Το Επενδυτικό Ταμείο του Ουζμπεκιστάν (UzNIF) ετοιμάζει μεγάλες εταιρείες σε τηλεπικοινωνίες, αερομεταφορές, τράπεζες και ενέργεια για πιθανές εισαγωγές. Η Uztelecom προηγείται, καθώς προχωρούν οι μεταρρυθμίσεις στη διοίκηση και η προσέλκυση νέων κεφαλαίων.
Το Ουζμπεκιστάν ετοιμάζεται να φέρει ορισμένες από τις μεγαλύτερες κρατικά συνδεδεμένες εταιρείες του στις χρηματιστηριακές αγορές, με τον εθνικό τηλεπικοινωνιακό πάροχο Uztelecom να εμφανίζεται πλέον ως ο πιο ώριμος υποψήφιος για διεθνή εισαγωγή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το πρόγραμμα καλύπτει τους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των αερομεταφορών, της τραπεζικής και της ενέργειας και έχει στόχο να προσελκύσει περισσότερο ιδιωτικό και διεθνές κεφάλαιο, θέτοντας παράλληλα τις μεγάλες εταιρείες υπό τις απαιτήσεις διαφάνειας και εταιρικής διακυβέρνησης που ζητούν οι χρηματιστηριακοί επενδυτές.
Για τους διεθνείς επενδυτές, η κίνηση αυτή θα μπορούσε να ανοίξει την πρόσβαση σε ορισμένα από τα μεγαλύτερα εταιρικά περιουσιακά στοιχεία του Ουζμπεκιστάν. Για τη χώρα, αποτελεί δοκιμασία για το κατά πόσο οι μεταρρυθμίσεις στην κεφαλαιαγορά μπορούν να ξεπεράσουν την πρεμιέρα του UzNIF στο Λονδίνο και να οδηγήσουν σε ευρύτερη σειρά εισηγμένων εταιρειών.
Τη διαδικασία συντονίζει το National Investment Fund of Uzbekistan (UzNIF), που διαχειρίζεται η Franklin Templeton και το οποίο κατέχει συμμετοχές σε 13 μεγάλες ουζμπεκικές εταιρείες και έκανε το δικό του ντεμπούτο στην αγορά του Λονδίνου τον Μάιο.
Το επόμενο βήμα: εισαγωγή των εταιρειών στο χρηματιστήριο
Η Uztelecom βρίσκεται πιο μπροστά στην πιθανή διαδικασία IPO, σύμφωνα με τον Marius Dan, CEO για την Κεντρική Ασία στην Templeton Global Investments.
Η εταιρεία είναι ήδη εισηγμένη στο Χρηματιστήριο της Τασκένδης. Το UzNIF εξετάζει μια διεθνή εισαγωγή και αύξηση του αριθμού των μετοχών που διατίθενται στην εγχώρια αγορά.
Μια διεθνής προσφορά θα μπορούσε να επιτρέψει σε περισσότερους επενδυτές να αγοράσουν μετοχές της εταιρείας και να εξασφαλίσει παράλληλα νέο κεφάλαιο για μελλοντικές επενδύσεις.
Απαντώντας σε ερωτήσεις του Euronews, ο Dan ανέφερε ότι στις προετοιμασίες περιλαμβάνεται η αξιολόγηση της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης της Uztelecom, της εταιρικής διακυβέρνησης και της λειτουργικής της ετοιμότητας.
Παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη πέντε διαδικασίες επιλογής συμβούλων μετοχικού κεφαλαίου για τις Uzbekistan Airways, Uztelecom, Regional Electric Networks, National Electric Grid of Uzbekistan και Sanoat Qurilish Bank (SQB).
«Στους επόμενους 24 έως 36 μήνες, περίπου το 78% της καθαρής αξίας ενεργητικού του ταμείου θα μετακινηθεί από μη εισηγμένες σε εισηγμένες εταιρείες», δήλωσε ο Dan.
Αυτό θα σημαίνει ότι η μεγαλύτερη αξία του UzNIF θα βρίσκεται τελικά σε εταιρείες των οποίων οι μετοχές διαπραγματεύονται δημόσια.
Προεδρικό διάταγμα προβλέπει την εισαγωγή έξι εταιρειών του χαρτοφυλακίου του UzNIF έως το τέλος του 2028. Το ταμείο διευκρίνισε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση για το χρονοδιάγραμμα ή τη σειρά των επιμέρους συναλλαγών.
Αλλάζοντας τον τρόπο λειτουργίας των εταιρειών
Το UzNIF και η Franklin Templeton αλλάζουν επίσης την εταιρική διακυβέρνηση σε όλο το χαρτοφυλάκιο, από τη σύνθεση των εποπτικών συμβουλίων έως τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες σχεδιάζουν, διαχειρίζονται τα οικονομικά τους και δημοσιοποιούν τις επιδόσεις τους.
«Έχουμε προχωρήσει σε αλλαγές και στις 13 εταιρείες. Ορίσαμε τα μέλη της επενδυτικής μας ομάδας και προσλάβαμε 10 διεθνείς διευθυντές με υψηλό κύρος, οι οποίοι διορίστηκαν στα εποπτικά συμβούλια, σε ορισμένες περιπτώσεις περισσότερων από μιας εταιρείας», εξήγησε ο Dan.
Έχουν εκλεγεί δέκα ανεξάρτητοι μη εκτελεστικοί διευθυντές σε όλο το χαρτοφυλάκιο, ενώ στις 11 από τις 13 εταιρείες τα εποπτικά συμβούλια έχουν πλέον πλειοψηφία ανεξάρτητων μελών και εκπροσώπων της Franklin Templeton.
Έχουν ολοκληρωθεί εννέα σχέδια μετασχηματισμού, ενώ ακόμη τέσσερα αναμένονται τους επόμενους μήνες.
Στην Uzbekistan Airways, για παράδειγμα, το ταμείο έχει εντοπίσει 120 επιμέρους πρωτοβουλίες που αφορούν την ανάπτυξη, την αποδοτικότητα, την κερδοφορία, την εμπειρία του πελάτη και την επέκταση.
Οι αλλαγές αυτές είναι κρίσιμες, επειδή η εισαγωγή στο χρηματιστήριο δεν αφορά μόνο την πώληση μετοχών. Οι εταιρείες χρειάζονται επίσης αξιόπιστους λογαριασμούς, σαφέστερες διαδικασίες λήψης αποφάσεων και δομές διακυβέρνησης που να αντέχουν σε εξωτερικό έλεγχο.
Στο εσωτερικό του χαρτοφυλακίου των 2,28 δισ. ευρώ του UzNIF
Η καθαρή αξία ενεργητικού του UzNIF διαμορφωνόταν σε περίπου 2,28 δισ. ευρώ στις 31 Ιουλίου 2026.
Για το πρώτο εξάμηνο του 2026, το ταμείο ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 147 εκατ. ευρώ, στα οποία περιλαμβάνονται κέρδη εύλογης αξίας 156 εκατ. ευρώ και έσοδα από μερίσματα 24 εκατ. ευρώ.
Οι συμμετοχές που συνδέονται με την ενέργεια αντιπροσώπευαν περίπου το 37% της καθαρής αξίας ενεργητικού του ταμείου.
Ο Dan ανέφερε ότι μεταξύ των παραγόντων που επηρεάζουν τις αποτιμήσεις σε αρκετές ενεργειακές εταιρείες είναι ένα νέο πλαίσιο regulated asset base. Το σύστημα αυτό καθορίζει πώς οι ρυθμιζόμενες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας μπορούν να αποκομίζουν αποδόσεις από επενδύσεις σε υποδομές και πώς υπολογίζονται τα τιμολόγια.
Οι αρχικές προσαρμογές στα τιμολόγια τέθηκαν σε ισχύ την 1η Αυγούστου, με περαιτέρω λεπτομέρειες να αναμένονται έως το τέλος του 2026 ή στο πρώτο τρίμηνο του 2027.
Οι δημόσιες εγγραφές μπορεί να φέρουν νέο κεφάλαιο
Οι ενδεχόμενες εισαγωγές θα μπορούσαν επίσης να διοχετεύσουν κεφάλαια απευθείας στις εταιρείες, αντί απλώς να επιτρέψουν στους υφιστάμενους μετόχους να πουλήσουν συμμετοχές.
Ο Dan ανέφερε ότι προτεραιότητα στην πώληση μετοχών θα έχει η κυβέρνηση, ενώ το UzNIF θα μπορούσε επίσης να διαθέσει μέρος των δικών του συμμετοχών, εφόσον χρειαστεί για να εξασφαλιστεί επαρκής ρευστότητα στην αγορά.
«Οι ίδιες οι εταιρείες θα έχουν επίσης προτεραιότητα στην άντληση κεφαλαίου στο πλαίσιο αυτών των IPO, επειδή πρόκειται για εξαιρετικά ελκυστικά περιουσιακά στοιχεία. Διαθέτουν σημαντικά προγράμματα επενδύσεων σε πάγιες υποδομές, χρειάζονται ακόμη περισσότερες επενδύσεις», είπε.
Η διάκριση είναι σημαντική: η πώληση υφιστάμενων μετοχών αλλάζει τη μετοχική σύνθεση, ενώ η έκδοση νέων μετοχών μπορεί να αποφέρει στις εταιρείες χρήματα για αεροσκάφη, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, ενεργειακές υποδομές ή άλλες επενδύσεις.
Η τελική δομή κάθε συναλλαγής θα καθοριστεί σε μεταγενέστερο στάδιο.
Το 2026 είναι το πρώτο πλήρες έτος κατά το οποίο η Franklin Templeton διαχειρίζεται το UzNIF, μετά την ανάληψη της διαχείρισης τον Μάιο του 2025.
Ο Dan σημείωσε ότι τα αποτελέσματα της φετινής χρονιάς θα προσφέρουν πιο ολοκληρωμένη βάση για την αξιολόγηση της κερδοφορίας και της μελλοντικής δυνατότητας διανομής μερισμάτων. Το πρώτο μέρισμα του UzNIF θα εξεταστεί το 2028, με βάση τα οικονομικά αποτελέσματα του ταμείου για το 2027.