώσουν αυτούς τους φόρους.
Σε αντάλλαγμα, οι δικαιούχοι δεσμεύονται να διατηρήσουν τους τίτλους για μια ελάχιστη περίοδο και να τηρήσουν συγκεκριμένους όρους δραστηριότητας. Ο νόμος για τον προϋπολογισμό του 2026 έχει ήδη αυστηροποιήσει το καθεστώς, κυρίως παρατείνοντας τη διάρκεια διατήρησης και αποκλείοντας ορισμένα μη επαγγελματικά περιουσιακά στοιχεία.
Σύμφωνα με την Oxfam, οι μεταβιβάσεις που έγιναν με βάση το pacte Dutreil αντιπροσώπευσαν σχεδόν 3 δισ. ευρώ ετησίως κατά μέσο όρο τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με κορύφωση τα 5,5 δισ. ευρώ το 2024, σύμφωνα με την Cour des comptes.
Και η Oxfam εκτιμά ότι η διατήρηση των σημερινών κανόνων θα μπορούσε στο μέλλον να συνεπάγεται ακόμη πολύ μεγαλύτερη απώλεια εσόδων. Με βάση τους υπολογισμούς της, η μεταβίβαση των περιουσιών των Γάλλων δισεκατομμυριούχων άνω των 70 ετών μέσω του pacte Dutreil θα μπορούσε να στερήσει από τα δημόσια οικονομικά πάνω από 111 δισ. ευρώ μέσα στις επόμενες τρεις δεκαετίες.
Πρόκειται για μια εκτίμηση, και όχι για ποσό που το κράτος θα εισέπραττε αυτομάτως αν το σύστημα καταργούνταν. Για την Oxfam, όμως, δείχνει το δημοσιονομικό περιθώριο που θα άνοιγε μια μεταρρύθμιση σε αυτό το πεδίο.
Η Oxfam στοχεύει τις μεγαλύτερες περιουσίες στη Γαλλία
Για την οργάνωση, το πρόβλημα βρίσκεται κυρίως στη συγκέντρωση του φορολογικού πλεονεκτήματος. Η Oxfam θεωρεί ότι οι πιο εύποροι δικαιούχοι ωφελούνται πολύ περισσότερο από το μέτρο σε σχέση με τους υπόλοιπους.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, οι 110 πιο ευνοημένοι δικαιούχοι, δηλαδή περίπου το 1 % του συνόλου, θα είχαν γλιτώσει κατά μέσο όρο 30 εκατ. ευρώ σε φόρους ο καθένας το 2024. Αντίθετα, οι μισοί από τους λιγότερο ευνοημένους δικαιούχους θα είχαν εξοικονομήσει κατά μέσο όρο λιγότερα από 40 000 ευρώ.
Η Oxfam μιλά για «σούπερ κληρονομιές» για να περιγράψει τις κληρονομιές του 0,1 % των μεγαλύτερων κληρονόμων. Η οργάνωση εκτιμά ότι αυτές οι κληρονομιές φτάνουν κατά μέσο όρο τα 13 εκατ. ευρώ και ότι ο πραγματικός συντελεστής φορολόγησης είναι γύρω στο 10 %, ενώ ο θεωρητικός οριακός συντελεστής μπορεί να φτάσει το 45 % για τις μεγαλύτερες μεταβιβάσεις.
Η Oxfam προτείνει λοιπόν κυρίως να τεθεί όριο στο 1 εκατ. ευρώ ανά δικαιούχο για την απαλλαγή που παρέχεται μέσω του pacte Dutreil. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, αυτή η μεταρρύθμιση θα άφηνε το 90 % των σημερινών δικαιούχων εκτός του πλαφόν, ενώ θα επέτρεπε στο κράτος να εισπράττει πάνω από 3 δισ. ευρώ τον χρόνο.
Ο δημόσιος διάλογος γύρω από το pacte Dutreil θα μπορούσε έτσι να ενταχθεί στις συζητήσεις για το σχέδιο νόμου για τον προϋπολογισμό του 2027. Το ζητούμενο θα ήταν να καθοριστεί μέχρι ποιο σημείο μπορεί να περιοριστεί αυτό το φορολογικό πλεονέκτημα χωρίς να αμφισβητηθεί ο αρχικός του στόχος: να διευκολύνει τη μεταβίβαση επιχειρήσεων και να αποτρέψει το ενδεχόμενο να αναγκαστούν ορισμένες οικογένειες να πουλήσουν το εργαλείο της δουλειάς τους για να πληρώσουν τους φόρους.
Όμως, σύμφωνα με τη Layla Abdelke Yakoub, responsable Plaidoyer Justice fiscale et inégalités στην Oxfam France, «καθώς παρουσίαζε τις πρώτες δημοσιονομικές κατευθύνσεις, ο πρωθυπουργός Sébastien Lecornu φρόντισε να υπογραμμίσει ότι η κυβέρνηση δεν θα πειράξει το Pacte Dutreil.». Σύμφωνα με την ίδια, «η άρνηση να αγγιχθεί αυτή η άδικη φορολογική εξαίρεση δεν ανταποκρίνεται στην επιθυμία των Γάλλων να συμβάλουν περισσότερο οι μεγαλύτερες περιουσίες. Η Oxfam ελπίζει σε μια αφύπνιση από τον πρωθυπουργό, η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδό του», εξηγεί στην ανακοίνωση της ΜΚΟ. (πηγή στα Γαλλικά)
Πίσω από τον τεχνικό διάλογο για το pacte Dutreil κρύβεται λοιπόν και ένα πολύ πιο πολιτικό ερώτημα: σε μια Γαλλία που αναζητά απεγνωσμένα δισεκατομμύρια για να νοικοκυρέψει τα δημόσια οικονομικά της, ποιο μέρος της προσπάθειας πρέπει να ζητηθεί από τις πολύ μεγάλες περιουσίες και τις πιο σημαντικές μεταβιβάσεις;