Ο συγγραφέας Τέλισον Ορελιέν απορρίπτει τις κατηγορίες του λογαριασμού «Balance ton Claude» και καταγγέλλει ρατσιστικές επιθέσεις από την άφιξή του στη Γαλλία
Μπορεί ένας ανιχνευτής τεχνητής νοημοσύνης να κλονίσει ένα μπεστ σέλερ που διεκδικεί τα σημαντικότερα βραβεία; Στη Γαλλία, το μυθιστόρημα «C'était ça ou mourir» του Thélyson Orélien, που παρουσιάστηκε ως μία από τις αποκαλύψεις της νέας λογοτεχνικής σεζόν και έχει ήδη πουλήσει πάνω από 35.000 αντίτυπα, κατηγορείται πλέον ότι έχει γραφτεί από τεχνητή νοημοσύνη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στην αφετηρία αυτής της πολεμικής βρίσκεται ένα μήνυμα δημοσιευμένο στην πλατφόρμα X τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, από ανώνυμο λογαριασμό με το όνομα «Balance ton Claude». «Σύμφωνα με το Pangram, αυτό το μυθιστόρημα είναι γραμμένο σχεδόν εξ ολοκλήρου από μια τεχνητή νοημοσύνη», υποστηρίζει ο λογαριασμός, διαβεβαιώνοντας ότι δοκίμασε αρκετά αποσπάσματα του «χειρογράφου» και πήρε «σχεδόν πάντα το ίδιο αποτέλεσμα: 100 % ΑΙ».
Σύμφωνα με τους διαχειριστές του λογαριασμού, το αμερικανικό εργαλείο Pangram είναι «με διαφορά ο πιο αξιόπιστος ανιχνευτής τεχνητής νοημοσύνης», με «ποσοστό ψευδώς θετικών 0,0041 %».
Η κατηγορία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη για τον 38χρονο συγγραφέα από το Κεμπέκ, αϊτινής καταγωγής, του οποίου το μυθιστόρημα μεταφράζεται σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες και έχει ήδη συμπεριληφθεί στις πρώτες επιλογές για τα βραβεία Goncourt, Goncourt des lycéens, Femina, Médicis και Renaudot.
Η ιστορία παρακολουθεί το ταξίδι του Τζόνας, ενός νεαρού καθηγητή ιστορίας-γεωγραφίας από την Αϊτή, ο οποίος αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα του εξαιτίας της βίας και της ανασφάλειας. Πριν από αυτό το πρώτο μυθιστόρημα, που κυκλοφόρησε τον περσινό χειμώνα στο Κεμπέκ και του οποίου τα δικαιώματα για τη γαλλόφωνη Ευρώπη απέκτησε ο οίκος Grasset, ο Thélyson Orélien είχε δημοσιεύσει κυρίως ποίηση.
Από τις «φήμες» στις «ρατσιστικές επιθέσεις»;
Ο Grasset αρχικά διαβεβαίωνε ότι δεν δίνει σημασία σε αυτές τις «φήμες». «Μιλάμε για fake news. (...) Αυτά τα εργαλεία που υποτίθεται ότι αναγνωρίζουν την ΤΝ είναι και τα ίδια ΤΝ, που φαντάζονται ότι ακόμη και η Βίβλος γράφτηκε τεχνητά», δήλωσε ο εκδοτικός οίκος στο BFMTV (πηγή στα Γαλλικά) το πρωί της Τρίτης.
Ο οίκος με τα κίτρινα εξώφυλλα υποστήριξε επίσης ότι δεκάδες μυθιστορήματα γραμμένα από ΤΝ διατίθενται μέσω της Amazon, αλλά ότι «κανένα δεν έχει γνωρίσει επιτυχία», γιατί «κανένα δεν έχει ιδιαιτερότητα». «Το ακριβώς αντίθετο από τον Thélyson», διαβεβαίωσε ο Grasset, που ανήκει στον όμιλο Vivendi, ο οποίος ελέγχεται από τον δισεκατομμυριούχο Vincent Bolloré.
Το απόγευμα της Τρίτης, η έκταση που είχε πάρει η υπόθεση ώθησε τον Grasset να αποστείλει σε αρκετά ΜΜΕ, μεταξύ των οποίων και το Euronews, ένα δελτίο Τύπου δίνοντας τον λόγο στον συγγραφέα. Εκεί ο Thélyson Orélien εξηγεί ότι οι «επαναλήψεις» που του προσάπτονται ως χαρακτηριστικό κειμένου παραγόμενου από ΤΝ εντάσσονται σε «μια αϊτινή και καραϊβική λογοτεχνική παράδοση», με τη δική της ποιητική.
Προσθέτει ότι «μπορούμε να συζητήσουμε για το ύφος μου, αλλά το να ανάγουμε αυτά τα τεχνάσματα σε αποδείξεις τεχνητής νοημοσύνης δεν έχει καμία σχέση με τη λογοτεχνική κριτική».
Ο συγγραφέας βρήκε επίσης την ευκαιρία να ευχαριστήσει τους αναγνώστες που «δίνουν μια θέση στη ζωή τους» στο βιβλίο του: «Σε έναν κόσμο όπου κάποιοι θέλουν πάντα πρώτα να ελέγξουν από πού ερχόμαστε πριν ακούσουν τι λέμε, αυτή η υποδοχή με συγκινεί βαθιά».
Στο ίδιο δελτίο Τύπου, οι ομάδες του Grasset δηλώνουν ότι ανανεώνουν «την απόλυτη εμπιστοσύνη τους» στον συγγραφέα, «ενάντια σε κάθε μηχανή ή απόπειρα να μετρηθούν, να κανονικοποιηθούν ή να φιμωθούν οι γραφές που είναι για πάντα ελεύθερες».
Επικοινωνώντας με το Euronews, ο Thélyson Orélien δεν θέλησε να απαντήσει στα ερωτήματά μας. Διευκρίνισε πάντως, μιλώντας στη Libération (πηγή στα Γαλλικά), ότι έχει γίνει στόχος «πολλών ρατσιστικών επιθέσεων» από τότε που έφτασε στη Γαλλία.
Η ΤΝ απέναντι σε μια «κρεολοποιημένη» γλώσσα
Πριν ασχοληθούν με το θέμα τα μεγάλα ΜΜΕ, η υπόθεση είχε ήδη πάρει φωτιά στο X. Μετά την πρώτη ανάρτηση του «Balance ton Claude», πολλοί χρήστες αναπαρήγαγαν – ακόμη και στα αγγλικά – τις κατηγορίες του ανώνυμου λογαριασμού σαν να ήταν τετελεσμένο γεγονός, με ορισμένους να φτάνουν στο σημείο να χλευάζουν (πηγή στα Γαλλικά) τον χώρο της κριτικής που «την πάτησε, θεωρώντας εξαιρετικό ένα ύφος όχι μόνο γραμμένο από ΤΝ, αλλά θεμελιωδώς μέτριο και επαναληπτικό».
Άλλοι διασκέδασαν περνώντας το δελτίο Τύπου με την απάντηση του Thélyson Orélien από το Pangram, υποστηρίζοντας (πηγή στα Γαλλικά) ότι και αυτό είναι «100 % ΑΙ».
Οι κατηγορίες προκάλεσαν και πιο επιφυλακτικές αντιδράσεις.
«Δεν καταλαβαίνω τι θα ήταν προβληματικό στο να χρησιμοποιήσει κανείς ΤΝ για να γράψει ένα βιβλίο το 2026. Περισσότερο χαζό θα ήταν να μη τη χρησιμοποιεί», γράφει (πηγή στα Γαλλικά) ο δημοσιογράφος Jérôme Colombain. «Οι ghostwriters υπάρχουν από πάντα. Εκείνο που μετρά, τελικά, είναι η ευθύνη του συγγραφέα», σημειώνει στην ίδια ανάρτηση.
Από την πλευρά του, ο François Negroni (πηγή στα Γαλλικά), συγγραφέας που δηλώνει ανοιχτά ότι καταφεύγει στην ΤΝ για να γράφει βιβλία για την αεροναυτική, εξηγεί ότι οι ανιχνευτές τεχνητής νοημοσύνης αναλύουν ένα κείμενο «εντοπίζοντας στατιστικές κανονικότητες: κατανομή των λέξεων, συντακτική δομή, ρυθμό των φράσεων, λεξιλογική προβλεψιμότητα». Στη συνέχεια αναπτύσσει ότι ο Thélyson Orélien «δεν χωρά στα κουτάκια» των πρότυπων γαλλικών στα οποία βασίζονται τα λογισμικά.
«Γράφει σε μια γαλλική γλώσσα που η κριτική περιγράφει ομόφωνα ως “créolisée”, αναμεμειγμένη με αϊτινό κρεολικό, ισπανικά, πορτογαλικά, διαποτισμένη από προφορικότητα, αφορισμούς, ρυθμούς που έρχονται από αλλού», λέει, διευκρινίζοντας πάντως ότι «δεν γνωρίζει» αν αυτό το μυθιστόρημα γράφτηκε «ολόκληρο ή εν μέρει με τη βοήθεια ΤΝ».
Ο συγγραφέας Christophe Boutry (πηγή στα Γαλλικά) του απαντά ότι είναι «πιθανό» το Pangram να ανίχνευσε το «κρεολοποιημένο» ύφος του Thélyson Orélien. «Οι εργασίες που δείχνουν προκαταλήψεις απέναντι σε μη φυσικούς ομιλητές αφορούν άλλους ανιχνευτές, άλλες εκδόσεις και κυρίως τα αγγλικά. Αυτό δεν επιτρέπει να ισχυριστούμε ότι το Pangram 4 συγχέει εδώ τα αϊτινά γαλλικά με κείμενο που έχει παραχθεί από ΤΝ».
Πρέπει να σημειωθεί ότι, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υποψίες προσφυγής στην ΤΝ είχαν ήδη εκφραστεί από αναγνώστες. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Alphaleer στην πλατφόρμα Babelio (πηγή στα Γαλλικά). «Κρίμα που ολόκληρο το βιβλίο είναι γραμμένο με… τεχνητή νοημοσύνη. Δίνει την εντύπωση ότι είναι όμορφο, αλλά είναι κούφιο», γράφει η χρήστρια στις 12 Σεπτεμβρίου. «Ο αφηγητής είναι ένα είδος σκιάς, που περνά από στάδιο σε στάδιο, από σύνορο σε σύνορο, χωρίς τίποτα ακριβές ή δουλεμένο σε βάθος», προσθέτει, υπογραμμίζοντας τις «σοβαρές ασυνέπειες» του μυθιστορήματος.
Στο Facebook (πηγή στα Γαλλικά), ο συγγραφέας Fabrice Colin επισημαίνει «στυλιστικά τικ τουλάχιστον απαγορευτικά», «αφορισμούς στο τέλος των κεφαλαίων» και «γοητευτικές αλλά τουλάχιστον αμφίβολες μεταφορές». Αν και διαβεβαιώνει ότι δεν κατηγορεί τον συγγραφέα πως κατέφυγε στην ΤΝ και δηλώνει ότι δεν έχει άποψη για το Pangram, λέει ότι επισημαίνει «γραφικά τικ που βλάπτουν το κείμενο», καλώντας τον καθένα να σχηματίσει τη δική του γνώμη.
Το «Balance ton Claude» καλεί να πέσουν οι τόνοι
Την Τρίτη, ο μέχρι τότε σχεδόν άγνωστος λογαριασμός «Balance ton Claude» απέκτησε εξαιρετική προβολή, ξεπερνώντας πλέον τους 6.600 ακολούθους.
Αργά το βράδυ, τα πέντε άτομα που, σύμφωνα με το Radio France, κρύβονται πίσω από αυτό το όνομα, δημοσίευσαν ένα τελευταίο μήνυμα καλώντας να «πάμε πιο μαλακά με τις επιθέσεις εναντίον του Thélyson Orélien», αναγνωρίζοντας ότι «υπάρχει μια μη μηδενική πιθανότητα (...) να ενεργεί καλόπιστα».
Το συλλογικό αυτό σχήμα επιχείρησε στη συνέχεια να εξηγήσει την προσέγγισή του, υποστηρίζοντας ότι «κατήγγειλε αυτό το βιβλίο», επειδή είχε «επιτυχία», αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι ο συγγραφέας είχε «ένα είδος αξιοσύνης, καθώς κατάφερε να παράγει μια συνεκτική αφήγηση που ικανοποίησε πολλούς αναγνώστες».
Κατά τη γνώμη τους, «η παρισινή διανόηση εξακολουθεί προφανώς να υποτιμά τις δυνατότητες της ΤΝ» και «χρησιμοποιεί λίγο ή καθόλου LLM» – δηλαδή «μεγάλα γλωσσικά μοντέλα» –, ούτε συχνάζει στο LinkedIn. Αυτός είναι, κατά την άποψή τους, ο λόγος για τον οποίο ο λογοτεχνικός Τύπος δεν αναγνώρισε «τις στερεοτυπικές φόρμουλες».
«Τι κέρδος έχει ο δημιουργός αν εκχωρήσει την έμπνευσή του;»
Ο ανεξάρτητος βιβλιοπώλης της Λυών Gwilherm Perthuis δηλώνει ότι παρακολουθεί αυτή την πολεμική από απόσταση και δεν παίρνει θέση.
«Προφανώς θεωρώ καταστροφικό το να γράψει κανείς ενδεχομένως ένα βιβλίο ζητώντας τη βοήθεια παραγωγικής ΤΝ», εξηγεί στο Euronews ο υπεύθυνος του βιβλιοπωλείου L'œil cacodylate, προσθέτοντας ότι αυτό είναι «στο απόλυτο αντίθετο της δικής μου αντίληψης για τη λογοτεχνική δημιουργία, η οποία είναι μια ιδιαίτερη και καινοτόμος δουλειά πάνω στη γλώσσα και στη φόρμα».
Ενώ, κατά τη γνώμη του, η μηχανή «δημιουργεί αρχέτυπα, βασιζόμενη σε ήδη υπάρχοντα μέσους όρους δεδομένων», αναρωτιέται: «Με ποιον τρόπο μπορεί η ΤΝ να βοηθήσει στην επινόηση; Και τι ενδιαφέρον έχει για τον δημιουργό να εκχωρήσει την εφεύρεσή του;»
Ο βιβλιοπώλης, πάντως, μετριάζει τα λεγόμενά του, αναφερόμενος σε συγγραφείς που «στηρίζονται στην ΤΝ για να προετοιμάσουν την τεκμηρίωσή τους και να επιταχύνουν τις έρευνές τους πριν από τη συγγραφή, όταν χρειάζεται να αποκτήσουν πρόσβαση σε σύνθετα δεδομένα».
«Για μένα αυτή είναι η μόνη πραγματική χρησιμότητα της ΤΝ, (...) η ικανότητά της να εξάγει σχεδόν άμεσα αποτελέσματα μέσα από εκατομμύρια δεδομένα, που θα μας έπαιρνε χρόνια να εξερευνήσουμε μόνοι μας».
Θα διακόψει άραγε η υπόθεση «Balance ton Claude» την κούρσα του «C'était ça ou mourir» προς τα μεγάλα λογοτεχνικά βραβεία ή, αντίθετα, θα ωθήσει τους αναγνώστες που δεν το έχουν ακόμη διαβάσει να σχηματίσουν τη δική τους άποψη;
Οι συνέπειες για τη φήμη του μυθιστορήματος θα μπορούσαν πάντως να αποτυπωθούν γρήγορα. Τα βραβεία Goncourt και Renaudot θα ανακοινωθούν την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, μία ημέρα μετά το βραβείο Médicis. Την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου θα είναι η σειρά της κριτικής επιτροπής του βραβείου Femina να αποκαλύψει τον νικητή της. Τέλος, το Renaudot des lycéens και το Goncourt des lycéens θα απονεμηθούν την Τρίτη 17 και την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου, αντίστοιχα.