Τούρκοι εισαγγελείς ήραν τους περιορισμούς σε 45 εταιρείες και 19 επενδυτικά κεφάλαια, εν μέσω κρίσης που πλήττει 450.000 επενδυτές. Η απόφαση ήρθε μετά την παραίτηση αντιπροέδρου του κυβερνώντος κόμματος για αγοραπωλησίες μετοχών.
Τούρκοι εισαγγελείς ήραν τους περιορισμούς επί των περιουσιακών στοιχείων εταιρειών και κεφαλαίων που είχαν κατονομαστεί σε έρευνα για την κρίση των επενδυτικών κεφαλαίων στη χώρα. Περισσότεροι από 450.000 επενδυτές κατέχουν μερίδια σε κεφάλαια αξίας άνω των 18 δισ. δολαρίων, τα οποία βρίσκονται πλέον σε διαδικασία εκκαθάρισης.
Στο πλαίσιο της έρευνας για τα επενδυτικά κεφάλαια και την ύποπτη χειραγώγηση της αγοράς, οι αρχές πάγωσαν το Σαββατοκύριακο τα περιουσιακά στοιχεία 46 νομικών προσώπων, 18 κεφαλαίων και 42 φυσικών προσώπων, σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ.
Μετά από νέα αξιολόγηση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η Εισαγγελία Πρωτοδικών Κωνσταντινούπολης ήρε τους περιορισμούς για 45 εταιρείες και 19 κεφάλαια. Τα μέτρα σε βάρος των φυσικών προσώπων παραμένουν σε ισχύ.
Ο υπουργός Οικονομικών και Θησαυροφυλακίου Μεχμέτ Σιμσέκ δήλωσε ότι προτεραιότητα είναι η προστασία των επενδύσεων, της απασχόλησης, της παραγωγής και των εξαγωγών. Τόνισε ότι οι νομικές διαδικασίες σε βάρος όσων εμπλέκονται σε δραστηριότητες που νοθεύουν την αγορά θα συνεχιστούν, ενώ πρόσωπα και εταιρείες που δεν συνδέονται με αυτές δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με μέτρα.
Η απόφαση ελήφθη μετά την παραίτηση της Φάτμα Μπετύλ Σαγιάν Καγιά, αναπληρώτριας προέδρου του κυβερνώντος AK Party του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η ίδια ανέφερε αργά το βράδυ του Σαββάτου ότι ζήτησε να παραιτηθεί, εν μέσω της διευρυνόμενης κρίσης των επενδυτικών κεφαλαίων.
Η Καγιά, που διετέλεσε υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικών Υποθέσεων της Τουρκίας από το 2016 έως το 2018, παραιτήθηκε αφού κατηγορήθηκε ότι πούλησε μετοχές αξίας δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων λίγο πριν την κατάρρευση του χρηματιστηρίου. Ο εκπρόσωπος του AK Party, Ομέρ Τσελίκ, δήλωσε την Κυριακή ότι ο Ερντογάν έκανε δεκτή την παραίτησή της.
«Δηλώνουμε ότι όλοι όσοι εμπλέκονται σε παρατυπίες, διαφθορά, κατάχρηση ή οτιδήποτε προκαλεί βλάβη θα λογοδοτήσουν», πρόσθεσε ο Τσελίκ.
Οι τουρκικές μετοχές κατρακύλησαν στις 16 Σεπτεμβρίου, εν μέσω υπόπτης χειραγώγησης των τιμών των μετοχών στην οποία εμπλέκονται αρκετά επενδυτικά κεφάλαια.
Ο εκπρόσωπος του κόμματος της αντιπολίτευσης New Party, Ζέινελ Εμρέ, ισχυρίστηκε ότι η Καγιά εισέπραξε περίπου 1,3 δισ. τουρκικές λίρες (23,3 εκατ. ευρώ) όταν πούλησε μετοχές λίγο πριν την πτώση. Ο Εμρέ υποστήριξε επίσης ότι η Καγιά είχε αγοράσει τις μετοχές, οι περισσότερες στην εταιρεία ναυπηγικής Özata Denizcilik, για 63,4 εκατ. λίρες (1,1 εκατ. ευρώ) τον Απρίλιο.
Ο Εμρέ αμφισβήτησε το χρονικό σημείο των πωλήσεων, υποστηρίζοντας ότι η Καγιά είχε λάβει εκ των προτέρων πληροφορίες για την επερχόμενη αναστάτωση στην αγορά.
Η Καγιά δεν έχει απαντήσει άμεσα στις καταγγελίες. Είπε ότι παραιτείται ώστε οι ισχυρισμοί να μπορούν να «διευκρινιστούν» και ζήτησε συγχώρεση από τον Ερντογάν, ο οποίος προεδρεύει επίσης του AKP.
Πώς εξελίχθηκε η κρίση των κεφαλαίων
Η κρίση ξεκίνησε όταν, μετά την επιβολή αυστηρότερων κανόνων από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς στις 28 Αυγούστου, ακολούθησαν αναλήψεις από ορισμένα επενδυτικά κεφάλαια. Πολλά από αυτά κατείχαν μεγάλα ποσοστά σε μετοχές με περιορισμένη διαπραγμάτευση, γεγονός που καθιστούσε δύσκολη τη γρήγορη ρευστοποίηση χωρίς να συμπιεστούν οι τιμές. Καθώς τα κεφάλαια δυσκολεύονταν να ανταποκριθούν στα αιτήματα εξαγοράς, η πίεση για πωλήσεις αυξήθηκε και οι τουρκικές μετοχές υποχώρησαν απότομα στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου.
Στις 17 Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SPK) αποφάσισε την εκκαθάριση 131 κεφαλαίων που ανήκουν στις Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus και Bulls Portfolio.
Η αναταραχή οδήγησε στην έναρξη έρευνας από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Κωνσταντινούπολης.
Οι τουρκικές αρχές εξετάζουν αν οι αποτιμήσεις των κεφαλαίων είχαν τεχνητά διογκωθεί. Δημοσιεύματα εκτιμούν την αξία των επηρεαζόμενων κεφαλαίων σε πάνω από 18 δισ. δολάρια (15,7 δισ. ευρώ).
Στο πλαίσιο της έρευνας, τουλάχιστον 45 άτομα έχουν συλληφθεί.