Οι φορολογικοί συντελεστές στο ευρωπαϊκό εισόδημα φυσικών προσώπων διαφέρουν αισθητά· τα εξαρτώμενα παιδιά μειώνουν τη φορολογία σε πολλές χώρες.
Οι συντελεστές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων διαφέρουν σημαντικά σε όλη την Ευρώπη. Οι πολιτικές και η δομή των φορολογικών συστημάτων συμβάλλουν σε αυτές τις διαφορές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το επίπεδο εισοδήματος, η οικογενειακή κατάσταση και ο αριθμός των προστατευόμενων παιδιών παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στο πόσο μεγάλο μέρος των ακαθάριστων αποδοχών από μισθούς καταλήγει σε φόρους.
Ποιες ευρωπαϊκές χώρες επιβάλλουν λοιπόν τους υψηλότερους και ποιες τους χαμηλότερους φόρους εισοδήματος επί των ακαθάριστων αποδοχών;
Με βάση την έκθεση Taxing Wages 2026 του ΟΟΣΑ, το Euronews Business εξετάζει πιο αναλυτικά τους συντελεστές φόρου εισοδήματος. Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης δεν περιλαμβάνονται σε αυτούς τους συντελεστές.
Άγαμο άτομο χωρίς παιδιά
Το πρώτο σενάριο αφορά ένα άγαμο άτομο χωρίς παιδιά, που κερδίζει το 100% του μέσου μισθού. Το 2025, σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων (PIT) κυμαίνεται από 6,6% στην Πολωνία έως 35,3% στη Δανία, μεταξύ 27 ευρωπαϊκών χωρών, εκ των οποίων οι 22 είναι μέλη της ΕΕ.
Ο μέσος όρος για τις 22 χώρες της ΕΕ διαμορφώνεται στο 17,2%, ενώ ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι ελαφρώς χαμηλότερος, στο 15,5%.
Η Δανία είναι η μόνη χώρα που υπερβαίνει το 30%, ενώ η Ισλανδία (27,1%) και το Βέλγιο (25,6%) ξεπερνούν το 25%. Οι φορολογικοί συντελεστές υπερβαίνουν επίσης το 20% στην Εσθονία (21,6%), τη Φινλανδία (21,1%), την Ιρλανδία (21%) και τη Νορβηγία (20,4%).
Μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, η Ιταλία (19,1%) και το Ηνωμένο Βασίλειο επιβάλλουν φόρους πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ η Γερμανία (17,2%) κινείται ακριβώς σε αυτόν. Η Ισπανία (17,1%) και η Γαλλία (16,7%) βρίσκονται λίγο πιο κάτω.
Εκτός από την Πολωνία, και η Τσεχία (9,7%) διατηρεί μονοψήφιο συντελεστή. Η Ελβετία και η Σλοβακία παραμένουν επίσης κάτω από το 12%.
Ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά πληρώνει λιγότερο φόρο από ένα άτομο χωρίς παιδιά. Οι μέσοι όροι της ΕΕ (17,2% έναντι 11%) και του ΟΟΣΑ (15,5% έναντι 11%) το αποτυπώνουν.
Σε αυτό το σενάριο, οι συντελεστές φόρου εισοδήματος κυμαίνονται από -6,5% στη Σλοβακία έως 31,8% στη Δανία. Αρνητικός συντελεστής σημαίνει ότι οι φόροι επιστρέφονται αντί να παρακρατούνται. Η Γερμανία πλησιάζει αυτό το όριο, επιβάλλοντας συντελεστή μόλις 0,7%.
Ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά πληρώνει επίσης φόρο κάτω του 5% στην Πολωνία (1,1%), την Τσεχία (3,3%), την Πορτογαλία (4,5%) και τη Σλοβενία (4,7%).
Ακόμη και σε αυτό το σενάριο, ο συντελεστής υπερβαίνει το 20% στην Εσθονία (21,6%), τη Φινλανδία (21%), την Ισλανδία (20,4%) και τη Νορβηγία (20,4%).
Ζευγάρι με δύο εργαζόμενους και δύο παιδιά
Στο τρίτο σενάριο, ένα ζευγάρι με δύο εργαζόμενους και δύο παιδιά, όπου και οι δύο κερδίζουν το 100% του μέσου μισθού, πληρώνει ελαφρώς λιγότερο φόρο από ένα άτομο χωρίς παιδιά. Οι μέσοι όροι για τις 22 χώρες της ΕΕ και για τον ΟΟΣΑ είναι 15,5% και 14,3% αντίστοιχα.
Εδώ, οι συντελεστές κυμαίνονται από 4,7% στη Σλοβακία έως 35,3% στη Δανία.
Ο Άλεξ Μένγκντεν, οικονομολόγος στο Tax Foundation, εξηγεί ότι γενικά, σε ένα σύστημα ενιαίου φορολογικού συντελεστή, τα νοικοκυριά με δύο παιδιά υπόκεινται στον ίδιο φόρο εισοδήματος είτε έχουν έναν είτε δύο εργαζόμενους. Σε προοδευτικά φορολογικά συστήματα, τα ζευγάρια με δύο εργαζόμενους πληρώνουν υψηλότερους φόρους.
Γιατί η σύνθεση των φόρων έχει σημασία για τις διαφορές μεταξύ χωρών
Ο Εντοάρντο Μαγκαλίνι, αναλυτής και στατιστικολόγος στον ΟΟΣΑ και συν-συγγραφέας της έκθεσης, επισημαίνει μια σειρά από λόγους για τις διαφορές μεταξύ των χωρών.
«Καταρχάς, οι χώρες ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τη 'σύνθεση των φόρων' τους, ανάλογα με τις ανάγκες τους σε έσοδα, τη δομή της οικονομίας τους και επίσης την ιστορική εξέλιξη των δημοσιονομικών τους θεσμών», δήλωσε στο Euronews Business.
«Κάποιες χώρες μπορεί να βασίζονται περισσότερο στη χρήση του ΦΠΑ ή φόρων σε διαφορετικά είδη εισοδήματος (όπως ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων, ο φόρος στα εισοδήματα από κεφάλαιο κ.λπ.), ενώ άλλες μπορεί να εξαρτώνται περισσότερο από τους φόρους στην εργασία.»
Ο φόρος εισοδήματος από μόνος του δεν αρκεί για να περιγράψει την εικόνα
Ο Μαγκαλίνι σημείωσε ότι το συνολικό φορολογικό βάρος στο εισόδημα από εργασία εξαρτάται και από άλλες επιβαρύνσεις πέρα από τον φόρο εισοδήματος, όπως οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (SSC) που καταβάλλονται τόσο από τους εργαζόμενους όσο και από τους εργοδότες.
Για παράδειγμα, η Δανία ξεχωρίζει ως η χώρα με τον υψηλότερο συντελεστή φόρου εισοδήματος. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι εκεί πληρώνουν σχεδόν καθόλου εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Αντίθετα, η Γαλλία εμφανίζεται κάτω από τον μέσο όρο των 22 χωρών της ΕΕ, παρότι οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης έχουν μεγάλο μερίδιο στη συνολική επιβάρυνση.
Ο Μένγκντεν επεσήμανε επίσης ότι η διαφορετική εξάρτηση από τις κοινωνικές εισφορές είναι ο βασικός παράγοντας πίσω από τις διαφορές μεταξύ χωρών. Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, επηρεάζοντας το τελικό ποσοστό των καθαρών αποδοχών.
Ο Τζον Χέρλι, ανώτερος ερευνητικός διευθυντής στο Eurofound, τόνισε ότι, γενικά, οι χώρες με υψηλότερο μερίδιο φόρων στην εργασία τείνουν επίσης να διαθέτουν πιο προοδευτικά φορολογικά συστήματα, φορολογώντας πιο βαριά τους υψηλόμισθους και λιγότερο ή καθόλου τους χαμηλόμισθους.
Σε ποιες χώρες τα παιδιά μετράνε περισσότερο;
Αν συγκρίνουμε ένα άτομο χωρίς παιδιά με ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά, η διαφορά είναι αισθητή σε ορισμένες χώρες. Στη Σλοβακία, το χάσμα φτάνει τις 17,4 ποσοστιαίες μονάδες (μον.), ακολουθούμενο από τη Γερμανία (16,5 μον.), το Λουξεμβούργο (12 μον.) και το Βέλγιο (11,8 μον.), όλες πάνω από τις 10 ποσοστιαίες μονάδες.
Όπως φαίνεται και στο γράφημα, ο φορολογικός συντελεστής είναι ο ίδιος σε Εσθονία, Νορβηγία, Λιθουανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Κάτω Χώρες, Σουηδία και Τουρκία.
Ο Μένγκντεν σημείωσε ότι η διαφορά στον συντελεστή φόρου εισοδήματος μεταξύ ενός άτεκνου εργαζόμενου και ενός έγγαμου ζευγαριού με δύο παιδιά αντανακλά κυρίως το πόσο γενναιόδωρα είναι τα οικογενειακά επιδόματα που δίνονται μέσω του φορολογικού συστήματος.
«Αν και σε ορισμένες χώρες, όπως η Εσθονία, η Λιθουανία, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Τουρκία, δεν εμφανίζεται διαφορά εδώ, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν προσφέρουν γενναιόδωρα επιδόματα για παιδιά, αλλά μάλλον ότι αυτά λειτουργούν μέσω άλλων καναλιών, όπως οι δημόσιες υπηρεσίες, οι άμεσες μεταβιβάσεις ή η δωρεάν συνασφάλιση για τα παιδιά», πρόσθεσε.