Το Αζερμπαϊτζάν μετατρέπει το ρόδι, με 2.000 χρόνια πολιτιστικής ιστορίας, σε παγκόσμιο brand, με εξαγωγές 48,2 εκατ. € και πάνω από 200 ποικιλίες, ανταγωνίζεται το Ιράν, την Τουρκία και την Ισπανία.
Το Αζερμπαϊτζάν εξήγαγε το 2025 ρόδια και προϊόντα ροδιού αξίας 48,2 εκατ. ευρώ, καθιστώντας το φρούτο μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εξαγωγές εκτός πετρελαίου της χώρας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Περίπου 23.000 εκτάρια δενδροκαλλιεργειών τροφοδοτούν πλέον με νωπά φρούτα, χυμό, συμπύκνωμα, κρασί και λάδι από σπόρους 26 χώρες, από τα κράτη του Κόλπου μέχρι αγορές σε όλη την Ασία. Αυτό φέρνει το Αζερμπαϊτζάν αντιμέτωπο με καθιερωμένους εξαγωγείς όπως το Ιράν, η Τουρκία και η Ισπανία, που διαθέτουν ρόδια σε μεγάλη κλίμακα.
«Για το Αζερμπαϊτζάν, το ρόδι αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, με ιστορία σχεδόν 2.000 ετών, που συμβολίζει την αφθονία, την ευημερία και την ευεξία», δήλωσε στο Euronews ο Φαρχάντ Γκαράσοβ, πρόεδρος της Ένωσης Παραγωγών και Εξαγωγέων Ροδιού του Αζερμπαϊτζάν.
Οι Αζέροι παραγωγοί επισημαίνουν ως βασικά τους πλεονεκτήματα τον συνδυασμό ντόπιων ποικιλιών, φυτοϋγειονομικών προτύπων συμβατών με την ΕΕ και τη γεωγραφική εγγύτητα στις ευρωπαϊκές και τις αγορές του Κόλπου. Καλλιεργούνται περισσότερες από 200 ποικιλίες, συγκεντρωμένες στην πεδιάδα Κουρ-Αράζ και στην περιφέρεια Γκοϊτσάι.
Η πιο γνωστή διεθνώς είναι η ποικιλία Guloysha, που εκτιμάται για τη λεπτή φλούδα, την υψηλή περιεκτικότητα σε χυμό και τη γλυκόξινη γεύση της. Άλλες ποικιλίες, όπως οι Valas, Shah Nar, Nazik Gabig και Bala Mursal, προσφέρουν διαφορετικά χρώματα και γεύσεις που οι παραγωγοοί αξιοποιούν για να ξεχωρίσουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ στο εξωτερικό.
«Αυτή η πλούσια κληρονομιά είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν τα αζερμπαϊτζανικά ρόδια στις διεθνείς αγορές», σημείωσε ο Γκαράσοβ, του οποίου ο οργανισμός εκπροσωπεί περισσότερους από 500 αγρότες και εξαγωγείς.
Μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, πλεονέκτημα για τους εξαγωγείς
Τα νωπά φρούτα εξακολουθούν να κυριαρχούν, αλλά τα μεταποιημένα προϊόντα, όπως ο χυμός, το συμπύκνωμα και το λάδι, προσφέρουν στους παραγωγούς μεγαλύτερη περίοδο διάθεσης.
Ψυκτικοί χώροι, μονάδες μεταποίησης και υποδομές logistics τους επιτρέπουν πλέον να προμηθεύουν αγοραστές όλο τον χρόνο και όχι μόνο κατά τη φθινοπωρινή συγκομιδή.
Οι ξένοι αγοραστές και οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ ζητούν αυστηρότερα φυτοϋγειονομικά πρότυπα, ομοιόμορφο μέγεθος φρούτων και διεθνώς αναγνωρίσιμη συσκευασία, απαιτήσεις που ωθούν τους μικροκαλλιεργητές σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και συνεργασίες.
«Η γεωργία στο Αζερμπαϊτζάν έχει περάσει σε ένα νέο στάδιο ανάπτυξης, που δεν εστιάζει μόνο στην αύξηση των όγκων παραγωγής, αλλά και στη δημιουργία σήματος για αγροτικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας», δήλωσε στο Euronews ο διευθυντής του Κέντρου Αγροτικής Καινοτομίας του υπουργείου Γεωργίας, Ανάρ Τζαφαρόφ.
Ανησυχίες για την κλιματική αλλαγή
Ο Γιουσίφ Λαζγκίγεβ, διευθυντής λειτουργίας στην Az-Granata, ιδιωτική εταιρεία χυμών και ποτών που διαχειρίζεται 332 εκτάρια ιδιόκτητων δενδροκαλλιεργειών και προμηθεύει συμπύκνωμα και εμφιαλωμένο χυμό σε αγορές του εξωτερικού, ανέφερε ότι η φετινή παραγωγή μειώθηκε αισθητά, καθώς ο ψυχρός και βροχερός καιρός στα τέλη Μαΐου και τις αρχές Ιουνίου εμπόδισε τη δεύτερη από τις τρεις εποχικές ανθοφορίες της ροδιάς.
«Οι ροδιές συνήθως ανθίζουν τρεις φορές τη σεζόν. Φέτος, τα ρόδια στους κήπους μας άνθισαν μόνο μία φορά λόγω της κλιματικής αλλαγής, και αυτό οδήγησε σε πτώση της παραγωγικότητας και της απόδοσης», είπε στο Euronews ο Λαζγκίγεβ. «Η βροχή παρέσυρε τα άνθη που υπήρχαν».
Όπως είπε, η απώλεια απόδοσης όταν υπάρχει μόνο ένας κύκλος ανθοφορίας φτάνει το 15% έως 20%, ενώ οι μεγάλες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας ευνοούν επίσης την ταχύτερη εξάπλωση ασθενειών στους οπωρώνες. Η παραγωγή κρασιού φέτος ήταν μειωμένη κατά 30% έως 40% σε σχέση με το 2025.
Ο Γκαράσοβ ανέφερε ότι ο κλάδος έχει θέσει ως προτεραιότητες την στάγδην άρδευση, την ψηφιακή διαχείριση του νερού και τη βελτίωση της υδατικής αποδοτικότητας, ως απάντηση στις υψηλότερες θερμοκρασίες και στα συχνότερα επεισόδια ξηρασίας.
«Η κλιματική αλλαγή, η άνοδος της θερμοκρασίας, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας και η αυξανόμενη έλλειψη νερού έχουν εξελιχθεί σε μείζονα ανησυχία για όλους τους παραγωγούς», πρόσθεσε.
Το Φεστιβάλ Ροδιού Γκοϊτσάι, που διοργανώνεται κάθε Οκτώβριο στην περιφέρεια Γκοϊτσάι, περίπου 200 χιλιόμετρα δυτικά του Μπακού, προσελκύει κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες και λειτουργεί ταυτόχρονα ως πολιτιστική γιορτή και ως εμπορική διοργάνωση, όπου οι παραγωγοί συναντούν αγοραστές, παρουσιάζουν νέες ποικιλίες και διαπραγματεύονται εξαγωγικά συμβόλαια.
Το 2024 εντάχθηκε στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO, έπειτα από πρωτοβουλία με επικεφαλής την πρώτη αντιπρόεδρο Μεχριμπάν Αλίεβα. Το φεστιβάλ οργανώνεται από το υπουργείο Γεωργίας και συντονίζεται από το Κέντρο Αγροτικής Καινοτομίας του.
«Η αναγνώριση αυτή από την UNESCO αποδεικνύει την ξεχωριστή πολιτιστική αξία του ροδιού για τον λαό του Αζερμπαϊτζάν, ενώ ενισχύει περαιτέρω τη διεθνή προβολή του σήματος Made in Azerbaijan», είπε ο Γκαράσοβ.