Δύο ευρωπαϊκές χώρες μπήκαν στην πρώτη δεκάδα σε νέα παγκόσμια κατάταξη φορολογικών συστημάτων για όσους μετακομίζουν στο εξωτερικό, ενώ η Γερμανία βρέθηκε τελευταία. Η έκθεση δείχνει όμως ότι οι χαμηλοί φόροι δεν αρκούν για να κάνει μια χώρα ελκυστική για διαμονή.
Μια νέα κατάταξη της Global Citizen Solutions (GCS) συγκρίνει 48 δικαιοδοσίες με βάση αυτούς τους παράγοντες. Η Μάλτα και η Κύπρος βρίσκονται στην κορυφή της Ευρώπης, αν και καμία δεν έχει τον χαμηλότερο ονομαστικό συντελεστή φόρου εισοδήματος.
Η έκθεση χρησιμοποιεί 11 δείκτες, χωρισμένους σε τρεις κατηγορίες: φορολογικό βάρος, δομή του φορολογικού συστήματος και επενδυτική μετανάστευση, που αφορά τις οδούς προς άδεια παραμονής ή ιθαγένεια. Μαζί συνθέτουν μια συνολική βαθμολογία. Όσο υψηλότερη είναι, τόσο πιο ευνοϊκές θεωρούνται οι συνθήκες για άτομα που μετακινούνται διεθνώς.
Η φορολογική βελτιστοποίηση σημαίνει τη νόμιμη οργάνωση των οικονομικών κάποιου ώστε να μειωθεί ο φόρος που οφείλει.
Μάλτα και Κύπρος στην πρώτη δεκάδα
Οι δύο ευρωπαϊκές χώρες που βρέθηκαν στην παγκόσμια πρώτη δεκάδα, η Μάλτα και η Κύπρος, συγκέντρωσαν υψηλές βαθμολογίες επειδή προσφέρουν ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση σε ορισμένους νεοαφιχθέντες, ιδίως για εισοδήματα που αποκτώνται στο εξωτερικό, και όχι απλώς χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές.
Η Μάλτα και η Κύπρος πήραν και οι δύο 82 στα 100 στο φορολογικό βάρος και 63 στη δομή του φορολογικού συστήματος. Στην επενδυτική μετανάστευση η Μάλτα βαθμολογήθηκε με 83, λίγο πάνω από την Κύπρο, που πήρε 78. Συνολικά, οι βαθμολογίες αυτές φέρνουν τη Μάλτα στην έκτη θέση και την Κύπρο στη δέκατη.
Η GCS αναφέρει ότι και οι δύο πέτυχαν αυτές τις θέσεις «μέσω προνομιακών καθεστώτων και όχι χαμηλών ονομαστικών συντελεστών».
Το Μονακό (68,6), η Γεωργία (68,3) και η Βουλγαρία (62,8) συμπληρώνουν την πρώτη πεντάδα στην Ευρώπη.
Μετά τις δικαιοδοσίες αυτές με τις υψηλότερες βαθμολογίες, όλα τα ευρωπαϊκά σκορ πέφτουν κάτω από το 60 και οι θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη βρίσκονται εκτός της πρώτης εικοσάδας.
Η Γερμανία βρίσκεται τελευταία στην παγκόσμια κατάταξη
Η Γερμανία κατατάσσεται τελευταία ανάμεσα στις 48 δικαιοδοσίες. Η χώρα συγκέντρωσε μόλις 17 στα 100 στη δομή του φορολογικού συστήματος, τον δείκτη που εξετάζει τη φορολογία εισοδημάτων από το εξωτερικό και των ατόμων που εγκαταλείπουν τη χώρα.
Η έκθεση αποδίδει τη χαμηλή αυτή θέση στη φορολόγηση από τη Γερμανία του παγκόσμιου εισοδήματος των φορολογικών κατοίκων, στον φόρο κληρονομιάς και σε έναν φόρο εξόδου.
Η Δανία (30,4), η Ισπανία (36,9), η Γαλλία (37,7) και η Νορβηγία (38,4) βρίσκονται επίσης κοντά στον πάτο της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Το αμέσως χαμηλότερο ευρωπαϊκό σκορ είναι αυτό του Ηνωμένου Βασιλείου, με 50,9, ενώ οι υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν πιο ευνοϊκές φορολογικές συνθήκες για άτομα που μετακινούνται στο εξωτερικό.
Ανάμεσα στις πέντε μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες, η Ιταλία έχει την υψηλότερη βαθμολογία, με 56,9. Καταλαμβάνει την ένατη θέση στην Ευρώπη, αν συμπεριληφθούν οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ Τουρκία και Γεωργία, και την 26η παγκοσμίως.
Οι βαθμολογίες σε αρκετές ακόμη ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες είναι κοντινές, από 58,2 στην Ελβετία έως 51,2 στην Ολλανδία. Η Τουρκία (56,9), η Ουγγαρία (54,9), η Σουηδία (54,1) και η Ιρλανδία (53,1) εντάσσονται επίσης σε αυτό το εύρος.
Μονακό, Βουλγαρία και Ανδόρα εμφανίζουν το ευνοϊκότερο φορολογικό βάρος
Η εικόνα αλλάζει όταν εξεταστούν χωριστά τα τρία μέρη της κατάταξης.
Η βαθμολογία για το φορολογικό βάρος καλύπτει τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, τον φόρο υπεραξίας σε εισηγμένες αξίες, τον καθαρό φόρο περιουσίας και τον φόρο κληρονομιάς.
Το Μονακό (93), η Βουλγαρία (92) και η Ανδόρα (89) έχουν τις υψηλότερες βαθμολογίες στο φορολογικό βάρος. Ακολουθούν η Μάλτα (82) και η Κύπρος (82).
Η Ισπανία (25), η Γαλλία (26) και η Δανία (30) καταγράφουν τις χαμηλότερες ευρωπαϊκές βαθμολογίες σε αυτόν τον δείκτη. Η Γερμανία, παρότι βρίσκεται τελευταία συνολικά, συγκεντρώνει 40.
Πώς φορολογούν οι χώρες το εισόδημα από το εξωτερικό
Η δομή του φορολογικού συστήματος εξετάζει πώς μια χώρα φορολογεί εισοδήματα που αποκτώνται στο εξωτερικό και άτομα που φεύγουν. Η Μάλτα και η Κύπρος μοιράζονται την υψηλότερη ευρωπαϊκή βαθμολογία, με 63.
Η Γερμανία έχει τη χαμηλότερη βαθμολογία, με 17, και ακολουθούν η Ουγγαρία (25), η Ανδόρα (26), η Εσθονία (27) και η Βουλγαρία (29). Η Τουρκία έχει επίσης 29, αλλά στην έκθεση κατατάσσεται χωριστά.
Έτσι, μια χώρα μπορεί να τα πηγαίνει καλά σε έναν δείκτη αλλά να έχει χαμηλή συνολική βαθμολογία. Όπως το διατυπώνει η GCS: «Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο φορολογικός συντελεστής μιας δικαιοδοσίας και η δομή του φορολογικού της συστήματος είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητοι μεταξύ τους».
Το φορολογικό βάρος και η δομή του φορολογικού συστήματος αντιπροσωπεύουν μαζί το 85% του δείκτη, με ίση βαρύτητα για καθέναν.
Πώς συγκρίνεται η Ευρώπη με τον υπόλοιπο κόσμο;
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (UAE) καταλαμβάνουν την πρώτη θέση συνολικά, με βαθμολογία 82,7. Δεν επιβάλλουν φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, έχουν φόρο κατανάλωσης 5% και δεν εφαρμόζουν φόρο εξόδου.
Η Αντίγκουα και Μπαρμπούντα (82,2) βρίσκεται στη δεύτερη θέση, ακολουθούμενη από την Παραγουάη (77,2), το Χονγκ Κονγκ (76,9) και τις Μπαχάμες (76,2).
Στο άλλο άκρο της κατάταξης, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν βαθμολογία 33,5 και βρίσκονται στην 46η θέση. Μόνο η Δανία και η Γερμανία βαθμολογούνται χαμηλότερα. Η Ιαπωνία καταλαμβάνει την 45η θέση, με 36,4.
Σημαίνει η ευνοϊκή φορολογία καλύτερο μέρος για να ζει κανείς;
Η έκθεση συγκρίνει επίσης τα ευρήματά της με τις κατατάξεις ποιότητας ζωής του Global Passport Index 2026. Χώρες που τα πάνε πολύ καλά στην ποιότητα ζωής συχνά έχουν λιγότερο ευνοϊκή φορολογία.
Η Σουηδία βρίσκεται στη δεύτερη θέση παγκοσμίως ως προς την ποιότητα ζωής, αλλά στην 32η ως προς τη φορολογική βελτιστοποίηση. Η Γερμανία κατατάσσεται τρίτη και 48η αντίστοιχα, η Δανία τέταρτη και 47η, και η Νορβηγία πέμπτη και 40ή.
Ωστόσο, η έκθεση εντοπίζει επτά εξαιρέσεις που βρίσκονται στο ανώτερο μισό της κατάταξης για τη φορολογική βελτιστοποίηση και στην πρώτη πενηντάδα για την ποιότητα ζωής: τη Μάλτα, την Κύπρο, την Πορτογαλία, την Ελβετία, την Ουρουγουάη, την Κόστα Ρίκα και τον Μαυρίκιο. Η Πορτογαλία κατατάσσεται 23η στη φορολογία και 11η στην ποιότητα ζωής, ενώ η Μάλτα έκτη και 28η αντίστοιχα.
Καμία από τις επτά δεν έχει μηδενικό συντελεστή φόρου εισοδήματος. Αντίθετα, σύμφωνα με την έκθεση προσφέρουν ευνοϊκή μεταχείριση του εισοδήματος από το εξωτερικό μέσω απαλλαγών, ειδικών φορολογικών καθεστώτων ή κανόνων που το φορολογούν μόνο όταν εισάγεται στη χώρα. Αυτό τους επιτρέπει να προσελκύουν άτομα που μετακομίζουν από το εξωτερικό, ενώ συνεχίζουν να εισπράττουν φορολογικά έσοδα για τη χρηματοδότηση δημόσιων υπηρεσιών.
Οι 48 δικαιοδοσίες επιλέχθηκαν με κριτήριο τη σημασία τους για μετεγκατάσταση και φορολογικό σχεδιασμό, και όχι το μέγεθος των οικονομιών τους.