Μάτια στον ουρανό από εκατομμύρια Ευρωπαίους για τη σπάνια ολική έκλειψη ηλίου

Εκατομμύρια άνθρωποι έστρεψαν το βλέμμα τους προς τον ουρανό, για να παρακολουθήσουν ένα από τα εντυπωσιακότερα θεάματα της φύσης, μια σπάνια ολική ηλιακή έκλειψη, καθώς διασχίζει την ηπειρωτική Ευρώπη και για λίγο μετατρέπει τη μέρα σε νύχτα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Πρώτα η Σελήνη έκρυψε πλήρως τον Ήλιο, αφήνοντας ορατή μόνο τη λαμπερή εικόνα του εξωτερικού «στέμματος», στο απομακρυσμένο αρκτικό βορρά της Ρωσίας, προτού τμήματα της Γροιλανδίας και της Ισλανδίας βυθιστούν στο τόξο της αλλόκοτης σκιάς του φαινομένου.

Ο ενθουσιασμός κορυφώθηκε στην Ισπανία, όπου τουρίστες κατέκλυσαν τους δρόμους κατά τα άλλα ήσυχων χωριών για να ζήσουν το εντυπωσιακό φυσικό φαινόμενο, καθώς η στενή λωρίδα της έκλειψης διασχίζει την Ιβηρική Χερσόνησο από τις βόρειες ακτές του Ατλαντικού έως τη Μεσόγειο στο νότο.

Η ηπειρωτική Ευρώπη δεν έχει ζήσει ολική ηλιακή έκλειψη εδώ και 20 χρόνια, ενώ στην Ισπανία έχει να σημειωθεί εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Η δε πρωτεύουσα της Ισλανδίας, το Ρέικιαβικ, έχει να δει ολική ηλιακή έκλειψη από το 1433.

Τα ειδικά γυαλιά παρατήρησης είχαν τεράστια ζήτηση, καθώς μια μερική έκλειψη θα είναι ορατή για εκατομμύρια ακόμη ανθρώπους στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, στον Καναδά, στις βόρειες Ηνωμένες Πολιτείες και στη βορειοδυτική Αφρική.

Ωστόσο, η ολική έκλειψη του Ήλιου ήταν ορατή μόνο σε ελάχιστα σημεία.

Ρέικιαβικ, Ισλανδία, περί τις 17:48 τοπική ώρα

Λεόν, Ισπανία, περί τις 20:28 τοπική ώρα

Σαραγόσα, Ισπανία, περί τις 20:29 τοπική ώρα

Και η Βαλένθια, Ισπανία, περί τις 20:32 τοπική ώρα

Τι έγινε σε Ελλάδα και Κύπρο

Η ολική έκλειψη ηλίου δεν ήταν καθόλου ορατή στην Κύπρο, όπως εξήγησε ο πρόεδρος του Κυπριακού Οργανισμού Εξερεύνησης Διαστήματος (CSEO), Γιώργος Δανός. Ούτε στην Ελλάδα ήταν ορατή η ολική έκλειψη, παρά μόνο ως μερική, για μόλις 10 λεπτά και σε πολύ λίγες περιοχές της Βορειοδυτικής Ελλάδας.

Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα το μικρό παράθυρο ορατότητας της μερικής έκλειψης άνοιξε περίπου στις 20:30 τοπική ώρα και έκλεισε ουσιαστικά γύρω στις 20:40, καθώς ο Ήλιος έδυσε. Ολική έκλειψη δεν ήταν ορατή από κανένα σημείο της χώρας.

Η Κέρκυρα βρέθηκε στην ευνοϊκότερη θέση. Η μερική έκλειψη άρχισε εκεί περίπου στις 20:33, έφτασε στο μέγιστο γύρω στις 20:37 και η κάλυψη της επιφάνειας του Ήλιου έφτασε το 2,34%. Με άλλα λόγια, ακόμη και από το καλύτερο σημείο της Ελλάδας, η Σελήνη έμοιαζε περισσότερο να «δαγκώνει» ελάχιστα την άκρη του ηλιακού δίσκου παρά να τον κρύβει.

Στην Ηγουμενίτσα, η έκλειψη άρχισε επίσης περίπου στις 20:33 και κορυφώθηκε στις 20:36, με κάλυψη περίπου 1,29%. Στα Ιωάννινα το μέγιστο υπολογίστηκε γύρω στις 20:35 και η κάλυψη περιορίστηκε στο 0,72%, ενώ στην Καστοριά το φαινόμενο ξεκίνησε περίπου στις 20:32, έφτασε στο μέγιστο στις 20:34 και η κάλυψη άγγιξε περίπου το 1,21%. Ακόμη μικρότερη ήταν στην περιοχή της Πτολεμαΐδας, όπου έφτασε περίπου στο 0,68%.

Στην Αθήνα η έκλειψη δεν ήταν ορατή. Υπήρχε μάλιστα ένας πολύ απλός λόγος: σύμφωνα με το Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο Ήλιος στην πρωτεύουσα έδυσε στις 20:22, αρκετά λεπτά προτού αρχίσει να γίνεται ορατή η σκιά της Σελήνης από το δυτικό άκρο της Ελλάδας.

Για εκείνους που βρίσκονταν στις περιοχές όπου υπήρχε έστω αυτή η μικρή πιθανότητα παρατήρησης, καθοριστικό ήταν να είχαν εντελώς ανεμπόδιστη θέα προς τον δυτικό ορίζοντα. Το φαινόμενο εξελίχθηκε την ώρα της δύσης και ο Ήλιος βρισκόταν εξαιρετικά χαμηλά, επομένως ακόμη και ένας λόφος, κτίρια ή δέντρα μπορούσαν να κρύψουν αυτά τα λίγα λεπτά της έκλειψης.

Εφήμερο θέαμα

Σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, οι εκλείψεις έχουν προκαλέσει δέος, φόβο και σεβασμό, καθώς φαίνεται να σταματούν για λίγο τη φυσική τάξη των πραγμάτων.

Η σκιά ή «umbra» που δημιουργείται από την ευθυγράμμιση Ήλιου και Σελήνης προκαλεί ένα παράξενο λυκόφως, στη διάρκεια του οποίου η θερμοκρασία πέφτει, οι σκιές παίρνουν ασυνήθιστες γωνίες και ορισμένα ζώα πηγαίνουν για ύπνο.

Το φαινόμενο όμως είναι εφήμερο: για παράδειγμα σε τμήματα της Ρωσίας και της Γροιλανδίας η τωρινή ολική έκλειψη θα διαρκέσει λιγότερο από δυόμισι λεπτά.

Για τους παρατηρητές στην Ισπανία θα κρατήσει λιγότερο από δύο λεπτά, λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου.

Η μερική έκλειψη, που συμβαίνει όταν η Σελήνη αρχίζει και ολοκληρώνει τη διέλευσή της μπροστά από τον Ήλιο, μειώνοντας το φως του, θα διαρκέσει περίπου μία ώρα και 45 λεπτά.

Πάντως η εκδήλωση, που θα μεταδοθεί ζωντανά στο διαδίκτυο τόσο από τη NASA όσο και από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, προσφέρει στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν την ατμόσφαιρα του Ήλιου και το εξώτατο στρώμα της, καθώς προσπαθούν να αποκαλύψουν μυστικά για τους ηλιακούς ανέμους και το μαγνητικό πεδίο του άστρου μας.