Το Αζερμπαϊτζάν μετατρέπει το ρόδι, καρπό με 2.000 χρόνια ιστορίας, σε παγκόσμιο brand: εξαγωγές 48,2 εκατ. €, πάνω από 200 ποικιλίες, ανταγωνισμός με Ιράν, Τουρκία και Ισπανία
Το Αζερμπαϊτζάν εξήγαγε ρόδια και προϊόντα ροδιού αξίας 48,2 εκατ. ευρώ το 2025, καθιστώντας το φρούτο ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα μη πετρελαϊκά εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Περίπου 23.000 εκτάρια οπωρώνων τροφοδοτούν πλέον με νωπά φρούτα, χυμό, συμπύκνωμα, κρασί και έλαιο σπόρων 26 χώρες, από τα κράτη του Κόλπου μέχρι αγορές σε όλη την Ασία. Αυτό τοποθετεί το Αζερμπαϊτζάν απέναντι σε καθιερωμένους εξαγωγείς όπως το Ιράν, η Τουρκία και η Ισπανία, όλες μεγάλες δυνάμεις στις εξαγωγές ροδιών.
«Για το Αζερμπαϊτζάν, το ρόδι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, με ιστορία σχεδόν 2.000 ετών, συμβολίζοντας την αφθονία, την ευημερία και την ευζωία», δήλωσε στο Euronews ο Farhad Garashov, πρόεδρος του Pomegranate Producers and Exporters Association of Azerbaijan.
Οι Αζέροι παραγωγοί επισημαίνουν ως βασικά τους πλεονεκτήματα τον συνδυασμό εγχώριων ποικιλιών, φυτοϋγειονομικών προτύπων συμβατών με αυτά της ΕΕ και την εγγύτητα στις ευρωπαϊκές και τις αγορές του Κόλπου. Πάνω από 200 ποικιλίες καλλιεργούνται, συγκεντρωμένες στην πεδιάδα Κουρ-Αράζ και στην περιοχή Γκόιτσαϊ.
Η πιο γνωστή διεθνώς είναι η Guloysha, που εκτιμάται για τη λεπτή φλούδα της, την υψηλή περιεκτικότητα σε χυμό και τη γλυκόξινη γεύση της. Άλλες ποικιλίες, όπως οι Valas, Shah Nar, Nazik Gabig και Bala Mursal, προσφέρουν ξεχωριστά χρώματα και γεύσεις, με τις οποίες οι παραγωγοί επιχειρούν να ξεχωρίσουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ στο εξωτερικό.
«Αυτή η πλούσια κληρονομιά αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν τα αζερικά ρόδια στις διεθνείς αγορές», ανέφερε ο Garashov, του οποίου ο οργανισμός εκπροσωπεί περισσότερους από 500 παραγωγούς και εξαγωγείς.
Η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής δίνει πλεονέκτημα στους εξαγωγείς
Τα νωπά φρούτα εξακολουθούν να κυριαρχούν, αλλά τα μεταποιημένα προϊόντα, όπως ο χυμός, το συμπύκνωμα και το έλαιο, προσφέρουν στους παραγωγούς μεγαλύτερη περίοδο πωλήσεων.
Η ανάπτυξη ψυκτικών αποθηκών, μονάδων μεταποίησης και υποδομών logistics τους επιτρέπει πλέον να προμηθεύουν αγοραστές όλο τον χρόνο και όχι μόνο κατά τη φθινοπωρινή συγκομιδή.
Ξένοι αγοραστές και μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ απαιτούν πλέον αυστηρότερα φυτοϋγειονομικά πρότυπα, ομοιόμορφα μεγέθη καρπών και διεθνείς προδιαγραφές συσκευασίας, απαιτήσεις που ωθούν τους μικροκαλλιεργητές σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και συνεργασίες.
«Η γεωργία στο Αζερμπαϊτζάν έχει περάσει σε ένα νέο στάδιο ανάπτυξης, που επικεντρώνεται όχι μόνο στην αύξηση του όγκου παραγωγής, αλλά και στο branding αγροτικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας», δήλωσε στο Euronews ο Anar Jafarov, διευθυντής του Agrarian Innovation Centre του υπουργείου Γεωργίας.
Ανησυχία για την κλιματική αλλαγή
Ο Yusif Lazgiyev, διευθυντής λειτουργιών στην Az-Granata, μια ιδιωτική εταιρεία χυμών και ποτών που διαχειρίζεται 332 εκτάρια ιδιόκτητων οπωρώνων και προμηθεύει συμπύκνωμα και εμφιαλωμένους χυμούς σε εξαγωγικές αγορές, είπε ότι η φετινή συγκομιδή μειώθηκε σημαντικά, καθώς ο ψυχρός και βροχερός καιρός στα τέλη Μαΐου και στις αρχές Ιουνίου εμπόδισε τη δεύτερη από τις τρεις εποχικές ανθοφορίες της ροδιάς.
«Οι ροδιές συνήθως ανθίζουν τρεις φορές τη σεζόν. Φέτος, τα ρόδια στους κήπους μας άνθισαν μόνο μία φορά λόγω της κλιματικής αλλαγής και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μειωθούν η παραγωγικότητα και η απόδοση», είπε στο Euronews ο Lazgiyev. «Η βροχή παρέσυρε τα άνθη που είχαν ήδη σχηματιστεί.»
Όπως είπε, οι απώλειες από μία μόνο ανθοφορία φθάνουν το 15% με 20%, ενώ οι μεγάλες διακυμάνσεις θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας συμβάλλουν επίσης στη γρηγορότερη εξάπλωση ασθενειών στους οπωρώνες. Η παραγωγή κρασιού φέτος είναι μειωμένη κατά 30% με 40% σε σύγκριση με το 2025.
Ο Garashov ανέφερε ότι ο κλάδος έχει θέσει ως προτεραιότητες, σε απάντηση στις υψηλότερες θερμοκρασίες και την αυξανόμενη συχνότητα της ξηρασίας, την υιοθέτηση στάγδην άρδευσης, την ψηφιακή διαχείριση υδάτων και τη βελτίωση της αποδοτικότητας στη χρήση νερού.
«Η κλιματική αλλαγή, η άνοδος της θερμοκρασίας, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας και η αυξανόμενη έλλειψη νερού έχουν εξελιχθεί σε μείζονα ανησυχία για όλους τους παραγωγούς», είπε.
Το Φεστιβάλ Ροδιού Γκόιτσαϊ, που διοργανώνεται κάθε Οκτώβριο στην ομώνυμη περιφέρεια περίπου 200 χιλιόμετρα δυτικά του Μπακού, προσελκύει κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες και λειτουργεί τόσο ως πολιτιστική γιορτή όσο και ως εμπορική διοργάνωση, όπου οι παραγωγοί συναντούν αγοραστές, παρουσιάζουν νέες ποικιλίες και διαπραγματεύονται εξαγωγικά συμβόλαια.
Το φεστιβάλ εντάχθηκε το 2024 στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO, έπειτα από πρωτοβουλία που ανέλαβε η πρώτη αντιπρόεδρος Mehriban Aliyeva.
«Αυτή η αναγνώριση από την UNESCO αναδεικνύει την εξαιρετική πολιτιστική αξία του ροδιού για τον λαό του Αζερμπαϊτζάν, ενώ ενισχύει περαιτέρω και τη διεθνή προβολή του brand “Made in Azerbaijan”», είπε ο Garashov.