Τιμές ρεκόρ σε βενζίνη και ντίζελ στην ΕΕ, σύμφωνα με την Κομισιόν. Η άνοδος οφείλεται εν μέρει στα περιθώρια διύλισης, με ειδικούς της ΕΚΤ να προβλέπουν στην Euronews κορύφωση στο ντίζελ τον Οκτώβριο.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που καλύπτουν πάνω από δύο δεκαετίες, το γέμισμα ενός αυτοκινήτου δεν είχε ποτέ μέχρι σήμερα τόσο υψηλό μέσο κόστος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με βάση τις πιο πρόσφατες μέσες τιμές, απαιτούνται περίπου 103 € για να γεμίσει ένα ρεζερβουάρ 50 λίτρων με βενζίνη και 108 € με πετρέλαιο κίνησης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι λιανικές τιμές των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί από το ξέσπασμα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, προσθέτοντας πιέσεις στον πληθωρισμό. Ο πληθωρισμός στην ενέργεια στη ζώνη του ευρώ αυξήθηκε τον Αύγουστο στο 14,3% από 10,3% τον Ιούλιο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Στις 14 Σεπτεμβρίου, το λίτρο βενζίνης κόστιζε σε σταθμισμένο μέσο όρο στην ΕΕ 2,063 €, ενώ το πετρέλαιο κίνησης έφτανε τα 2,159 € το λίτρο. Και οι δύο τιμές είναι οι υψηλότερες στη σειρά στοιχείων της Επιτροπής, που ξεκινά το 2005. Το προηγούμενο ρεκόρ της βενζίνης είχε καταγραφεί το 2022, ενώ το πετρέλαιο κίνησης είχε πλησιάσει τελευταία το σημερινό επίπεδο τον Απρίλιο φέτος.
Οι τιμές διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών. Η βενζίνη είναι φθηνότερη στη Μάλτα, στα 1,34 € το λίτρο, και ακριβότερη στη Δανία, στα 2,56 €. Το πετρέλαιο κίνησης κυμαίνεται από 1,21 € το λίτρο στη Μάλτα έως 2,51 € στη Φινλανδία.
Τα στοιχεία προέρχονται από το τελευταίο Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσιεύτηκε στις 17 Σεπτεμβρίου με βάση τιμές της 14ης Σεπτεμβρίου. Περιλαμβάνουν φόρους.
Οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται εδώ και μήνες, από τότε που ο πόλεμος με το Ιράν ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου και διατάραξε τις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Χορμούζ. Η διεθνής τιμή αναφοράς του αργού Brent ξεπέρασε τα 126 δολάρια στο αποκορύφωμα της σύγκρουσης και την Παρασκευή διαπραγματευόταν πάνω από 104 δολάρια το βαρέλι για παράδοση τον επόμενο μήνα. Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, το Brent κόστιζε περίπου 72 δολάρια το βαρέλι.
Οι προμήθειες αργού προς την Ευρώπη αναμένεται να δεχθούν νέα πλήγματα, καθώς η Saudi Aramco ενημέρωσε τουλάχιστον δύο ευρωπαϊκά διυλιστήρια ότι δεν θα λάβουν καθόλου πετρέλαιο βάσει των μακροπρόθεσμων συμβολαίων τους τον Οκτώβριο, μετά την επίθεση στον βασικό αγωγό της προς την Ερυθρά Θάλασσα, μετέδωσε το Bloomberg, επικαλούμενο πρόσωπα ενήμερα της απόφασης, τα οποία ανέφεραν ότι ισχύει για όλους τους Ευρωπαίους αγοραστές.
Τι κάνει τις τιμές των καυσίμων στην Ευρώπη τόσο υψηλές;
Ωστόσο, οι διεθνείς τιμές του αργού δεν είναι ο μόνος παράγοντας που ωθεί προς τα πάνω τις τιμές βενζίνης και πετρελαίου κίνησης. Έχουν αυξηθεί σημαντικά και τα κόστη διύλισης και τα περιθώρια κέρδους, ασκώντας επιπλέον πίεση στις τιμές στα πρατήρια.
Τα περιθώρια διύλισης αποτυπώνουν τη διαφορά ανάμεσα στο κόστος του αργού πετρελαίου και την τιμή των προϊόντων που προκύπτουν από τη διύλιση, όπως η βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης. Όπως όλα δείχνουν, τα περιθώρια στη βενζίνη έχουν ήδη φτάσει στο ανώτατο σημείο τους, ενώ, σύμφωνα με ειδικούς της ΕΚΤ που μίλησαν στο Euronews Business, τα περιθώρια στο πετρέλαιο κίνησης δεν αναμένεται να κορυφωθούν πριν από τον Οκτώβριο.
«Κοιτάζοντας μπροστά, με βάση τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για διυλισμένο πετρέλαιο κίνησης της LSEG στις 16 Σεπτεμβρίου, το περιθώριο για το πετρέλαιο κίνησης αναμένεται να κορυφωθεί τον Οκτώβριο. Με βάση τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για διυλισμένη βενζίνη της LSEG στις 16 Σεπτεμβρίου, τα περιθώρια στη βενζίνη κορυφώθηκαν τον Αύγουστο», ανέφεραν.
Από τις αρχές του 2026, η σταθμισμένη μέση τιμή της βενζίνης στην ΕΕ έχει αυξηθεί περίπου κατά 29%, ενώ το πετρέλαιο κίνησης έχει κάνει άλμα σχεδόν 40%.
Οι υψηλότερες τιμές του αργού έχουν επίσης τροφοδοτήσει τον ενεργειακό πληθωρισμό τόσο στη ζώνη του ευρώ όσο και στο σύνολο της ΕΕ. Σύμφωνα με ανάρτηση της ΕΚΤ τον Ιούλιο, οι αυξήσεις στις τιμές του αργού συνήθως μετακυλίονται πλήρως στις προ φόρων τιμές στα πρατήρια μέσα σε ένα έως δύο μήνες. Οι κυβερνήσεις μπορούν προσωρινά να μετριάσουν τις επιπτώσεις με μέτρα όπως μειώσεις στους φόρους καυσίμων.
Στους υπολογισμούς της ΕΚΤ για τον Ιούλιο, το αργό πετρέλαιο αντιστοιχούσε σε λιγότερο από το ένα τέταρτο της τελικής τιμής στην αντλία στη ζώνη του ευρώ. Το υπόλοιπο προερχόταν από το κόστος και τα περιθώρια διύλισης και διανομής, τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ, κάτι που εξηγεί τις μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα.
Οι ίδιες εκτιμήσεις έδειχναν ότι οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης και ο ΦΠΑ μαζί αντιπροσώπευαν περίπου το 44% της τιμής του πετρελαίου κίνησης και το 52% της τιμής της βενζίνης στη ζώνη του ευρώ τον Ιούλιο.
Οι ειδικοί της ΕΚΤ δήλωσαν στο Euronews Business ότι τα περιθώρια διύλισης συμβάλλουν πλέον σημαντικά στη διαμόρφωση της τιμής του πετρελαίου κίνησης.
«Σε αυτή τη συγκυρία εκτιμούμε ότι στην τρίτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου τα περιθώρια διύλισης πρόσθεσαν 0,41 € ανά λίτρο (19% της τιμής στην αντλία) στη λιανική τιμή του πετρελαίου κίνησης και 0,17 € ανά λίτρο (8%) στη λιανική τιμή της βενζίνης στη ζώνη του ευρώ, αντίστοιχα.»
Μπορούν οι τιμές των καυσίμων να αυξηθούν ακόμη περισσότερο;
Στην ανακοίνωση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, που δημοσιεύτηκε στις 10 Σεπτεμβρίου, σημειώνεται προειδοποίηση: «Νέα διαταραχή στις προμήθειες ενέργειας θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω άνοδο των τιμών της ενέργειας και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο αναμένεται σήμερα».
Οι ειδικοί της ΕΚΤ υπογράμμισαν ότι η λήξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η αποκατάσταση των ροών ενέργειας και διύλισης θα είναι καθοριστικής σημασίας για την αποκλιμάκωση των τιμών.
«Για να μειωθούν οι τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης, ο βασικός παράγοντας θα ήταν η παύση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η ομαλοποίηση των ροών μέσω των Στενών του Χορμούζ και η επαναφορά της παγκόσμιας δραστηριότητας διύλισης, ώστε να μπορέσουν να ανασυγκροτηθούν τα αποθέματα πετρελαίου», ανέφεραν.
Μια τέτοια ομαλοποίηση θα μπορούσε να ρίξει γρήγορα τις τιμές του αργού και των καυσίμων στη λιανική. Ωστόσο, τυχόν προβλήματα στη διυλιστική ικανότητα της Ρωσίας θα μπορούσαν να διατηρήσουν τα περιθώρια σε υψηλά επίπεδα, ακόμη κι αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή λυνόταν.