Οι αναζητήσεις στο διαδικτυο «πώς να φύγω» και «επιστράτευση» έχουν αυξηθει κατακόρυφα στη Ρωσία. Ηλεκτρονικό μητρώο κλήσεων επιβάλλει πλέον αυτόματα απαγόρευση εξόδου από τη χώρα
Νεαροί Ρώσοι που ζουν με τον φόβο ενός νέου κύματος επιστράτευσης, εγκαταλείπουν μαζικά τη χώρα, εν μέσω φημών για περιορισμούς στις αναχωρήσεις προς το εξωτερικό, σύμφωνα με το αντιπολεμικό πρόγραμμα Ark.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι ακτιβιστές αναφέρουν ότι τα αιτήματα για επείγουσα βοήθεια και συμβουλές για μετανάστευση από τη Ρωσία σχεδόν οκταπλασιάστηκαν από την αρχή του καλοκαιριού.
Η έξαρση αυτή συμπίπτει με τις εκλογές για την Δούμα, που ξεκίνησαν την Παρασκευή και συνεχίζονται έως την Κυριακή.
Οι επικριτές του Κρεμλίνου και αρκετές δυτικές κυβερνήσεις κατηγορούν τη Μόσχα ότι σχεδιάζει να ανακοινώσει νέο κάλεσμα για την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνάμεών στον πόλεμο στην Ουκρανία, μετά την ολοκλήρωση των εκλογών, ώστε το αντιδημοφιλές μέτρο να μην επηρεάσει το αποτέλεσμα.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει απορρίψει τις φήμες περί κινητοποίησης ως «απόλυτη ανοησία», αλλά ανεξάρτητα ρωσικά μέσα έχουν καταγράψει 17 επίσημες διαψεύσεις περί επικείμενης επιστράτευσης από το καλοκαίρι.
Ο Γιαν Σλοβίτσκι, ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα και συντονιστής της πρωτοβουλίας Ark, δήλωσε ότι το σημερινό κύμα τροφοδοτείται από τα μαθήματα του 2022.
«Από τα μέσα Ιουλίου ένα κύμα πανικού μεγαλώνει στη Ρωσία, συνδεδεμένο με τον κίνδυνο επιστράτευσης, τις ελλείψεις καυσίμων και την έλλειψη πρόσβασης στο διαδίκτυο», δήλωσε στο δίκτυο του Ark από το Ερεβάν, όπου βοηθά Ρώσους μετανάστες.
«Ο κόσμος φεύγει εκ των προτέρων, γιατί έχει δει τι συνέβη στα προηγούμενα κύματα. Και η Αρμενία αντιμετωπίζει μια μεταναστευτική κρίση, αν δεν βρισκόμαστε ήδη μέσα σε αυτήν».
Άλμα στις αναζητήσεις «πώς να φύγω» στο διαδίκτυο
Σύμφωνα με οργανώσεις που βοηθούν Ρώσους να μετακινηθούν στο εξωτερικό, ο αριθμός των ημερήσιων αιτημάτων για βοήθεια μετεγκατάστασης έχει αυξηθεί από περίπου 70 σε 120 μετά τον Ιούλιο.
Οι αναζητήσεις στο Yandex και το Google για «πώς να φύγω» και «κινητοποίηση» έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και των πρώτων δέκα ημερών του Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με ανάλυση ανεξάρτητων ρωσικών μέσων.
Οι προετοιμασίες για ένα πιθανό κάλεσμα είναι ήδη ορατές. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν λάβει ειδοποιήσεις κινητοποίησης που περιγράφουν τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθήσουν αν κληθούν, ενώ έχει θεσπιστεί ηλεκτρονικό μητρώο κλήσεων, βάσει του οποίου η απαγόρευση εξόδου τίθεται αυτομάτως σε ισχύ μόλις εκδοθεί η κλήση.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, συνοριοφύλακες στο Κρασνοντάρ κράτησαν έναν 24χρονο κάτοικο της περιοχής του Ροστόφ, ο οποίος είχε ολοκληρώσει τη στρατιωτική του θητεία το 2024, και του επέδωσαν ειδοποίηση που του απαγόρευε να εγκαταλείψει τη χώρα.
Ο Ντανίιλ Νεόνοφ, πρώην υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος στη Μόσχα, περιέγραψε πώς έφυγε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.
«Αν περίμενα άλλη μία ή δύο μέρες, κατά πάσα πιθανότητα δεν θα με άφηναν να φύγω, γιατί θα είχαν μπλοκάρει την έξοδό μου», είπε. «Έλαβα ηλεκτρονική κλήση. Όμως πρόλαβα να φύγω».
Ο φόβος της κινητοποίησης έχει εξαπλωθεί και στα μέλη της ελίτ και στο προσωπικό των στρατολογικών γραφείων, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι αξιωματούχοι έχουν αρχίσει να ανοίγουν τραπεζικούς λογαριασμούς στο εξωτερικό και να μεταφέρουν περιουσιακά στοιχεία εκτός χώρας.
Τον Αύγουστο, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε για τον κίνδυνο νέας κινητοποίησης στη Ρωσία, επικαλούμενος στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών.
Το Κίεβο έκανε λόγο για σχέδιο του Κρεμλίνου να καλέσει εσπευσμένα αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες Ρώσους έως το τέλος του έτους, και τουλάχιστον άλλους τόσους τον επόμενο χρόνο. Η Μόσχα δεν έχει σχολιάσει αυτές τις αναφορές.
Πρώτα οι γειτονικές χώρες
Οι νεοαφιχθέντες κατευθύνονται κυρίως προς προορισμούς χωρίς καθεστώς βίζας: την Αρμενία, τη Γεωργία και το Καζακστάν. Το Ερεβάν δήλωσε τις τελευταίες ημέρες ότι είναι έτοιμο να βοηθήσει τους Ρώσους που φτάνουν στη χώρα.
Η ακριβής έκταση του τρέχοντος κύματος παραμένει άγνωστη, αλλά εκτιμάται ότι είναι λιγότερο έντονο από την έξοδο του 2022, όταν, σύμφωνα με ανεξάρτητες εκτιμήσεις, μεταξύ 600.000 και 700.000 ανθρώπων έφυγαν από τη Ρωσία μέσα σε λίγες εβδομάδες από την ανακοίνωση της μερικής κινητοποίησης.
Εκείνη η κινητοποίηση δεν έχει ποτέ επισήμως ακυρωθεί, και όσοι κλήθηκαν τότε δεν έχουν αποστρατευθεί.
«Είναι πολύ λυπηρό να φεύγω από τη Ρωσία», είπε ένας 28χρονος ειδικός στο μάρκετινγκ, το όνομα του οποίου δεν δόθηκε στη δημοσιότητα για λόγους ασφαλείας.
«Η οικογένειά μου ζει εδώ, οι ηλικιωμένοι παππούδες μου ζουν εδώ. Η φίλη μου είναι κι αυτή εδώ, βρίσκεται ακόμη στην ιατρική της ειδικότητα, και μου είναι πολύ δύσκολο να την αφήσω πίσω».
Οι εκλογές για τη Δούμα, που διεξάγονται από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, περιλαμβάνουν μόνο κόμματα που στηρίζουν τον πόλεμο της Μόσχας στην Ουκρανία. Το Γιάμπλοκο, του οποίου το πρόγραμμα ζητούσε άμεση κατάπαυση του πυρός και ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, αποκλείστηκε με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου τον Αύγουστο.