Η IEA εξετάζει νέα αποδέσμευση έκτακτων αποθεμάτων πετρελαίου αν επιδεινωθούν οι διαταραχές, αν και δεν είναι προτεραιότητα. Η Ευρώπη οδεύει σε δύσκολο χειμώνα μετά πρόσθετες δαπάνες άνω των 100 δισ. ευρώ για εισαγωγές ενέργειας από τον πόλεμο με το Ιράν.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) άφησε να εννοηθεί ότι η διάθεση επιπλέον στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου θα μπορούσε να αποτελέσει επιλογή για την άμβλυνση των ελλείψεων στην προσφορά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μιλώντας σε συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στο Δουβλίνο, ο εκτελεστικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ ανέφερε ότι η υπηρεσία έχει διαθέσει 400 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από τα στρατηγικά της αποθέματα από τον Μάρτιο και ότι το ένα τρίτο αυτής της ποσότητας δεν έχει ακόμη «φτάσει στις αγορές».
Τα αποθέματα που έχουν ήδη διατεθεί αντιστοιχούν στο «20% των συνολικών αποθεμάτων», είπε ο Μπιρόλ, προσθέτοντας ότι «το 80% βρίσκεται ακόμη στην τσέπη μας. Αν υπάρξει ανάγκη και αν οι χώρες μέλη μας συμφωνήσουν, είμαστε έτοιμοι να δράσουμε ώστε να αντιμετωπίσουμε τις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις της αγοράς_»._
Πρόσθεσε επίσης ότι προς το παρόν «δεν είναι το θέμα με απόλυτη προτεραιότητα για την IEA».
Οι δηλώσεις του έγιναν ενώ ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν μιλούσε την Τρίτη για τα πρόσθετα κόστη που αντιμετωπίζει η Ευρώπη από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Όπως είπε, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν δαπανήσει πάνω από 100 δισ. ευρώ επιπλέον για εισαγωγές ενέργειας από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν. Παρά αυτές τις πρόσθετες δαπάνες, δεν έχουν λάβει «ούτε ένα επιπλέον μόριο φυσικού αερίου ή πετρελαίου».
Οι αναταράξεις στις μεταφορές μέσω των Στενών του Χορμούζ έχουν περιορίσει τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου και ντίζελ. Πριν από τον πόλεμο, η θαλάσσια αυτή οδός διακινούσε περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που εμπορεύεται διεθνώς και η Ευρώπη βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο εισαγόμενο ντίζελ.
Ο Γιόργκενσεν ζήτησε επιτάχυνση των επενδύσεων στην ηλεκτρική ενέργεια και στις υποδομές του δικτύου, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της Ένωσης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Αφού περιόρισε την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια μετά την εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022, η ΕΕ έγινε πιο εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας από τις ΗΠΑ, ιδίως σε ό,τι αφορά το ντίζελ.
«Η Ευρώπη είναι από τις πιο εκτεθειμένες περιοχές, αν όχι η πιο εκτεθειμένη, όσον αφορά το ντίζελ, επειδή η Ευρώπη εισάγει τεράστιες ποσότητες ντίζελ και μπαίνουμε στην πιο δύσκολη περίοδο, τη χειμερινή περίοδο», είπε ο Μπιρόλ.
Τον Αύγουστο, οι Ηνωμένες Πολιτείες κάλυψαν περίπου το ήμισυ των εισαγωγών ντίζελ της ΕΕ.
Οι διαθέσιμες ποσότητες ντίζελ στην Ευρώπη έχουν περιοριστεί από τότε που τέθηκαν σε ισχύ οι κυρώσεις της ΕΕ στα ρωσικά πετρελαϊκά προϊόντα, το 2023. Οι αναταράξεις στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή έκτοτε έχουν αυξήσει τη ζήτηση για φορτία ντίζελ από τις ΗΠΑ.
Τώρα, καθώς η Ευρώπη πλησιάζει τον χειμώνα με τις προμήθειες ντίζελ ήδη περιορισμένες, οι ΗΠΑ εξετάζουν περιορισμούς στις εξαγωγές. Η Euronews είχε μεταδώσει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε μια ενδεχόμενη απαγόρευση εξαγωγών από τις ΗΠΑ «κακή ιδέα» που θα μπορούσε να πλήξει και τις δύο οικονομίες.
Οι τιμές των καυσίμων είναι ήδη υψηλές. Η μέση τιμή του ντίζελ στην ΕΕ έφτασε σε νέο ρεκόρ τα 2,23 ευρώ το λίτρο την περασμένη εβδομάδα. Όπως μετέδωσε η Euronews, το ντίζελ κόστιζε 2,40 ευρώ το λίτρο στη Γαλλία και 2,56 ευρώ στη Δανία την περασμένη Τρίτη.
Πόσο θα κόστιζε στην Ευρώπη μια απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ;
Σύμφωνα με την Oxford Economics, μια πλήρης απαγόρευση από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να αυξήσει τις ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής του ντίζελ κατά 40% έως 50%. Αναλυτές, σε πρόσφατη έκθεσή τους, υπολογίζουν ότι μέρος αυτής της αύξησης θα μπορούσε να περάσει στους καταναλωτές, προσθέτοντας 0,50 έως 0,60 ευρώ το λίτρο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, και μερικά δέκατα της ποσοστιαίας μονάδας στον πληθωρισμό.
Πρόκειται για εκτιμήσεις που αφορούν μια πλήρη απαγόρευση, όχι πρόβλεψη για πιο περιορισμένα μέτρα τα οποία έχουν επίσης συζητήσει αξιωματούχοι των ΗΠΑ. Η Oxford Economics σημειώνει ότι η έκταση, η διάρκεια και οι πιθανές εξαιρέσεις παραμένουν ασαφείς.
Η εξεύρεση εναλλακτικών ποσοτήτων ντίζελ θα απαιτούσε χρόνο. Η Oxford Economics επισημαίνει τους περιορισμούς στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή και αναφέρει ότι οι αποστολές από διυλιστήρια της Ασίας θα χρειάζονταν περισσότερο χρόνο για να φτάσουν στην Ευρώπη. Προσθέτει επίσης ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να αξιοποιήσει τα έκτακτα αποθέματά της, αν οι αμερικανικοί περιορισμοί οδηγήσουν τις τιμές του ντίζελ υψηλότερα, περιορίζοντας ενδεχομένως την αύξηση.
Ακόμη και οι αμερικανικές εταιρείες διύλισης αντιτίθενται σε ενδεχόμενη απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ
Αμερικανικές επαγγελματικές ενώσεις έχουν προειδοποιήσει τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ότι μια απαγόρευση εξαγωγών θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ. Σε επιστολή τους στις 23 Σεπτεμβρίου, η Business Roundtable, το American Petroleum Institute και περισσότερες από δύο δεκάδες άλλες οργανώσεις υποστήριξαν ότι τα διυλιστήρια ίσως αναγκαστούν να μειώσουν την παραγωγή, αν δεν μπορούν να εξάγουν τα πλεονάζοντα ποσά ντίζελ. Αυτό θα μείωνε επίσης την παραγωγή βενζίνης και καυσίμου τζετ.
Η εταιρεία ενεργειακών δεδομένων Kpler αναφέρει ότι τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτούργησαν στο μεγαλύτερο μέρος του καλοκαιριού σε επίπεδα άνω του 95% της δυναμικότητάς τους, φτάνοντας περίπου στο 98% την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου. Αυτό αφήνει μικρά περιθώρια για αύξηση της παραγωγής. Η συγκράτηση του ντίζελ που σήμερα εξάγεται εντός των ΗΠΑ θα μπορούσε αρχικά να μειώσει τις τιμές στην περιοχή του Gulf Coast, σύμφωνα με την Kpler, αλλά οι περιορισμοί στην αποθήκευση και τις μεταφορές θα δυσκόλευαν τη διάχυση αυτής της μείωσης σε ολόκληρη τη χώρα. Τα χαμηλότερα περιθώρια κέρδους στη διύλιση θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν τους παραγωγούς σε περικοπές της παραγωγής.
Η Oxford Economics εκτιμά ότι μια πλήρης απαγόρευση θα μπορούσε να μειώσει τις τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ περίπου κατά 30% μέσα σε λίγες εβδομάδες. Προειδοποιεί όμως επίσης ότι προβλήματα αποθήκευσης και μειωμένη λειτουργία των διυλιστηρίων θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές της βενζίνης και του καυσίμου τζετ, αντισταθμίζοντας μέρος του οφέλους για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Ο Ιρλανδός υπουργός Ενέργειας, Ντάραγκ Ο’Μπράιεν, δήλωσε ότι μια αμερικανική απαγόρευση είναι «απίθανη», καθώς θα έβλαπτε τις οικονομίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, αλλά κάλεσε την ΕΕ να προετοιμαστεί. «Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Δεν μπορούμε να επαναπαυθούμε», είπε.