Μέρη της Ευρώπης καταγράφουν έως και 40 επιπλέον ημέρες έντονου θερμικού στρες σε σχέση με τη δεκαετία του '70, σύμφωνα με μεγάλη νέα μελέτη
Ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια «απότομη αύξηση» του επικίνδυνου θερμικού στρες, καθώς η εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα συνεχίζει να υπερθερμαίνει τον πλανήτη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S) της ΕΕ, οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά περίπου 2,5°C σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, παρά τις προσπάθειες περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη, γεγονός που καθιστά την ήπειρο τη γρηγορότερα θερμαινόμενη στον κόσμο.
Οι ερευνητές, όμως, δεν αρκούνται πλέον στην ανάλυση της εξωτερικής θερμοκρασίας του αέρα, αλλά έχουν αρχίσει να μελετούν τις «αισθητές θερμοκρασίες» για να κατανοήσουν καλύτερα τις επιπτώσεις στους ανθρώπους.
Οι «αισθητές» θερμοκρασίες αποτυπώνουν πόσο ζεστό ή κρύο νιώθει κανείς στην γυμνή επιδερμίδα. Αντί να χρησιμοποιείται μόνο η τυπική θερμοκρασία αέρα, που βλέπουμε συνήθως στα δελτία καιρού, οι «αισθητές» θερμοκρασίες προσαρμόζονται με βάση περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως η ταχύτητα του ανέμου και η υγρασία, καθώς και την επιστημονική γνώση για το πώς το ανθρώπινο σώμα αποβάλλει θερμότητα.
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, προειδοποιεί ότι οι ακραίες «αισθητές» θερμοκρασίες, οι ημέρες έντονου θερμικού στρες και οι τροπικές νύχτες – όταν η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C μέσα σε 24 ώρες – έχουν όλες γίνει «δραματικά συχνότερες».
Ακόμη και περιοχές που μέχρι πρόσφατα δεν επηρεάζονταν από το θερμικό στρες το βιώνουν πλέον.
Τι είναι το θερμικό στρες;
Θερμικό στρες ονομάζεται η συσσώρευση θερμότητας στο σώμα, η οποία παράγεται είτε εσωτερικά μέσω της μυϊκής δραστηριότητας είτε εξωτερικά από το περιβάλλον. Αυτό συμβαίνει όταν η θερμότητα που απορροφά το σώμα από το περιβάλλον υπερβαίνει την ικανότητά του να την αποβάλει.
«Το θερμικό στρες γενικά οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως υψηλές θερμοκρασίες περιβάλλοντος, υγρασία, σωματική δραστηριότητα και ανεπαρκής πρόσληψη υγρών», αναφέρει η C3S (πηγή στα Αγγλικά).
«Διάφοροι παράγοντες επηρεάζουν την ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να διατηρεί τη θερμοκρασία του πυρήνα του μέσα σε συγκεκριμένα όρια.»
Η θερμότητα που παράγει το ανθρώπινο σώμα μπορεί να εξισορροπηθεί με τη θερμότητα που ανταλλάσσει με το περιβάλλον μέσω του θερμορυθμιστικού μας μηχανισμού (γι’ αυτό ιδρώνουμε όταν ζεσταινόμαστε). Ρόλο παίζουν και συμπεριφορικοί παράγοντες, όπως η επαρκής ενυδάτωση, τα φαρδιά ρούχα και η αποφυγή άσκησης στις πιο ζεστές ώρες της ημέρας.
Όταν ο οργανισμός μας δεν μπορεί να εξισορροπήσει αυτή τη θερμότητα, μπορεί να εμφανιστεί πλήθος συμπτωμάτων, όπως αύξηση της θερμοκρασίας του πυρήνα του σώματος, ταχυκαρδία, ταχύπνοια, έντονη εφίδρωση, ναυτία και ζάλη.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, οι θερμικές παθήσεις όπως η θερμική εξάντληση ή η θερμοπληξία μπορεί να αποδειχθούν θανατηφόρες.
Πού πλήττει το θερμικό στρες περισσότερο την Ευρώπη;
Οι ερευνητές εξέτασαν το θερμικό στρες σε τρία επίπεδα: ισχυρό (θερμοκρασίες δείκτη μεγαλύτερες ή ίσες με 32°C), πολύ ισχυρό (θερμοκρασίες δείκτη μεγαλύτερες ή ίσες με 38°C) και ακραίο (θερμοκρασίες δείκτη μεγαλύτερες ή ίσες με 46°C).
Διαπίστωσαν ότι στη νότια Ισπανία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Τουρκία ορισμένες περιοχές θα καταγράφουν έως και 40 επιπλέον ημέρες με ισχυρό θερμικό στρες σε σχέση με τη δεκαετία του 1970. Μεγάλο μέρος της νότιας Ευρώπης βιώνει σχεδόν έναν επιπλέον μήνα ισχυρού θερμικού στρες σε σύγκριση με πριν από μερικές δεκαετίες.
Η κύρια συγγραφέας της μελέτης, Ρεμπέκα Έμερτον, σημειώνει ότι είναι εντυπωσιακό «να βλέπουμε το θερμικό στρες να εντείνεται όχι μόνο σε περιοχές που ήδη θεωρούμε θερμές ή συνηθισμένες στους καύσωνες... αλλά και αυτήν, όπως τη λέμε, την επεκτεινόμενη αποτύπωση του θερμικού στρες σε περιοχές όπου ιστορικά ήταν σπάνιο ή ανύπαρκτο».
Περιοχές που ενδέχεται να καταγράψουν περίπου 50 ακόμη ημέρες τον χρόνο με τουλάχιστον ισχυρό θερμικό στρες, σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1970, περιλαμβάνουν τμήματα της Νότιας Αφρικής, όπως η Ναμίμπια και η Ανγκόλα· την Ανατολική Αφρική, με περιοχές στην Τανζανία, την Κένυα και την Ουγκάντα· καθώς και τμήματα του Μεξικού και της Κεντρικής Αμερικής.
Οι «αισθητές» θερμοκρασίες αυξάνονται
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι αισθητές θερμοκρασίες στις δέκα θερμότερες νύχτες κάθε έτους έχουν αυξηθεί ταχύτερα – κατά 0,32°C ανά δεκαετία – από ό,τι στις δέκα θερμότερες ημέρες, όπου η αύξηση είναι 0,27°C ανά δεκαετία.
Οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, καθώς ο οργανισμός βασίζεται σε πιο δροσερές συνθήκες τη νύχτα για να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του πυρήνα του και να ανακάμψει από τη ζέστη της ημέρας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη καρδιαγγειακή καταπόνηση και διαταραχές ύπνου.
«Η νυχτερινή ζέστη συχνά υποτιμάται, αλλά μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη, επειδή οι άνθρωποι βρίσκονται συνήθως στο σπίτι και ενδέχεται να μην έχουν πρόσβαση σε δροσερούς, κλιματιζόμενους χώρους», δηλώνει στην Euronews Earth η Ρουθ Ένγκελ, επιστήμονας δεδομένων για την περιβαλλοντική υγεία και την ακραία ζέστη στο World Resources Institute (WRI).
«Στην Ευρώπη, όπου η χρήση κλιματιστικών παραμένει σχετικά περιορισμένη και οι θερμοκρασίες αυξάνονται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη περιοχή, οι τροπικές νύχτες εξελίσσονται σε μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας.»
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα, ιδιαίτερα μεταξύ ηλικιωμένων και ατόμων με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να δροσίσετε το σπίτι σας χωρίς κλιματιστικό.