Ρωσικό ΥΠΕΞ ζητά από την Αρμενία δημοψήφισμα για ΕΑΕΣ ή ΕΕ μέχρι τον Δεκέμβριο: η Μόσχα απειλεί με διακοπή προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών έθεσε στην Αρμενία τελεσίγραφο, ζητώντας της μέχρι τον Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους να πραγματοποιήσει πανεθνικό δημοψήφισμα, στο οποίο οι Αρμένιοι πολίτες θα αποφασίσουν αν η χώρα τους πρέπει να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ή να παραμείνει μέλος της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (ΕΟΕ).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Την πληροφορία αυτή γνωστοποίησε ο υφυπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Μιχαήλ Γαλουζίν. Διευκρίνισε ότι η επιλογή της ημερομηνίας συνδέεται με το γεγονός ότι τον Δεκέμβριο θα πραγματοποιηθεί σύνοδος των μελών της ΕΟΕ. Εκεί οι ηγέτες της Ρωσίας, της Λευκορωσίας, του Καζακστάν και της Κιργιζίας θα συζητήσουν «πιθανές συνέπειες της αναστολής της εφαρμογής της Συνθήκης για την ΕΟΕ σε σχέση με την Αρμενία», συμπλήρωσε ο Γαλουζίν.
«Είναι προφανές ότι, αν μέχρι τότε η έκκληση για δημοψήφισμα δεν έχει εισακουστεί, οι ηγέτες θα λάβουν αυτό το γεγονός υπόψη όταν θα καθορίζουν τα αντίστοιχα επόμενα κοινά βήματα», είπε ο υφυπουργός σε συνέντευξή του στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων.
Την ίδια ημέρα, ο βουλευτής του κυβερνώντος στην Αρμενία κόμματος «Πολιτική Συμφωνία» Σαργκίς Χαντανιάν δήλωσε ότι ένα τέτοιο δημοψήφισμα δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί «για ένα ζήτημα που απλώς δεν τίθεται». «Η συμμετοχή της Αρμενίας ανταποκρίνεται στα συμφέροντα τόσο της χώρας μας όσο και των κρατών-μελών της ΕΟΕ» και «η Αρμενία θα συνεχίσει να συμβάλλει πολιτικά και οικονομικά στη λειτουργία της Ένωσης», διαβεβαίωσε ο βουλευτής.
Η Αρμενία θέλει να δημιουργήσει «εναλλακτική επιλογή»
Την άνοιξη του περασμένου έτους στην Αρμενία εγκρίθηκε νόμος για την έναρξη της διαδικασίας ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η υιοθέτηση του νόμου αυτού δεν συνεπάγεται την υποβολή επίσημου αιτήματος για ένταξη στην Ένωση.
Παρά ταύτα, το σύνθημα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ήταν ένα από τα βασικά στην προεκλογική εκστρατεία του κόμματος του πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν «Πολιτική Συμφωνία», το οποίο κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές τον Ιούνιο φέτος, αφήνοντας πίσω τη φιλορωσική αντιπολίτευση.
«Η Δημοκρατία της Αρμενίας θα συνεχίσει να υλοποιεί τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για την εκπλήρωση των κριτηρίων ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρις ότου τα εκπληρώσει πλήρως. Όταν η Αρμενία καλύψει αυτά τα κριτήρια, η ένταξη στην ΕΕ θα γίνει ζήτημα πολιτικής απόφασης και θα εξαρτηθεί από το αν η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να την δεχθεί», δήλωνε ο Πασινιάν (πηγή στα Ρωσικά), παρουσιάζοντας το πρόγραμμα του κόμματός του.
Παράλληλα, σημείωνε ότι τα σχέδια αυτά έχουν «θεωρητικό χαρακτήρα» και ότι η Αρμενία υπολογίζει, καθώς θα προσεγγίζει την ΕΕ, να παραμείνει στην ΕΟΕ για όσο διάστημα αυτό είναι δυνατό.
Στις 7 Αυγούστου ο Πασινιάν συμμετείχε στη σύνοδο των μελών της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης στο Κιργιστάν, όπου τέθηκε το ζήτημα της ταυτόχρονης συμμετοχής της Αρμενίας και στα δύο μπλοκ. Ο επικεφαλής της αρμενικής κυβέρνησης δήλωσε ότι η χώρα επιδιώκει «να δημιουργήσει μια εναλλακτική. Κατανοούμε ότι η ταυτόχρονη παρουσία στην ΕΟΕ και στην ΕΕ είναι αδύνατη. Ωστόσο, το γεγονός και μόνο της ψήφισης νόμου για την ένταξη στην ΕΕ δεν σημαίνει ότι η Αρμενία έχει σήμερα τη δυνατότητα να γίνει μέλος της».
Παράλληλα, χαρακτήρισε την ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες της ΕΟΕ έναν από τους βασικούς στόχους της νέας κυβέρνησης και υποσχέθηκε ότι αυτό θα αποτυπωθεί στο πρόγραμμά της.
Παρά την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης με την Ευρώπη και το μεγάλο πακέτο οικονομικών και πολιτικών μέτρων στήριξης, για το οποίο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε κατά την επίσκεψή της στο Ερεβάν τον Ιούλιο, οι προοπτικές ένταξης της Αρμενίας στο ευρωπαϊκό μπλοκ παραμένουν προς το παρόν ασαφείς. Την ίδια ώρα, η οικονομία της δημοκρατίας εξαρτάται από τις συμφωνίες της ΕΟΕ για το εμπόριο και την πρόσβαση στις αγορές των κρατών-μελών του μπλοκ.
Σε αυτούς τους μοχλούς πιέζει το Κρεμλίνο, προσπαθώντας να επαναφέρει τον πρώην στρατηγικό σύμμαχο στη σφαίρα επιρροής του.
«Ευγενικό διαζύγιο» ή «σενάριο Ουκρανίας»
Τον Απρίλιο, ο Πούτιν υποδέχθηκε τον Πασινιάν στο Κρεμλίνο, κάνοντάς του σαφές ότι η Μόσχα δεν θα ανεχθεί την προσέγγιση του Ερεβάν με τις Βρυξέλλες και, μπροστά στις κάμερες, απείλησε τον Αρμένιο πρωθυπουργό με επανεξέταση των όρων των συμβάσεων φυσικού αερίου.
Ωστόσο, ήδη τον Μάιο η Αρμενία φιλοξένησε τη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας με τη συμμετοχή σειράς ηγετών χωρών της ηπείρου, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, γεγονός που προκάλεσε ιδιαίτερη ενόχληση στο Κρεμλίνο.
Τότε ο Βλαντίμιρ Πούτιν παρουσίασε την ιδέα διεξαγωγής δημοψηφίσματος στην Αρμενία για την ένταξη στην ΕΕ.
«Θα ήταν απολύτως λογικό να διεξαχθεί δημοψήφισμα και να ρωτηθούν οι πολίτες της Αρμενίας. Ποια θα είναι η επιλογή τους; Ανάλογα με αυτήν θα βγάζαμε τα αντίστοιχα συμπεράσματα και θα ακολουθούσαμε τον δρόμο ενός ήπιου, ευγενικού και αμοιβαία επωφελούς διαζυγίου», είπε ο πρόεδρος της Ρωσίας.
Ωστόσο, ο Ρώσος ηγέτης συνόδευσε την πρότασή του με υπαινιγμό για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ξεκίνησε από την επιδίωξη της χώρας να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Μπορούμε όλοι να βλέπουμε τι συμβαίνει τώρα με την Ουκρανία. Αλλά από πού ξεκίνησαν όλα; Από την προσπάθεια της Ουκρανίας να ενταχθεί στην ΕΕ», είπε ο Πούτιν.
«Δεν θα μπούμε σε λεκτικό πόλεμο με τη Ρωσία, θα υπερασπιστούμε ήρεμα τις θέσεις της Αρμενίας», απάντησε τότε ο Αρμένιος πρωθυπουργός, διευκρινίζοντας ότι δεν θεωρεί αναγκαία τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος.
Λίγο μετά τις εκλογές στην Αρμενία, η Ρωσία άρχισε να επιβάλλει σταδιακά «προσωρινούς περιορισμούς» στις προμήθειες αρμενικών προϊόντων. Στο Ερεβάν, αυτά τα βήματα επικρίθηκαν ως αντίθετα προς το συμβατικό και νομικό πλαίσιο των σχέσεων των δύο πλευρών. Ο Νικόλ Πασινιάν είπε ότι «προκαλούν αρνητική εικόνα για την ΕΟΕ» στη χώρα του.
Αρμενικά μέσα ενημέρωσης γράφουν ότι το επόμενο βήμα της Μόσχας, πέρα από τα μέτρα σε σχέση με το εμπόριο και τις εξαγωγές, τις προμήθειες φυσικού αερίου και πετρελαίου, μπορεί να είναι περιορισμοί στις αεροπορικές συνδέσεις και την τουριστική ροή μεταξύ των χωρών, καθώς και αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής έναντι των Αρμενίων πολιτών.