ΟΗΕ: πάνω από το 95% των Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και το 85% των πολιτικών κρατουμένων βασανίζονται ή κακοποιούνται επανειλημμένα
Περισσότεροι από 16.000 άμαχοι που έχει συλλάβει η Ρωσία στη διάρκεια της σύγκρουσης στην Ουκρανία εξακολουθούν να «στερούνται την ελευθερία τους», με πολλούς να κρατούνται σε πλήρη απομόνωση και για λόγους που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν σε άτυπη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με την Κλαούντια Φουέντες Χούλιο, βοηθό γενική γραμματέα του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, «εκτεταμένα και συστηματικά βασανιστήρια και κακομεταχείριση» τόσο Ουκρανών πολιτών που κρατούνται όσο και αιχμαλώτων πολέμου από τη Ρωσία συνεχίζονται, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας.
Η Χούλιο παρουσίασε αυτές τις εκτιμήσεις στην άτυπη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας που συγκάλεσαν τη Δευτέρα η Λετονία και το Ηνωμένο Βασίλειο, με στόχο να αναδείξουν τη δοκιμασία των αμάχων και των στρατιωτών που αιχμαλωτίστηκαν στον πόλεμο που εξαπέλυσε η Ρωσία με την ευρείας κλίμακας εισβολή στη γειτονική χώρα τον Φεβρουάριο του 2022.
Το Συμβούλιο, στο οποίο η Ρωσία είναι μόνιμο μέλος, άκουσε αυτές τις μαρτυρίες τη στιγμή που τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία έχουν κλιμακώσει τις επιθέσεις στην τετραετή σύγκρουση.
Όπως ανέφερε η Χούλιο, από την εισβολή και μετά, 910 Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου και 403 πολίτες που κρατούνταν έχουν μιλήσει σε στελέχη του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα μετά την απελευθέρωσή τους.
Περισσότεροι από το 95% των Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και το 85% των πολιτών που κρατούνταν δήλωσαν ότι υπέστησαν βασανιστήρια ή κακομεταχείριση, συχνά επανειλημμένα, ανέφερε η αξιωματούχος του ΟΗΕ.
Οι πρώην κρατούμενοι κατήγγειλαν επίσης σεξουαλικές επιθέσεις και απάνθρωπες συνθήκες κράτησης, μεταξύ των οποίων στέρηση τροφής και ανεπαρκείς ιατρικές υπηρεσίες.
Το γραφείο ανθρωπίνων δικαιωμάτων με έδρα τη Γενεύη «έχει τεκμηριώσει την εκτέλεση 129 Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου στην αρχή της αιχμαλωσίας τους και τον θάνατο 48 Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου υπό κράτηση, ως αποτέλεσμα βασανιστηρίων, άρνησης ιατρικής περίθαλψης ή άλλων απάνθρωπων συνθηκών κράτησης», είπε η Χούλιο.
Στον ΟΗΕ δεν έχει επιτραπεί η πρόσβαση σε ρωσικές εγκαταστάσεις κράτησης, και η εκτίμηση για τον αριθμό των κρατουμένων δεν περιλαμβάνει διάκριση ανάμεσα σε ενήλικες και παιδιά.
Πρώην κρατούμενοι περιγράφουν τη δοκιμασία τους στον ΟΗΕ
Το Συμβούλιο Ασφαλείας άκουσε επίσης συγκλονιστικές αφηγήσεις από πρώην κρατουμένους που μίλησαν για τη δοκιμασία τους.
Η Ταταρικής καταγωγής ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα από την Κριμαία, Λενίιε Ουμέροβα, η οποία χαρακτήρισε τον εαυτό της «πολιτική κρατούμενη» των Ρώσων για σχεδόν δύο χρόνια, και ο Χουάν Λέιβα Γκαρσία, Ουκρανός στρατιώτης που ήταν μεταξύ των εκατοντάδων που άντεξαν για μήνες στο χαλυβουργείο Αζοφστάλ στην πολιορκημένη πόλη της Μαριούπολης πριν παραδοθούν στους Ρώσους τον Μάιο του 2022, μοιράστηκαν τις ιστορίες τους.
Ο Γκαρσία, που γεννήθηκε στη Μαριούπολη από Ουκρανή μητέρα και Κουβανό πατέρα, πέρασε 1.183 ημέρες ως αιχμάλωτος πολέμου. Είπε ότι ζύγιζε 55 κιλά όταν απελευθερώθηκε και έβγαλε μια φωτογραφία του καταπονημένου σώματός του για να την δείξει στα μέλη του Συμβουλίου.
Ο Γκαρσία είπε ότι υπέστη βασανιστήρια, ότι τον χτυπούσαν πιο σκληρά και τον εξευτέλιζαν περισσότερο από άλλους αιχμαλώτους, επειδή οι Ρώσοι υποπτεύονταν, λόγω της κουβανικής καταγωγής του, ότι ήταν ξένος μισθοφόρος ή Αμερικανός κατάσκοπος, επειδή είχε σπουδάσει σε πανεπιστήμιο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Οι Ρώσοι εξοργίζονταν που κάποιος με δεσμούς με την Κούβα, την οποία θεωρούν σύμμαχό τους, πολεμούσε εναντίον του στρατού κατοχής τους», είπε ο Γκαρσία, ο οποίος εξακολουθεί να υπηρετεί στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
ΟΗΕ: Ρώσοι αιχμάλωτοι καταγγέλλουν επίσης κακοποιήσεις
Ειδικοί του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα πήραν επίσης συνεντεύξεις από 816 Ρώσους και 57 αιχμαλώτους πολέμου υπηκόους τρίτων χωρών, από περισσότερες από 45 χώρες, οι οποίοι υπηρετούσαν στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις στην Ουκρανία, ανέφερε η βοηθός γενική γραμματέας Χούλιο.
Περίπου οι μισοί ανέφεραν ότι υπέστησαν βασανιστήρια ή κακομεταχείριση, κυρίως στα πρώτα στάδια της αιχμαλωσίας και της ανάκρισης από Ουκρανούς, πρόσθεσε.
Ωστόσο, οι παρατηρητές του ΟΗΕ ανέφεραν ότι, μόλις μεταφερθούν σε ουκρανικές εγκαταστάσεις κράτησης, «οι συνθήκες γενικά συμμορφώνονται με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και έχουν βελτιωθεί από το 2022».
Απαντώντας στις καταγγελίες, η αναπληρώτρια μόνιμη αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Μαρία Ζαμπολότσκαγια, είπε στο Συμβούλιο ότι οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις συμμορφώνονται με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της μεταχείρισης των αιχμαλώτων. Υποστήριξε ότι Ρώσοι αιχμάλωτοι στην Ουκρανία αντιμετωπίζουν «βασανιστήρια και εξευτελισμό, καθώς και ψυχική και σωματική βία».
Χαρακτήρισε τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας μέρος «εκστρατείας παραπληροφόρησης κατά της Ρωσίας», που χρηματοδοτείται, όπως είπε, από χώρες του ΝΑΤΟ που εμπλέκονται στη σύγκρουση στην Ουκρανία. Στόχος αυτής της εκστρατείας, πρόσθεσε, «είναι να υπονομεύσει τις προσπάθειες για ειρηνική διευθέτηση και να δικαιολογήσει επιθέσεις στο έδαφος της Ρωσίας και εναντίον αμάχων».
Από την πλευρά της Ουκρανίας, ο Βολοντίμιρ Παβλίτσενκο, αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ουκρανίας στον ΟΗΕ, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του επειδή η Ρωσία δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει την επιστροφή των αιχμαλώτων πολέμου, «συμπεριλαμβανομένων των δικών τους αιχμαλώτων», και όλων των πολιτών που κρατούνται, μεταξύ των οποίων και παιδιά που έχουν απαχθεί.