Από τους δασμούς έως τις σπάνιες γαίες και την τεχνητή νοημοσύνη, η ατζέντα της συνόδου κορυφής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσινγκτον θα έχει αντίκτυπο στην Ευρώπη
Καθώς ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ φτάνει την Τετάρτη στις ΗΠΑ για τριήμερη σύνοδο με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, οι Ευρωπαίοι θα παρακολουθούν στενά για τυχόν αποφάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα τα οικονομικά τους συμφέροντα.
Η δεύτερη συνάντηση Τραμπ–Σι μέσα σε έναν χρόνο θα καλύψει θέματα από το εμπόριο έως την τεχνητή νοημοσύνη και τις σπάνιες γαίες. Η νέα αυτή σύνοδος ακολουθεί την κρίσιμη συνάντησή τους τον Οκτώβριο του 2025, όπου οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μια εμπορική εκεχειρία έπειτα από εβδομάδες εμπορικών εντάσεων.
Η ΕΕ, στο μεταξύ, ξεκίνησε τον Ιούνιο κρίσιμες διαπραγματεύσεις με το Πεκίνο με στόχο τη μείωση του εμπορικού της ελλείμματος ύψους 1 δισ. ευρώ την ημέρα, θέτοντας προθεσμία τον Οκτώβριο για επικείμενη απτή πρόοδο.
Από τη σύνοδο ΗΠΑ–Κίνας πέρυσι μέχρι σήμερα, έχει ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν, προκαλώντας άλμα στις τιμές της ενέργειας και εντείνοντας την πίεση στον Αμερικανό πρόεδρο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Από την κινεζική πλευρά, οι αποστολές προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν σε έναν χρόνο κατά 34,4%, διευρύνοντας το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας σε περίπου 29,2 δισ. δολάρια, σύμφωνα με κινεζικά στοιχεία.
«Ο Σι Τζινπίνγκ φτάνει στην Ουάσινγκτον με το πάνω χέρι, ακόμη και σε αμερικανικό έδαφος», δήλωσε η Alicia García Herrero, ειδικός στο think tank Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες.
Αρκετά από τα ζητήματα που θα τεθούν στο τραπέζι από Σι και Τραμπ αφορούν άμεσα την ΕΕ. Τι μπορούν λοιπόν να περιμένουν οι Ευρωπαίοι από τη σύνοδο ΗΠΑ–Κίνας;
Μειώσεις δασμών
Η εμπορική εκεχειρία, που λήγει στις 10 Νοεμβρίου, θα βρεθεί στην ατζέντα, έναν χρόνο αφότου έβαλε τέλος στον εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο πλευρών, με δασμούς αντιποίνων που ξεπερνούσαν το 100%. Για τους Ευρωπαίους, οι αμερικανικοί δασμοί στην Κίνα είναι πάντα λάθος μήνυμα, καθώς εκτρέπουν τις κινεζικές εξαγωγές προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Ωστόσο, η σύνοδος αυτής της εβδομάδας ενδέχεται να οδηγήσει σε σταθεροποίηση των σχέσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου.
Σύμφωνα με τον Εμπορικό Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ Jamieson Greer, η Κίνα και οι ΗΠΑ θα κάνουν «ορισμένες ανακοινώσεις για τη γεωργία και τα μη δασμολογικά εμπόδια». Αναμένεται επίσης αμοιβαία μείωση δασμών για αγαθά αξίας 30 δισ. δολαρίων.
«Αυτό που περιμένουμε είναι ο Τραμπ να εξασφαλίσει ένα είδος νίκης που θα μπορεί να παρουσιάσει ως επιτυχία στις ενδιάμεσες εκλογές, και η Κίνα να κερδίσει απλώς λίγο ακόμη χρόνο για να ενισχύσει τη βιομηχανική της βάση», δήλωσε στο Euronews ο Ivano di Carlo, ειδικός του European Policy Centre (EPC).
Η Ευρώπη στη μέγγενη των σπάνιων γαιών
Η εμπορική εκεχειρία περιελάμβανε και τις εξαγωγές σπάνιων γαιών. Κατά τη διάρκεια του περσινού εμπορικού πολέμου, το Πεκίνο είχε μπλοκάρει τις παγκόσμιες εξαγωγές των στρατηγικών αυτών υλικών, κρίσιμων για τη βιομηχανία της ΕΕ, στην παραγωγή και επεξεργασία των οποίων έχει μονοπώλιο.
Το ζήτημα τέθηκε την περασμένη εβδομάδα από τον Ευρωπαίο επίτροπο Εμπορίου Maroš Šefčovič κατά τη διάρκεια βιντεοκλήσης με τον Κινέζο ομόλογό του, Wang Wentao. Ωστόσο, όπως είπε στο Euronews η García Herrero, η Ουάσινγκτον διαθέτει πολύ μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ από τις Βρυξέλλες όσον αφορά τη διασφάλιση πρόσβασης στα συγκεκριμένα υλικά.
«Οι ΗΠΑ θα διαπραγματευτούν για την Ευρώπη και η Ευρώπη θα πρέπει να πληρώσει ένα τίμημα γι’ αυτό», δήλωσε η García Herrero.
Η Ευρώπη απούσα από την τεχνητή νοημοσύνη
Οι δύο δυνάμεις αναμένεται επίσης να συζητήσουν για την τεχνητή νοημοσύνη, εν μέσω αυξανόμενων εκκλήσεων για διεθνείς δικλίδες ασφαλείας. Πριν από δύο εβδομάδες, ο Jacob Coxon, ο οποίος έχει εργαστεί ως ερευνητής τόσο στην OpenAI όσο και στην Anthropic, δύο βαρείς παίκτες της τεχνητής νοημοσύνης, δήλωσε στο X ότι και οι δύο εταιρείες «παίζουν με τις ζωές μας» και ότι όσοι αναπτύσσουν την τεχνητή νοημοσύνη «πιστεύουν ειλικρινά ότι μπορεί να μας σκοτώσει όλους μέχρι το τέλος της δεκαετίας», πυροδοτώντας παγκόσμιες ανησυχίες γύρω από αυτή την τεχνολογία.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αναφέρθηκαν επίσης αρκετά περιστατικά, μεταξύ των οποίων και η παραβίαση της πλατφόρμας της Hugging Face, μιας άλλης εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης, από agents της OpenAI.
Τόσο η Κίνα όσο και οι ΗΠΑ έχουν εκφράσει ανησυχίες για τους κινδύνους που συνοδεύουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, παραμένουν όμως εγκλωβισμένες σε έναν ολοένα πιο έντονο τεχνολογικό ανταγωνισμό. Την Κυριακή, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent και ο Κινέζος αντιπρωθυπουργός He Lifeng συζήτησαν μια πρόταση για «γραμμή άμεσης επικοινωνίας για την τεχνητή νοημοσύνη», η οποία θα λειτουργεί ως «μηχανισμός ειδοποίησης» μεταξύ Ουάσινγκτον και Κίνας, ώστε να προειδοποιούν η μία την άλλη όταν ένα περιστατικό τεχνητής νοημοσύνης γίνεται τόσο σοβαρό ώστε να απειλεί την εθνική ασφάλεια.
«Αυτός ο διάλογος για την τεχνητή νοημοσύνη, που πρόκειται να εξελιχθεί σε κάτι σαν κόκκινο κουμπί της πυρηνικής κούρσας, αφορά αποκλειστικά τις ΗΠΑ και την Κίνα», είπε η García Herrero. «Έτσι, αφήνει πραγματικά την Ευρώπη ανύπαρκτη ως πόλο.»
Σύμφωνα με την ίδια, η σύνοδος θα «επιβεβαιώσει τον χαρακτήρα G20 του κόσμου».