Η ΕΕ δηλώνει έτοιμη για συλλογική δράση με τον IEA σε νέα έκτακτη αποδέσμευση. Η διάθεση ντίζελ από τα αποθέματα μπορεί να ρίξει γρήγορα τις τιμές, αλλά για λίγο.
Οι ιστορικά υψηλές τιμές ντίζελ στην ΕΕ και οι αυξανόμενες ανησυχίες για ένα ενδεχόμενο αμερικανικό μπαν στις εξαγωγές ντίζελ έχουν πυροδοτήσει εκκλήσεις για δράση στο μπλοκ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Άννα-Κάισα Ίτκονεν δήλωσε την Παρασκευή ότι η Ένωση είναι έτοιμη να συνεργαστεί με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) για μια πιθανή αποδέσμευση αποθεμάτων καυσίμων, ώστε να μειωθούν οι τιμές της ενέργειας.
Την Τετάρτη, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι θα μπορούσε να εξετάσει την αποδέσμευση επιπλέον έκτακτων αποθεμάτων πετρελαίου, αν οι διαταραχές στην προσφορά επιδεινωθούν.
Μέχρι στιγμής δεν έχει αποσαφηνιστεί το μέγεθος μιας πιθανής αποδέσμευσης, αν και η Γαλλία πρότεινε την αποδέσμευση 50 εκατ. βαρελιών ντίζελ – περίπου 6,7 εκατ. τόνων – μαζί με 50 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου από τα έκτακτα αποθέματα του IEA το πρωί της Παρασκευής, σύμφωνα με διπλωμάτες της ΕΕ.
Ο Τζορτζ Σο, senior insight analyst για τις αγορές αποσταγμάτων στην Kpler, θεωρεί ότι η προτεινόμενη αποδέσμευση 50 εκατ. βαρελιών ντίζελ είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Σύμφωνα με την Kpler, η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο εισήγαγαν τον Σεπτέμβριο 24,25 εκατ. βαρέλια ντίζελ από εκτός της περιοχής, πράγμα που σημαίνει ότι η προτεινόμενη αποδέσμευση αντιστοιχεί σε περίπου διπλάσια ποσότητα από τον μηνιαίο αυτό όγκο.
Οι αναλυτές συμφωνούν ότι η επίδραση στις τιμές θα εξαρτηθεί τόσο από τον όγκο που θα αποδεσμευθεί όσο και από το πόσο γρήγορα θα φτάσει στην αγορά.
Ο Άλαν Γκέλντερ, senior vice-president για τη διύλιση, τα χημικά και τις αγορές πετρελαίου στην Wood Mackenzie, δήλωσε: «Μια μεγάλη αποδέσμευση αποθεμάτων ντίζελ θα μπορούσε να μειώσει τις τιμές χονδρικής κατά 20-30 δολάρια ΗΠΑ το βαρέλι, κάτι που αντιστοιχεί σε περίπου 0,10-0,15 ευρώ ανά λίτρο στην αντλία», προσθέτοντας ότι οι οδηγοί θα μπορούσαν να δουν τις τιμές να πέφτουν μέσα σε λίγες ημέρες. Ο Σο είπε ότι οι σημαντικές μεταβολές στις τιμές της αγοράς συνήθως χρειάζονται μία έως δύο εβδομάδες για να περάσουν στην αντλία.
Ωστόσο, πρόκειται για βραχυπρόθεσμη λύση, πρόσθεσε ο Γκέλντερ. «Κάθε περαιτέρω αποδέσμευση απλώς κερδίζει χρόνο, καθώς η παγκόσμια προσφορά ντίζελ παραμένει χαμηλότερη από την παγκόσμια ζήτηση για ντίζελ, οπότε συνεχίζουμε να αντλούμε από τα αποθέματα και είμαστε εκτεθειμένοι στις πολιτικές εξαγωγών άλλων (όπως των ΗΠΑ)», είπε ο Γκέλντερ.
Το γράφημα που ακολουθεί παρουσιάζει τα συνολικά έκτακτα αποθέματα πετρελαίου ανά χώρα, συμπεριλαμβανομένων των αποθεμάτων ντίζελ.
Η προσφορά ντίζελ στην Ευρώπη έχει πληγεί σοβαρά, εν μέρει επειδή τα ρωσικά διυλιστήρια δεν λειτουργούν πλήρως μετά τα πλήγματα από drones. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη μείωση των εξαγωγών διυλισμένων προϊόντων από τη Μέση Ανατολή και τη συρρίκνωση των εξαγωγών από την Ασία σε αντίδραση στη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, η οποία περιορίζει τις εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή.
Μιλώντας για το μέγεθος των στρατηγικών αποθεμάτων των ευρωπαϊκών χωρών, ο Γκέλντερ είπε ότι «οι μεγάλες χώρες διαθέτουν κάλυψη 70 έως 100 ημερών», προσθέτοντας ότι η υποχρέωση είναι να διατηρούν αποθέματα αντίστοιχα με περίπου 60 ημέρες εσωτερικής κατανάλωσης ή 90 ημέρες εισαγωγών, ανάλογα με το ποιο είναι μεγαλύτερο. «Έχουμε λοιπόν τουλάχιστον δύο μήνες κάλυψης σε περίπτωση που σταματήσει η προμήθεια και τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια συνεχίσουν να λειτουργούν».
Η βενζίνη και το ντίζελ παραμένουν ιδιαίτερα ακριβά στην Ευρώπη όχι μόνο λόγω της ανόδου των διεθνών τιμών του αργού πετρελαίου, αλλά και εξαιτίας του εκρηκτικού κόστους και της περιορισμένης διαθεσιμότητας διυλιστικής δυναμικότητας.
Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια λειτουργούν σχεδόν στο όριο της δυναμικότητάς τους και υπάρχει ελάχιστο περιθώριο περαιτέρω αύξησης της παραγωγής.
Σύμφωνα με τον Γκέλντερ, η διυλιστική δυναμικότητα που αξιοποιείται στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ στην Ευρώπη «υπερβαίνει το 80% (μετρούμενο ως εισροή αργού σε σχέση με την ονομαστική δυναμικότητα), επεξεργαζόμενη περίπου 11 εκατ. βαρέλια την ημέρα», γεγονός που σημαίνει ότι η παραγωγή βρίσκεται κοντά στα μέγιστα επίπεδα.
Οι περιορισμοί αυτοί καθιστούν την Ευρώπη ιδιαίτερα εξαρτημένη από τις εισαγωγές ντίζελ. Η αποδέσμευση διυλισμένων προϊόντων από τα στρατηγικά αποθέματα των χωρών της ΕΕ θα μπορούσε, συνεπώς, να είναι ο ταχύτερος τρόπος παρέμβασης στις τιμές.
Ωστόσο, η αναπλήρωση αυτών των αποθεμάτων θα απαιτήσει χρόνο. «Η αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων σημαίνει ότι αποδυναμώνεις ένα σημαντικό μαξιλάρι ασφαλείας», είπε ο Σο, προειδοποιώντας ότι η διάρκεια της κρίσης παραμένει αβέβαιη. Τόνισε ότι η αναδόμηση των αποθεμάτων θα εξαρτηθεί από την αύξηση της παραγωγής και των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή.
Η ΕΕ δέχεται πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες να απελευθερώσει «άμεσα» μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου της, ώστε να συμβάλει στη μείωση των παγκόσμιων τιμών του ντίζελ.
Την Παρασκευή, οι Βρυξέλλες επέκριναν την απειλούμενη αμερικανική απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ, προειδοποιώντας ότι θα υπονόμευε την εμπιστοσύνη στην Ουάσινγκτον ως αξιόπιστο εταίρο. «Απορρίπτουμε πλήρως οποιαδήποτε απαγόρευση στο ντίζελ».
Μια νέα αποδέσμευση θα ερχόταν σε συνέχεια της συμφωνίας που είχαν συνάψει τον Μάρτιο τα κράτη-μέλη του IEA να διαθέσουν στην αγορά 400 εκατ. βαρέλια από τα έκτακτα αποθέματα πετρελαίου, με κάθε χώρα να ακολουθεί το δικό της χρονοδιάγραμμα.
Ο Σο ανέφερε ότι οι εξαγωγές ντίζελ από τη Μέση Ανατολή τον Σεπτέμβριο παρέμεναν πάνω από 50% χαμηλότερες σε σχέση με ένα χρόνο πριν.
Σύμφωνα με τον Γκέλντερ, «για να υποχωρήσουν οι τιμές του ντίζελ με τρόπο βιώσιμο, το παγκόσμιο διυλιστικό σύστημα πρέπει να αποσυμφορηθεί, κάτι που προϋποθέτει την επίλυση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν ώστε να καταστεί δυνατή η υψηλότερη παραγωγή από τις εξαγωγικές χώρες της Μέσης Ανατολής, μαζί με μεγαλύτερες εξαγωγές από άλλους προμηθευτές, όπως η Ρωσία».
Η πίεση στις προμήθειες ντίζελ θα μπορούσε επίσης να μειωθεί αν οι υψηλές τιμές ενέργειας και οι αυξημένες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων προκαλέσουν μια παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση, περιορίζοντας τη ζήτηση για το καύσιμο.