Η τάση των καστόρων να χτίζουν φράγματα δημιουργεί φυσικά αναχώματα πυρκαγιών σε όλη την Ευρώπη, που μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση φονικών πυρκαγιών.
Παρατεταμένα κύματα καύσωνα και ελάχιστες βροχές έχουν τροφοδοτήσει πρωτοφανείς πυρκαγιές που κατακαίνε περιοχές της Γαλλίας και της Ισπανίας και δεν δείχνουν να επιβραδύνονται.<\/p>
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, σε μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις εκκένωσης στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.<\/p>
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ενεργοποιήσει το σύστημα αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών<\/a> για να στηρίξει τις δύο χώρες, ενώ τα πλάνα με πυκνές στήλες καπνού και ανεξέλεγκτες φλόγες αποκαλύπτουν την έκταση της καταστροφής.<\/p>Ωστόσο, οι πυροσβεστικές δυνατότητες της ΕΕ δυσκολεύονται να συμβαδίσουν με την ολοένα αυξανόμενη ένταση των πυρκαγιών, οι οποίες έχουν ήδη κάψει πάνω από 80.000 εκτάρια στην Ισπανία και 42.000 εκτάρια στη Γαλλία.<\/p>Χθες (27 Ιουλίου) μια δασική πυρκαγιά στη Γαλλία ενισχύθηκε τόσο πολύ, ώστε η στήλη του καπνού της μετατράπηκε σε καταιγίδα, παράγοντας κεραυνούς που χτύπησαν το έδαφος και άναψαν νέες εστίες πέρα από το αρχικό μέτωπο. Το καταιγιδοφόρο νέφος προκάλεσε επίσης «βίαιους, αλλοπρόσαλλους ανέμους» ικανούς να κατευθύνουν τη φωτιά προς νέες κατευθύνσεις, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων AP.<\/p>Πώς η ακραία ζέστη τροφοδοτεί τις δασικές πυρκαγιές<\/h2>Αυξάνονται και οι φόβοι για νέες αναζωπυρώσεις, καθώς μεγάλο μέρος της Ευρώπης προετοιμάζεται για ακόμη πιο ακραίες θερμοκρασίες<\/a>.<\/p>Ακόμη και λίγες ημέρες υψηλών θερμοκρασιών μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο πυρκαγιών, καθώς η υγρασία εξατμίζεται από το γρασίδι, τους θάμνους και τη λοιπή βλάστηση, καθιστώντας την πιο εύφλεκτη.<\/p>Όταν η βλάστηση ξεραθεί, μια μικρή σπίθα – από ψησταριά ή ένα πεταμένο τσιγάρο, για παράδειγμα – αρκεί για να προκαλέσει μια μεγάλη πυρκαγιά που εξαπλώνεται γρήγορα.<\/p><\/cstm>Τα εδάφη που έχουν ξεραθεί από ξηρασίες που προκαλούνται από καύσωνες<\/a> επιδεινώνουν το πρόβλημα και καθιστούν τις πυρκαγιές ακόμη δυσκολότερες στην κατάσβεση.<\/p>Ωστόσο, ένα ζώο που κάποτε σφαζόταν για το κρέας του και θεωρούνταν παράσιτο θα μπορούσε να αποδειχθεί μυστικό όπλο στην αντιμετώπιση αυτών των καταστροφικών πυρκαγιών.<\/p>Μπορούν οι κάστορες να βοηθήσουν στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών;<\/h2>Το φθινόπωρο του 2020 ξέσπασε πυρκαγιά στα κατάξηρα δάση του Κολοράντο. Ενισχυόμενη από ισχυρούς ανέμους, η φωτιά πέρασε μέσα από το Εθνικό Πάρκο Rocky Mountain, κλείνοντας βασικούς δρόμους, καταστρέφοντας εκατοντάδες σπίτια και σκεπάζοντας την περιοχή με ένα πυκνό νέφος καπνού.<\/p>Η πυρκαγιά, που έμεινε γνωστή ως East Troublesome, κατέκαψε σχεδόν 200.000 στρέμματα γης, καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία της πολιτείας, και στοίχισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους.<\/p>Μετά την πυρκαγιά, εναέριες φωτογραφίες έδειξαν τεράστιες εκτάσεις του δάσους να έχουν γίνει στάχτη. Όμως γύρω από την καταστροφή παρέμενε μια πράσινη όαση που κατάφερε να γλιτώσει από τις φλόγες, χάρη στον ταπεινό κάστορα<\/a>.<\/p>Οι κάστορες χτίζουν φράγματα, ανοίγουν κανάλια και μετατρέπουν μικρά ρυάκια σε εκτεταμένες υγροτοπικές περιοχές. Αυτό βοηθά να παραμένουν τα φυτά πλούσια και πράσινα, ακόμη και σε περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας.<\/p>Έτσι, όταν ξεσπά μια δασική πυρκαγιά, η πράσινη βλάστηση γύρω από τις λίμνες των κάστορων είναι πολύ πιο δύσκολο να καεί σε σχέση με τις ξεραμένες εκτάσεις.<\/p>Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι φωτιές συνήθως ακολουθούν τη διαδρομή της μικρότερης αντίστασης, καίγοντας την ξηρή βλάστηση μακριά από τις λίμνες των κάστορων αντί να προσπαθούν να σιγοκαούν μέσα από τις υγρές περιοχές.<\/p>Έτσι δημιουργείται ένα ασφαλές καταφύγιο για ζώα που ίσως δεν μπορούν να ξεφύγουν από μια πυρκαγιά, όπως βάτραχοι, μικρά θηλαστικά και ψάρια.<\/p>Γραφική απεικόνιση που δείχνει πώς οι πράσινοι διάδρομοι παραμένουν πράσινοι κατά τη διάρκεια δασικών πυρκαγιών χάρη στη δραστηριότητα των κάστορων.<\/caption>Γραφική απεικόνιση που δείχνει πώς οι πράσινοι διάδρομοι παραμένουν πράσινοι κατά τη διάρκεια δασικών πυρκαγιών χάρη στη δραστηριότητα των κάστορων.<\/alt><\/cstm>Μια μελέτη του 2020, με τον εύγλωττο τίτλο Smokey the Beaver<\/a>, χρησιμοποίησε δεδομένα βλάστησης από πέντε μεγάλες δασικές πυρκαγιές στη δυτική πλευρά των ΗΠΑ για να εξετάσει πόσο αποτελεσματικά μπορούν οι κάστορες να δημιουργούν τοπία ανθεκτικά στο κλίμα.<\/p>Διαπίστωσε ότι οι διάδρομοι όπου υπάρχουν φράγματα κάστορων επηρεάζονται «σχετικά ελάχιστα» από τις πυρκαγιές σε σύγκριση με περιοχές όπου δεν υπάρχουν κάστορες. Κατά μέσο όρο, η κατάσταση της βλάστησης σε περιοχές χωρίς κάστορες επιδεινώθηκε περίπου τρεις φορές περισσότερο κατά τις πυρκαγιές απ’ ό,τι σε περιοχές με κάστορες<\/a>.<\/p>Μια νεότερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε πέρσι στη National Library of Medicine, μοντελοποίησε τις πιθανές επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν οι κάστορες στη Σιέρα Νεβάδα της Καλιφόρνια, μια περιοχή με υψηλό κίνδυνο ξηρασίας και πυρκαγιών.<\/p>Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 51% της ικανότητας κατασκευής φραγμάτων από κάστορες παραμένει σε αυτή την περιοχή σε σύγκριση με τα ιστορικά επίπεδα, ενώ «σημαντική» ικανότητα υπάρχει σε όλες τις λεκάνες απορροής. Πρόκειται για περιοχές γης που διοχετεύουν βρόχινο νερό και λιωμένο χιόνι σε έναν κοινό υδάτινο όγκο, λειτουργώντας ουσιαστικά σαν μια τεράστια χοάνη.<\/p>Η μελέτη «με συντηρητικό τρόπο» εκτιμά ότι τα φράγματα κάστορων θα μπορούσαν να αποθηκεύουν συνολικά 120 εκατομμύρια κυβικά μέτρα επιφανειακού νερού και να δημιουργούν 2.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα ανθεκτικότητας στη φωτιά σε περιοχές υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς<\/a>.<\/p>«Επιπλέον, ρέματα όπου οι κάστορες έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν τα μεγαλύτερα οφέλη για το νερό και την προστασία από τη φωτιά, λόγω των φυσικών χαρακτηριστικών του τοπίου και του οικοτόπου, εντοπίζονται συχνά μέσα σε λεκάνες απορροής που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο τόσο ξηρασίας όσο και πυρκαγιών», αναφέρει η μελέτη.<\/p>«Ακόμη και σε περιοχές όπου η πιθανότητα πυρκαγιάς και ξηρασίας είναι μικρότερη, η επανεγκατάσταση κάστορων πιθανότατα θα προσφέρει αντίστοιχα οφέλη».<\/p>Μπορούν οι κάστορες να «θεραπεύσουν τις καμένες εκτάσεις» μετά τις δασικές πυρκαγιές;<\/h2>Έπειτα από έρευνες για το πώς οι κάστορες μπορούν να εμποδίσουν την εξάπλωση των πυρκαγιών, οι επιστήμονες θέλησαν να διερευνήσουν αν τα ημιυδρόβια τρωκτικά μπορούν επίσης να συμβάλουν στην αποκατάσταση των τοπίων μετά από μια πυρκαγιά.<\/p>Πέρσι, ερευνητές ανέβηκαν στα βουνά δυτικά του Fort Collins στο Κολοράντο για να κατασκευάσουν τεχνητά φράγματα κάστορων<\/a> πάνω σε καμένες εκτάσεις – τη γη που έχει μαυρίσει από μια πυρκαγιά – ώστε να μελετήσουν πώς οι υγρότοποι που δημιουργούνται από τα φράγματα επηρεάζουν την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και την ποιότητα του νερού μετά τις φωτιές.<\/p>«Είναι κάπως ένας εντελώς νέος κόσμος για εμάς αυτό το είδος εργασίας», λέει ο επικεφαλής ερευνητής Tim Fegel, υποψήφιος διδάκτορας στο Colorado State University.<\/p>Ερευνητές του Colorado State University κατασκευάζουν ένα τεχνητό φράγμα κάστορα.<\/caption>Ερευνητές του Colorado State University κατασκευάζουν ένα τεχνητό φράγμα κάστορα.<\/alt><\/cstm>Οι δασικές πυρκαγιές αποσταθεροποιούν τα εδάφη<\/a> και μειώνουν την ικανότητά τους να απορροφούν βροχή και λιωμένο χιόνι, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη απορροή και αυξημένη πιθανότητα πλημμυρών. Μεγάλες ποσότητες νερού, σε συνδυασμό με την απουσία ριζών βλάστησης που συγκρατούν το έδαφος, σημαίνουν ότι περισσότερα ιζήματα και φερτά υλικά μεταφέρονται κατάντη, επηρεάζοντας την ποιότητα του νερού και τα συστήματα επεξεργασίας του.<\/p>Οι ερευνητές ελπίζουν όμως ότι τα τεχνητά φράγματα κάστορων θα βοηθήσουν να επιβραδυνθεί η ροή του νερού και να απλωθεί πάνω στην πλημμυρική πεδιάδα. Όταν εμπόδια επιβραδύνουν το νερό, τα ιζήματα καθιζάνουν στον πυθμένα της κοίτης αντί να συνεχίσουν προς τα κατάντη.<\/p>Ο Fegel μελετά επίσης πώς το επιβραδυμένο νερό που απλώνεται σε μια πλημμυρική πεδιάδα μπορεί να συγκρατεί περισσότερο άνθρακα και άζωτο πιο ψηλά στην υδροδοσία, αντί να τα σπρώχνει προς τα κατάντη, όπου μπορεί να διαταράξουν τα υδάτινα οικοσυστήματα ή να προκαλέσουν ανθίσεις φυκών<\/a>.<\/p>Αν και τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα φράγματα κάστορων βελτιώνουν την ποιότητα του νερού, η ομάδα εξετάζει τώρα αν η χρήση τους είναι πρακτική σε μεγάλη κλίμακα.<\/p>Η θεαματική αύξηση του πληθυσμού των κάστορων στην Ευρώπη<\/h2>Από ζώα που κυνηγήθηκαν σχεδόν μέχρι την εξαφάνισή τους, οι κάστορες<\/a> έχουν σημειώσει εντυπωσιακή επιστροφή τα τελευταία χρόνια, χάρη στην αυστηρότερη νομική προστασία και τις προσπάθειες διατήρησης.<\/p>Μεταξύ 1960 και 2016, ο ευρωπαϊκός πληθυσμός κάστορων<\/a> αυξήθηκε κατά εντυπωσιακό 16.000% (εξαιρουμένης της Ρωσίας) και πλέον ξεπερνά τα 1,2 εκατομμύρια ζώα.<\/p>Τα τρωκτικά εξαπλώνονται επίσης πιο μακριά από ποτέ, καλύπτοντας μια περιοχή που έχει διευρυνθεί περίπου κατά 835% μεταξύ 1955 και 2020. Αυτό σημαίνει ότι θα εμφανιστούν περισσότερα φυσικά αντιπυρικά φράγματα σε όλη την ήπειρο, μαζί με άλλα οφέλη όπως αντιπλημμυρική προστασία και καθαρότερο νερό.<\/p>Το 2023, κάστορες επανεισάχθηκαν στο Εθνικό Πάρκο Cairngorms στη Σκωτία, το οποίο αυτή την περίοδο παραμένει κλειστό για τους επισκέπτες λόγω εν εξελίξει πυρκαγιάς.<\/p>«Καθώς οι δασικές πυρκαγιές αυξάνονται σε συχνότητα και ένταση ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, η αξία των περιοχών με κάστορες δεν πρέπει να υποτιμάται», σημειώνει η Rewilding Europe<\/a>. «Όπως είπε κάποτε ένας σοφός: “το νερό δεν καίγεται”».<\/p><\/p>a26cce0b624c66b681808843ae51c2c6<\/hash>