Η Τσεχία θα περιορίσει τα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων, θα μειώσει τον φόρο στο ντίζελ και θα φορολογήσει τα αυξημένα κέρδη των διυλιστηρίων, καθώς οι κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη προσπαθούν να συγκρατήσουν τις τιμές των καυσίμων.
Η τσεχική κυβέρνηση ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι θα θέσει ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων καυσίμων, θα μειώσει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στο ντίζελ και θα επιβάλει έναν προσωρινό φόρο στις εταιρείες διύλισης, καθώς οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Τσεχία προστίθεται σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Κροατία, η Ρουμανία και η Ιταλία, που πρόσφατα ανακοίνωσαν ή παράτειναν ελέγχους στις τιμές των καυσίμων και φοροελαφρύνσεις, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να προστατεύσουν τους οδηγούς από τις τιμές των καυσίμων, οι οποίες έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ στην ΕΕ την περασμένη εβδομάδα.
Στην Τσεχία, αυτό είναι το δεύτερο ανάλογο μέτρο της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Αντρέι Μπάμπις φέτος, μετά τους ελέγχους στις τιμές και τη μείωση του φόρου στο ντίζελ που είχαν τεθεί σε ισχύ τον Απρίλιο. Οι προηγούμενοι έλεγχοι τιμών έληξαν στις 19 Ιουλίου.
Οι τιμές του πετρελαίου και των καυσίμων έχουν αυξηθεί απότομα από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ μπήκαν σε πόλεμο με το Ιράν, πριν από σχεδόν επτά μήνες.
Το Ιράν έχει περιορίσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, διαταράσσοντας τις εξαγωγές αργού από τον Κόλπο.
«Η κυβέρνηση ενέκρινε πρόταση για την επαναφορά της ρύθμισης των τιμών των καυσίμων από την 1η Οκτωβρίου», δήλωσε η υπουργός Οικονομικών της Τσεχίας Αλένα Σχιλερόβα.
«Την ίδια στιγμή, μειώνουμε τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στο ντίζελ στο ελάχιστο που επιτρέπουν οι κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης», πρόσθεσε.
Η μέση τιμή που πληρώθηκε για βενζίνη και ντίζελ με χρήση καρτών καυσίμων CCS έφτασε τις 44,21 κορώνες Τσεχίας (1,81 €) το λίτρο τον Αύγουστο, από 34,49 κορώνες (1,41 €) τον Αύγουστο του 2025, σύμφωνα με την εταιρεία πληρωμών. Για σύγκριση, η μέση τιμή της βενζίνης στην ΕΕ έφτασε σε επίπεδο ρεκόρ τα 2,06 € το λίτρο την περασμένη εβδομάδα, ενώ το ντίζελ ανέβηκε στα 2,16 €.
Πώς θα λειτουργούν οι έλεγχοι στις τιμές;
Το υπουργείο Οικονομικών θα ανακοινώνει κάθε εργάσιμη ημέρα τις ανώτατες τιμές βενζίνης και ντίζελ για την επόμενη ημέρα.
Το υπουργείο θα θέσει ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων στα 2,5 κορώνες (0,10 €) το λίτρο. Η κυβέρνηση θα μειώσει επίσης τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στο ντίζελ από 9,95 κορώνες (0,41 €) σε περίπου 8 κορώνες (0,33 €) το λίτρο για τον Οκτώβριο.
Μαζί με τη συνακόλουθη μείωση του ΦΠΑ, το υπουργείο εκτιμά ότι η τιμή στην αντλία θα μειωθεί κατά 2,35 κορώνες (0,10 €) το λίτρο.
Η κυβέρνηση ενέκρινε επίσης μια προσωρινή εισφορά στις εταιρείες διύλισης που επωφελούνται από τα υψηλότερα περιθώρια κέρδους.
Η εισφορά θα ισχύσει το 2026 και το 2027 και θα επιβάλει φόρο 50% στην αύξηση των μικτών περιθωρίων διύλισης σε σχέση με το 2025. Τα μικτά περιθώρια διύλισης μετρούν σε γενικές γραμμές τη διαφορά ανάμεσα στο κόστος του αργού πετρελαίου και στην αξία των καυσίμων που παράγονται από αυτό.
Τι κάνουν οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες;
Πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν θεσπίσει μέτρα, όπως φορολογικές μειώσεις, επιδοτήσεις και ελέγχους τιμών, ως απάντηση στην άνοδο του κόστους των καυσίμων. Χώρες όπου οι μειώσεις φόρων στα καύσιμα ή του ειδικού φόρου κατανάλωσης ισχύουν για μεγαλύτερο διάστημα περιλαμβάνουν την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Κύπρο και την Πορτογαλία. Στη Μάλτα, η κυβέρνηση επιδοτεί άμεσα τα καύσιμα για να διατηρεί σταθερές τις τιμές στις αντλίες. Άλλα κράτη προσφέρουν πιο στοχευμένη στήριξη, όπως η Ουγγαρία, όπου οι δικαιούχοι ιδιοκτήτες πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων θα λαμβάνουν μηνιαίες πληρωμές 5.000 φιορινιών έως τον Δεκέμβριο.
Οι υψηλές τιμές έχουν επίσης προκαλέσει διαδηλώσεις σε ορισμένες χώρες και έχουν εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία αύξησε το βασικό της επιτόκιο στο 2,5% τον Σεπτέμβριο, έχει προειδοποιήσει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας παραμένουν κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία. Σύμφωνα με την ανακοίνωση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, που δημοσιεύθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου: «Νέες διαταραχές στις προμήθειες ενέργειας θα μπορούσαν να προκαλέσουν περαιτέρω και πιο παρατεταμένες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας από ό,τι αναμένεται σήμερα».
Ειδικοί της ΕΚΤ δήλωσαν στο Euronews Business ότι η λήξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η αποκατάσταση των ροών ενέργειας και διύλισης θα ήταν καθοριστικής σημασίας για την αποκλιμάκωση των τιμών και ότι μια τέτοια ομαλοποίηση θα μπορούσε να ρίξει γρήγορα τις τιμές του αργού πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, τις λιανικές τιμές των καυσίμων. Προειδοποίησαν όμως ότι οι διαταραχές στη ρωσική διυλιστική ικανότητα θα μπορούσαν να διατηρήσουν τα περιθώρια κέρδους σε υψηλά επίπεδα ακόμη κι αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή τερματιζόταν.