Σε ορισμένες περιοχές της χώρας η Σελήνη καλύπτει πλήρως τον Ήλιο, σε σκηνικό επιστημονικής φαντασίας: όλα για την ολική έκλειψη Ηλίου και τη βροχή μετεώρων.
Σήμερα δεν παίζει η εθνική ομάδα, ο πρωθυπουργός δεν απευθύνει διάγγελμα στη χώρα, δεν υπάρχουν συνεντεύξεις Τύπου για την COVID-19, αλλά η χώρα θα σταματήσει την ίδια ώρα για να κοιτάξει όλοι το ίδιο φαινόμενο: την ολική έκλειψη του Ήλιου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Γύρω στις 19:30, στην περιοχή της Μπραγκάνσα, θα σημειωθεί η ολική έκλειψη του Ήλιου· δηλαδή η μέρα θα γίνει νύχτα, καθώς ο Ήλιος θα καλυφθεί από τη Σελήνη. Πέρα από το σκοτάδι, ο περιβάλλων θόρυβος μειώνεται, η θερμοκρασία αλλάζει και εμφανίζονται πολύ περισσότερες σκιές.
Πρόκειται για ένα αστρονομικό θέαμα που κανείς δεν θα θέλει να χάσει, ιδίως επειδή είναι ιδιαίτερα σπάνιο και η τελευταία ολική έκλειψη ορατή στην ηπειρωτική Πορτογαλία σημειώθηκε το 1912.
Όμως η έκλειψη δεν θα είναι το μόνο φαινόμενο που θα εντυπωσιάσει απόψε. Από τις 21:30 της Τετάρτης, περίπου μία ώρα μετά το τέλος της έκλειψης στην ηπειρωτική Πορτογαλία, θα σημειωθεί επίσης μια βροχή διαττόντων. Αυτοί οι μετεωρίτες, γνωστοί ως Περσείδες, αφήνουν ένα φωτεινό ίχνος και διασχίζουν την ατμόσφαιρα.
Πρόκειται για μια ετήσια βροχή μετεωριτών, που είναι συνήθως ενεργή από τα μέσα Ιουλίου έως τα τέλη Αυγούστου. Η μέγιστη δραστηριότητα καταγράφεται συνήθως γύρω στις 12 και 13 Αυγούστου.
Καθώς η Σελήνη θα είναι σχεδόν νέα, ο ουρανός θα είναι αρκετά σκοτεινός και οι συνθήκες ιδιαίτερα ευνοϊκές για την παρατήρηση του φαινομένου. Ωστόσο, για τη βέλτιστη εμπειρία παρατήρησης, οι ειδικοί συνιστούν να αναζητήσετε μια σκοτεινή τοποθεσία με ελεύθερο ορίζοντα.
Η δραστηριότητα αναμένεται να αυξηθεί μεταξύ μεσάνυχτα και 02:00, αλλά η πιο ευνοϊκή περίοδος για να επιχειρήσει κανείς να δει τον μεγαλύτερο αριθμό μετεωριτών θα είναι από τις 02:00 έως τις 05:00 τα ξημερώματα της 13ης, όταν ο αστερισμός του Περσέα, το σημείο από όπου φαίνεται να ακτινοβολούν οι μετεωρίτες, θα βρίσκεται ψηλότερα στον ουρανό.
Τα καλύτερα σημεία για να παρακολουθήσει κανείς το φαινόμενο είναι το Dark Sky Alqueva, στο Αλεντέζου, η πρώτη πιστοποιημένη περιοχή σκοτεινού ουρανού στον κόσμο· στον Βορρά, η περιοχή Μοντεζίνιο και Μπραγκάνσα, στο Τρας-ος-Μόντες· στη Σέρα ντα Εστρέλα, στο Πενέντα-Ζερέζ ή οποιαδήποτε υψηλή περιοχή στην ενδοχώρα, μακριά από κατοικημένες ζώνες.
Για μια ακόμη πιο συναρπαστική εμπειρία, χρειάζονται και ορισμένα «κόλπα»: είναι βασικό να αποφεύγετε να κοιτάτε οθόνες 20 με 30 λεπτά πριν, ώστε τα μάτια να προσαρμοστούν στο σκοτάδι και να εστιάσουν στη βροχή διαττόντων.
Επανερχόμενοι στην έκλειψη, η Euronews συγκέντρωσε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το φαινόμενο:
Τι είναι η ηλιακή έκλειψη;
Το αστρονομικό φαινόμενο που είναι γνωστό ως «έκλειψη» συμβαίνει όταν ένα ουράνιο σώμα εμποδίζει το φως κάποιου άλλου. Στην περίπτωση της ηλιακής έκλειψης, η Σελήνη καλύπτει πλήρως ή μερικώς το φως του Ήλιου, δημιουργώντας αυτό που ονομάζεται «Δαχτυλίδι του Διαμαντιού», το οποίο διαρκεί μόνο μερικά δευτερόλεπτα.
Πού μπορώ να δω την έκλειψη;
Η έκλειψη θα είναι ορατή σε όλη τη χώρα, ωστόσο δεν θα φαίνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περιοχές. Η ολική έκλειψη, που αντιστοιχεί σε 100%, θα είναι ορατή μόνο στο Φυσικό Πάρκο Μοντεζίνιο, στην Μπραγκάνσα.
Η βαθιά μερική έκλειψη, με ποσοστό κάλυψης μεταξύ 92% και 99%, θα είναι ορατή σε όλη την ηπειρωτική Πορτογαλία.
Στα νησιά, στις Αζόρες και τη Μαδέρα, το ποσοστό είναι σημαντικά χαμηλότερο, μεταξύ 74% και 77%.
Συνιστάται η παρακολούθηση του φαινομένου από ανοιχτό χώρο, χωρίς πολλά κτίρια μπροστά.
Τι ώρα συμβαίνει;
Η έκλειψη θα αρχίσει περίπου στις 18:33 και θα ολοκληρωθεί γύρω στις 20:23, δηλαδή θα διαρκέσει περίπου δύο ώρες. Το μέγιστο θα σημειωθεί κοντά στις 19:30. Η φάση της ολικής έκλειψης διαρκεί μόλις 25 δευτερόλεπτα.
Μπορώ να την παρακολουθήσω χωρίς προστασία;
Όχι! Δεν πρέπει ποτέ να κοιτάζετε απευθείας τον Ήλιο κατά τη διάρκεια της έκλειψης. Υπάρχει μόνο ένας ασφαλής τρόπος για να τη δείτε: χρησιμοποιώντας ειδικά γυαλιά παρατήρησης. Το φαινόμενο δεν πρέπει να παρακολουθείται με γυαλιά ηλίου, με τηλεσκόπια ή με γυμνό μάτι, καθώς μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα μάτια. Το άμεσο ηλιακό φως δεν προκαλεί άμεσο πόνο, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε εγκαύματα στον αμφιβληστροειδή, με μετέπειτα συνέπειες όπως η μόνιμη απώλεια όρασης.
Οι αρμόδιοι φορείς εφιστούν επίσης την προσοχή στη χρήση φωτογραφικών μηχανών και κινητών τηλεφώνων, τα οποία μπορεί επίσης να υποστούν φθορές αν χρησιμοποιηθούν χωρίς κατάλληλα φίλτρα.
Στην Πορτογαλία, η ZEISS πραγματοποίησε καμπάνια διαθέτοντας δωρεάν γυαλιά για την παρατήρηση της έκλειψης σε όλη τη χώρα. Αρκούσε να απευθυνθεί κανείς σε ένα οπτικό κατάστημα του δικτύου Club de Visão, με προηγούμενη εγγραφή. Ωστόσο, η πρωτοβουλία ήταν περιορισμένη από τα διαθέσιμα αποθέματα και πλέον δεν είναι δυνατό να τα προμηθευτείτε δωρεάν.
Μπορείτε να αγοράσετε γυαλιά για την έκλειψη, αλλά η οπτική κοινότητα επισημαίνει ορισμένα χαρακτηριστικά που είναι απαραίτητα ώστε να βεβαιωθείτε ότι αγοράζετε το σωστό τύπο. Τα γυαλιά πρέπει να διαθέτουν πιστοποίηση ISO 12312-2 ή ISO 12312-2:2015 για ηλιακή παρατήρηση, καθώς και τη σήμανση CE τυπωμένη στο σκελετό. Πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν τον αποκλεισμό της υπεριώδους (UV), της υπέρυθρης (IR) ακτινοβολίας και του έντονου ορατού φωτός. Θα πρέπει ακόμη να είναι προκατασκευασμένα και έτοιμα προς χρήση, χωρίς να απαιτείται συναρμολόγηση.
Μπορείτε να προμηθευτείτε τα γυαλιά από φαρμακεία, ορισμένα σούπερ μάρκετ και διαδικτυακά καταστήματα όπως τα Astroshop, Telescopiomania, ESTUDIOPT, Aff Camera Store ή Sol & Salvo, τα οποία τα πωλούν αυτά τα γυαλιά σε τιμές που κυμαίνονται μεταξύ 2,90 και 3,25 ευρώ ανά τεμάχιο. Σε αυτά τα καταστήματα διατίθενται επίσης πακέτα για οικογένειες ή παρέες.
Υπάρχουν χώροι όπου μπορώ να παρακολουθήσω την έκλειψη μαζί με άλλους;
Ναι. Στην πλατφόρμα https://eclipse2026.pt (πηγή στα Πορτογαλικά) είναι διαθέσιες εκατοντάδες δράσεις που θα πραγματοποιηθούν την ίδια ημέρα της έκλειψης. Σε ορισμένες δεν είναι πλέον δυνατή η συμμετοχή, καθώς απαιτείται προεγγραφή. Ωστόσο, παραθέτουμε μερικές από αυτές τις πρωτοβουλίες, από τον βορρά μέχρι τον νότο της χώρας, στις οποίες μπορεί κανείς ακόμη να επιχειρήσει να συμμετάσχει δωρεάν:
- Faro e Albufeira
Με πρωτοβουλία του Κέντρου Ciência Viva του Αλγκάρβε, στο Φάρο και στην Αλμπουφέιρα θα πραγματοποιηθούν συνεδρίες υποστήριξης για την παρατήρηση της μερικής ηλιακής έκλειψης. Στο Φάρο, η εκδήλωση θα γίνει στο Parque Ribeirinho, στις 18:30. Η είσοδος είναι ελεύθερη και η ελάχιστη ηλικία συμμετοχής είναι τα 12 έτη.
Στην Αλμπουφέιρα, η δράση θα πραγματοποιηθεί στην ενορία Παντέρνε, στο κάστρο της ενορίας. Η εκδήλωση έχει ελεύθερη είσοδο και θα συνεχιστεί το βράδυ με παρατήρηση της βροχής μετεωριτών των Περσειδών.
- Tavira
- "Ηλιακή έκλειψη και νυχτερινή παρατήρηση των άστρων"
Διοργανώνεται από το Κέντρο Ciência Viva της Τάβιρα, σε συνεργασία με τον δήμο Τάβιρα, και θα πραγματοποιηθεί στην Praça da República. Η είσοδος είναι ελεύθερη και η ελάχιστη ηλικία συμμετοχής είναι τα 3 έτη.
«Κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας θα γίνει μια σύντομη εξήγηση για τον σχηματισμό των ηλιακών εκλείψεων και θα γίνουν συζητήσεις για τη σημασία της επιστημονικής έρευνας και της παρατήρησης του ουρανού», αναφέρει η πρωτοβουλία.
- "Ηλιακή έκλειψη στην Praia do Arraial" και "Ηλιακή έκλειψη στην Praia do Barril"
Και οι δύο εκδηλώσεις διοργανώνονται από το Κέντρο Ciência Viva της Τάβιρα, με ελεύθερη είσοδο. Ξεκινούν στις 18:30, αλλά συνιστάται να φτάσετε λίγο νωρίτερα. Στην Praia do Arraial, η ελάχιστη ηλικία συμμετοχής είναι τα 5 έτη. Ήδη στην Praia do Barril, είναι τα 3 έτη.
- Oeiras Και στην παραλία Σάντου Αμάρου ντε Οέιρας θα είναι δυνατόν να παρακολουθήσει κανείς τη μερική ηλιακή έκλειψη. Εκτιμάται ότι, εκεί, το φαινόμενο θα φτάσει περίπου το 95%.
Τη διοργάνωση έχει αναλάβει ο δήμος, ο οποίος έχει ετοιμάσει ένα εορταστικό απόγευμα, με έναρξη στις 16:00, που θα συνδυάζει τη θερινή ατμόσφαιρα γιορτής με την παρατήρηση του φαινομένου.
Πέρα από ένα DJ set, θα στηθεί μια γιγαντοοθόνη που θα μεταδίδει ζωντανά την έκλειψη, επιτρέποντας σε όλους να την παρακολουθούν χωρίς κίνδυνο για την όραση. Η συνεδρία θα συνοδεύεται από επεξηγήσεις για όσα θα προβάλλονται.
- Enxara do Bispo (Mafra)
Η δράση "Όταν σκοτεινιάζει ο ουρανός: κατανόηση της ηλιακής έκλειψης και ασφαλής παρατήρηση" είναι μία από τις πρωτοβουλίες που θα πραγματοποιηθούν αργά το απόγευμα της 12ης. Διοργανώνεται από την Αστρονομική Ένωση Horizonte Estelar και το σημείο συνάντησης έχει οριστεί για τον προαύλιο χώρο της εκκλησίας, στις 17:00. Η εκδήλωση διαρκεί 3 ώρες και 30 λεπτά. Πριν από την έκλειψη θα γίνει θεωρητική προσέγγιση του φαινομένου και κατά τη διάρκειά της θα δίνονται επεξηγήσεις στους συμμετέχοντες. Η ελάχιστη ηλικία συμμετοχής είναι τα 6 έτη.
- Porto
Η εκδήλωση "Έκλειψη του Ήλιου 2026 στο Time Out Market Porto" διοργανώνεται από την αγορά, η οποία καλεί όλους να συγκεντρωθούν στην εξωτερική πλατεία, με προνομιακή θέα προς τον Πύργο των Κληρικών (Torre dos Clérigos). Η εκδήλωση ξεκινά στις 18:00 και διαρκεί 3 ώρες.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, «για να τιμηθεί η περίσταση δημιουργήθηκε το θεματικό κοκτέιλ “Eclipse”. Με την αγορά αυτού του κοκτέιλ θα προσφέρεται ένα ζευγάρι γυαλιά για ηλιακή παρατήρηση, έως εξαντλήσεως των αποθεμάτων».
- Vila do Conde
Με διοργάνωση από το Κέντρο Ciência Viva της Βίλα ντου Κόντε, η παρατήρηση της έκλειψης θα μπορεί να γίνει ομαδικά από την παραλιακή λεωφόρο (Marginal), απέναντι από το εστιατόριο Farol. Η είσοδος είναι ελεύθερη και η εκδήλωση ξεκινά στις 16:00. Η ελάχιστη προτεινόμενη ηλικία για την παρακολούθηση του φαινομένου είναι τα 6 έτη.
Υπάρχουν επίσης ιδιωτικές πρωτοβουλίες, που οργανώνονται από παρέες φίλων στις σελίδες τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αναζητήστε αν στη δική σας περιοχή προγραμματίζεται κάποια σχετική δράση.