Οι τιμές βενζίνης και ντίζελ στην ΕΕ σκαρφάλωσαν σε ρεκόρ, λέει η Κομισιόν, καθώς τα περιθώρια διύλισης αυξάνονται και, σύμφωνα με ειδικούς της ΕΚΤ που μίλησαν στην Euronews, τα κέρδη από το ντίζελ δεν θα κορυφωθούν πριν από τον Οκτώβριο.
Το γέμισμα του ρεζερβουάρ ενός αυτοκινήτου δεν είχε ποτέ, κατά μέσο όρο, μεγαλύτερο κόστος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που καλύπτουν πάνω από δύο δεκαετίες. Με τις πιο πρόσφατες μέσες τιμές, απαιτούνται περίπου 103 ευρώ για να γεμίσει ένα ρεζερβουάρ 50 λίτρων με βενζίνη και 108 ευρώ με ντίζελ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι τιμές λιανικής των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί από το ξέσπασμα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις. Ο πληθωρισμός στην ενέργεια στη ζώνη του ευρώ ανέβηκε στο 14,3% τον Αύγουστο, από 10,3% τον Ιούλιο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Ένα λίτρο βενζίνης κόστιζε, στις 14 Σεπτεμβρίου, σταθμισμένο μέσο όρο 2,063 ευρώ στην ΕΕ, ενώ το ντίζελ έφτασε τα 2,159 ευρώ ανά λίτρο. Και οι δύο τιμές ήταν οι υψηλότερες στη σειρά δεδομένων της Επιτροπής, η οποία ξεκινά το 2005. Η προηγούμενη κορύφωση της βενζίνης καταγράφηκε το 2022, ενώ το ντίζελ είχε πλησιάσει τελευταία φορά τα σημερινά επίπεδα τον Απρίλιο φέτος.
Οι τιμές διέφεραν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών. Η βενζίνη ήταν φθηνότερη στη Μάλτα, με 1,34 ευρώ το λίτρο, και ακριβότερη στη Δανία, με 2,56 ευρώ. Το ντίζελ κυμαινόταν από 1,21 ευρώ το λίτρο στη Μάλτα έως 2,51 ευρώ στη Φινλανδία.
Τα στοιχεία προέρχονται από το τελευταίο Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσιεύθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου βάσει τιμών της 14ης Σεπτεμβρίου. Οι τιμές περιλαμβάνουν φόρους.
Οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται εδώ και μήνες, από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου και διατάραξε τις ενεργειακές ροές μέσω του Στενού του Χορμούζ. Η διεθνής τιμή αναφοράς του αργού Brent ξεπέρασε τα 126 δολάρια στο αποκορύφωμα της σύγκρουσης και την Παρασκευή διαπραγματευόταν πάνω από 104 δολάρια το βαρέλι για παράδοση τον επόμενο μήνα. Πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, το Brent κόστιζε περίπου 72 δολάρια το βαρέλι.
Οι ευρωπαϊκές προμήθειες αργού αντιμετωπίζουν νέα διαταραχή, αφού η Saudi Aramco ενημέρωσε τουλάχιστον δύο ευρωπαϊκά διυλιστήρια ότι δεν θα λάβουν πετρέλαιο βάσει μακροπρόθεσμων συμβολαίων τον Οκτώβριο, μετά από επίθεση στον βασικό αγωγό του βασιλείου προς την Ερυθρά Θάλασσα, μετέδωσε το Bloomberg, επικαλούμενο ενημερωμένες πηγές οι οποίες ανέφεραν ότι η απόφαση αφορά όλους τους ευρωπαίους αγοραστές.
Τι κάνει τις ευρωπαϊκές τιμές καυσίμων τόσο υψηλές;
Ωστόσο, οι διεθνείς τιμές του αργού δεν είναι ο μόνος παράγοντας που ωθεί προς τα πάνω τις τιμές βενζίνης και ντίζελ. Το κόστος διύλισης και τα περιθώρια κέρδους έχουν επίσης αυξηθεί σημαντικά, ασκώντας πρόσθετη πίεση στις τιμές στην αντλία.
Τα περιθώρια διύλισης αντανακλούν τη διαφορά ανάμεσα στο κόστος του αργού πετρελαίου και την τιμή των προϊόντων διύλισης, όπως η βενζίνη και το ντίζελ. Παρότι τα περιθώρια στη βενζίνη φαίνεται να έχουν κορυφωθεί, ειδικοί της ΕΚΤ δήλωσαν στο Euronews Business ότι τα περιθώρια στο ντίζελ δεν αναμένεται να φτάσουν στο υψηλότερο σημείο τους πριν από τον Οκτώβριο.
«Κοιτάζοντας μπροστά, με βάση τα futures του διυλισμένου ντίζελ από την LSEG στις 16 Σεπτεμβρίου, το περιθώριο για το ντίζελ αναμένεται να κορυφωθεί τον Οκτώβριο. Με βάση τα futures της διυλισμένης βενζίνης από την LSEG στις 16 Σεπτεμβρίου, τα περιθώρια της βενζίνης κορυφώθηκαν τον Αύγουστο», ανέφεραν.
Από την αρχή του 2026, η σταθμισμένη μέση τιμή της βενζίνης στην ΕΕ έχει αυξηθεί περίπου κατά 29%, ενώ το ντίζελ έχει ενισχυθεί σχεδόν κατά 40%.
Οι υψηλότερες τιμές αργού έχουν επίσης τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό στην ενέργεια τόσο στη ζώνη του ευρώ όσο και στην ευρύτερη ΕΕ. Σύμφωνα με ανάρτηση σε μπλογκ της ΕΚΤ που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο, οι αυξήσεις στις τιμές του αργού πετρελαίου γενικά περνούν πλήρως στις προ φόρων τιμές στην αντλία μέσα σε έναν ή δύο μήνες. Οι κυβερνήσεις μπορούν προσωρινά να μετριάσουν την επίπτωση μέσω μέτρων όπως οι μειώσεις στους φόρους στα καύσιμα.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του μπλογκ της ΕΚΤ τον Ιούλιο, το αργό πετρέλαιο αντιστοιχούσε σε λιγότερο από το ένα τέταρτο της τελικής τιμής στην αντλία στη ζώνη του ευρώ. Το υπόλοιπο προερχόταν από το κόστος και τα περιθώρια διύλισης και διανομής, τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ, κάτι που βοηθά να εξηγηθούν οι σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών.
Οι υπολογισμοί του μπλογκ έδειξαν ότι οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης και ο ΦΠΑ μαζί αντιπροσώπευαν περίπου το 44% της τιμής του ντίζελ και το 52% της τιμής της βενζίνης στη ζώνη του ευρώ τον Ιούλιο.
Ειδικοί της ΕΚΤ δήλωσαν στο Euronews Business ότι τα περιθώρια διύλισης συμβάλλουν πλέον σημαντικά στις τιμές του ντίζελ.
«Στη σημερινή συγκυρία, έχουμε υπολογίσει ότι την τρίτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου τα περιθώρια διύλισης έχουν συμβάλει με 0,41 ευρώ (19% της τιμής στην αντλία) και 0,17 ευρώ (8%) ανά λίτρο στις τιμές λιανικής του ντίζελ και της βενζίνης στη ζώνη του ευρώ, αντίστοιχα».
Μπορεί οι τιμές των καυσίμων να αυξηθούν κι άλλο;
Η ανακοίνωση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, που δημοσιεύθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου, προειδοποίησε: «Η εκ νέου διατάραξη του ενεργειακού εφοδιασμού θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές ενέργειας υψηλότερα και για μεγαλύτερο διάστημα από όσο αναμένεται σήμερα».
Ειδικοί της ΕΚΤ ανέφεραν ότι ο τερματισμός της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η αποκατάσταση των ενεργειακών και διυλιστικών ροών θα είναι καθοριστικής σημασίας για την αποκλιμάκωση των τιμών.
«Για να μειωθούν οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ, ο βασικός παράγοντας θα ήταν η παύση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η ομαλοποίηση των ροών μέσω του Στενού του Χορμούζ και η αποκατάσταση της παγκόσμιας διυλιστικής δραστηριότητας ώστε να επιτραπεί η αναπλήρωση των αποθεμάτων πετρελαίου», ανέφεραν.
Μια τέτοια ομαλοποίηση θα μπορούσε να μειώσει γρήγορα τις τιμές του αργού πετρελαίου και των καυσίμων λιανικής. Ωστόσο, οι διαταραχές στη διυλιστική ικανότητα της Ρωσίας θα μπορούσαν να διατηρήσουν τα περιθώρια σε υψηλά επίπεδα, ακόμη κι αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επιλυθεί.