Οι συντελεστές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων στην Ευρώπη διαφέρουν σημαντικά το 2025, με τα εξαρτώμενα παιδιά να μειώνουν τη φορολογική επιβάρυνση σε πολλές χώρες.
Τα ποσοστά του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων διαφέρουν σημαντικά σε όλη την Ευρώπη. Οι πολιτικές και η δομή των φορολογικών συστημάτων συμβάλλουν σε αυτές τις αποκλίσεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το επίπεδο εισοδήματος, η οικογενειακή κατάσταση και ο αριθμός των προστατευόμενων παιδιών παίζουν καθοριστικό ρόλο στο πόσο μεγάλο μέρος του μικτού μισθού καταλήγει στην εφορία.
Ποια ευρωπαϊκά κράτη, λοιπόν, επιβάλλουν τους υψηλότερους και ποια τους χαμηλότερους φόρους εισοδήματος επί των μικτών αποδοχών;
Με βάση την έκθεση «Taxing Wages 2026» του ΟΟΣΑ, το Euronews Business εξετάζει πιο αναλυτικά τα ποσοστά φόρου εισοδήματος. Στα ποσοστά αυτά δεν περιλαμβάνονται οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης.
Άγαμος χωρίς παιδιά
Στο πρώτο σενάριο πρόκειται για έναν άγαμο χωρίς παιδιά, με αποδοχές στο 100% του μέσου μισθού. Το 2025, σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων (PIT) κυμαίνεται από 6,6% στην Πολωνία έως 35,3% στη Δανία, μεταξύ 27 ευρωπαϊκών χωρών, εκ των οποίων οι 22 είναι μέλη της ΕΕ.
Ο μέσος όρος για τις 22 χώρες της ΕΕ διαμορφώνεται στο 17,2%, ενώ ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι ελαφρώς χαμηλότερος, στο 15,5%.
Η Δανία είναι η μόνη χώρα που ξεπερνά το 30%, ενώ η Ισλανδία (27,1%) και το Βέλγιο (25,6%) κινούνται πάνω από το 25%. Οι φορολογικοί συντελεστές υπερβαίνουν επίσης το 20% στην Εσθονία (21,6%), τη Φινλανδία (21,1%), την Ιρλανδία (21%) και τη Νορβηγία (20,4%).
Μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, η Ιταλία (19,1%) και το Ηνωμένο Βασίλειο φορολογούν πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ η Γερμανία (17,2%) τον ισοφαρίζει. Η Ισπανία (17,1%) και η Γαλλία (16,7%) βρίσκονται ελαφρώς χαμηλότερα.
Πέρα από την Πολωνία, η Τσεχία (9,7%) διατηρεί επίσης μονοψήφιο συντελεστή. Η Ελβετία και η Σλοβακία παραμένουν επίσης κάτω από το 12%.
Ζευγάρι με έναν εργαζόμενο γονέα και δύο παιδιά
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο γονέα και δύο παιδιά πληρώνει λιγότερο φόρο από έναν άγαμο χωρίς παιδιά. Αυτό αποτυπώνεται και στους μέσους όρους της ΕΕ (17,2% έναντι 11%) και του ΟΟΣΑ (15,5% έναντι 11%).
Σε αυτό το σενάριο, οι συντελεστές φόρου εισοδήματος κυμαίνονται από -6,5% στη Σλοβακία έως 31,8% στη Δανία. Αρνητικός συντελεστής σημαίνει ότι οι φόροι επιστρέφονται αντί να παρακρατούνται. Η Γερμανία πλησιάζει αυτό το όριο, επιβάλλοντας συντελεστή μόλις 0,7%.
Ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο γονέα και δύο παιδιά πληρώνει επίσης φόρο κάτω του 5% σε Πολωνία (1,1%), Τσεχία (3,3%), Πορτογαλία (4,5%) και Σλοβενία (4,7%).
Σε αυτό το σενάριο, ο συντελεστής παραμένει πάνω από 20% στην Εσθονία (21,6%), τη Φινλανδία (21%), την Ισλανδία (20,4%) και τη Νορβηγία (20,4%).
Ζευγάρι με δύο εργαζόμενους γονείς και δύο παιδιά
Στο τρίτο σενάριο, ένα ζευγάρι με δύο εργαζόμενους γονείς και δύο παιδιά, όπου και οι δύο κερδίζουν το 100% του μέσου μισθού, πληρώνει ελαφρώς λιγότερο φόρο από έναν άγαμο χωρίς παιδιά. Οι μέσοι όροι για τις 22 χώρες της ΕΕ και τον ΟΟΣΑ είναι 15,5% και 14,3% αντίστοιχα.
Σε αυτό το σενάριο, οι συντελεστές κυμαίνονται από 4,7% στη Σλοβακία έως 35,3% στη Δανία.
Ο Άλεξ Μένγκντεν, οικονομολόγος στο Tax Foundation, εξηγεί ότι γενικά, σε ένα σύστημα ενιαίου φορολογικού συντελεστή στο εισόδημα, τα νοικοκυριά με δύο παιδιά υπόκεινται στον ίδιο φόρο εισοδήματος, είτε εργάζεται ένα είτε δύο μέλη. Αντίθετα, στα προοδευτικά φορολογικά συστήματα, τα ζευγάρια με δύο εργαζόμενους πληρώνουν υψηλότερους φόρους.
Γιατί η σύνθεση των φόρων εξηγεί τις διαφορές μεταξύ χωρών
Ο Εντοάρντο Μαγκαλίνι, αναλυτής και στατιστικολόγος στον ΟΟΣΑ και συν-συγγραφέας της έκθεσης, επισημαίνει διάφορους λόγους για τις διαφορές μεταξύ χωρών.
«Πρώτον, οι χώρες ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τη “σύνθεση των φόρων” τους, ανάλογα με τις ανάγκες τους σε έσοδα, τη δομή της οικονομίας τους αλλά και την ιστορική εξέλιξη των δημοσιονομικών τους θεσμών», είπε στο Euronews Business.
«Ορισμένες χώρες μπορεί να βασίζονται περισσότερο στη χρήση ΦΠΑ ή φόρων σε διαφορετικούς τύπους εισοδήματος (όπως ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων, οι φόροι στο κεφαλαιακό εισόδημα κ.λπ.), ενώ άλλες μπορεί να εξαρτώνται περισσότερο από τους φόρους στην εργασία.»
Ο φόρος εισοδήματος από μόνος του δεν λέει όλη την αλήθεια
Ο Μαγκαλίνι σημείωσε ότι το συνολικό φορολογικό βάρος στην εργασία εξαρτάται και από άλλες επιβαρύνσεις πέρα από τον φόρο εισοδήματος, όπως οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (SSC) που καταβάλλονται τόσο από τους εργαζομένους όσο και από τους εργοδότες.
Για παράδειγμα, η Δανία ξεχωρίζει ως η χώρα με τον υψηλότερο συντελεστή φόρου εισοδήματος. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι εκεί πληρώνουν σχεδόν καθόλου εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Αντίθετα, η Γαλλία εμφανίζεται κάτω από τον μέσο όρο των 22 χωρών της ΕΕ, παρότι έχει σημαντικό βάρος εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.
Ο Μένγκντεν επεσήμανε επίσης ότι η διαφορετική εξάρτηση από τις κοινωνικές εισφορές αποτελεί τον βασικό παράγοντα των διαφορών μεταξύ χωρών. Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, επηρεάζοντας το συνολικό ποσοστό των καθαρών αποδοχών.
Ο Τζον Χέρλι, ανώτερος ερευνητικός διευθυντής στο Eurofound, τόνισε ότι, γενικά, οι χώρες με υψηλότερο μερίδιο φόρων στην εργασία τείνουν επίσης να διαθέτουν πιο προοδευτικά φορολογικά συστήματα – φορολογώντας περισσότερο τους υψηλόμισθους και λιγότερο ή καθόλου τους χαμηλόμισθους.
Πού έχουν τα παιδιά τη μεγαλύτερη επίδραση;
Συγκρίνοντας έναν άγαμο χωρίς παιδιά με ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο γονέα και δύο παιδιά, η διαφορά είναι αισθητή σε ορισμένες χώρες. Στη Σλοβακία, το χάσμα φτάνει τις 17,4 ποσοστιαίες μονάδες, ακολουθούμενη από τη Γερμανία (16,5 μ.μ.), το Λουξεμβούργο (12 μ.μ.) και το Βέλγιο (11,8 μ.μ.), όλες πάνω από τις 10 μ.μ.
Όπως φαίνεται και στο γράφημα, ο φορολογικός συντελεστής είναι ο ίδιος στην Εσθονία, τη Νορβηγία, τη Λιθουανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία, τη Σουηδία και την Τουρκία.
Ο Μένγκντεν σημείωσε ότι η διαφορά στον συντελεστή φόρου εισοδήματος μεταξύ ενός άγαμου εργαζομένου χωρίς παιδιά και ενός παντρεμένου ζευγαριού με δύο παιδιά αντανακλά κυρίως το πόσο γενναιόδωρα είναι τα επιδόματα τέκνων που διοχετεύονται μέσω του φορολογικού συστήματος.
«Ενώ σε ορισμένες χώρες όπως η Εσθονία, η Λιθουανία, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Τουρκία δεν εμφανίζεται διαφορά εδώ, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν προσφέρουν γενναιόδωρα επιδόματα τέκνων, αλλά μάλλον ότι αυτά λειτουργούν μέσω άλλων καναλιών, όπως οι δημόσιες υπηρεσίες, οι άμεσες μεταβιβάσεις ή η δωρεάν συνεγγραφή στην ασφάλιση των παιδιών», πρόσθεσε.