Ο Τούρκος πρόεδρος, σε άρθρο του στο Bloomberg, ζητά εναλλαγή μελών στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και καλεί την αμερικανική επιχειρηματική κοινότητα σε συμπαραγωγή στην άμυνα, θεωρώντας εφικτό στόχο τα 100 δισ. δολάρια στο διμερές εμπόριο
Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δήλωσε ότι η μεταρρύθμιση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) πρέπει να ξεκινήσει με την κατάργηση του δικαιώματος βέτο και πρότεινε ένα σχήμα χωρίς μόνιμες έδρες, όπου τα μέλη θα εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση για θητεία ορισμένης χρονικής διάρκειας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Βρισκόμενος στη Νέα Υόρκη για την 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Ερντογάν εξέτασε, σε άρθρο που έγραψε για το Bloomberg, τη δομή των διεθνών οργανισμών. Στη συνάντησή του με εκπροσώπους της αμερικανικής επιχειρηματικής κοινότητας ανέφερε ότι υπάρχει επιθυμία ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας, της ενέργειας και του εμπορίου.
Στο άρθρο του με τίτλο "Ο ΟΗΕ πρέπει να καταργήσει το δικαίωμα βέτο του Συμβουλίου Ασφαλείας", ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας εξακολουθεί να αντανακλά τις ισορροπίες ισχύος της μεταπολεμικής περιόδου μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Υποστηρίζοντας ότι η αντιμετώπιση παγκόσμιων προβλημάτων, όπως οι πανδημίες, οι ενεργειακές κρίσεις, οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και οι περιφερειακές συγκρούσεις, δεν μπορεί να εξαρτάται από τη βούληση λίγων πρωτευουσών, ο Ερντογάν τόνισε την ανάγκη για ένα πιο αποτελεσματικό, δίκαιο και υπόλογο σύστημα εκπροσώπησης.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σημείωσε ότι η προσθήκη νέων μόνιμων μελών στο Συμβούλιο δεν θα έλυνε το πρόβλημα της συγκέντρωσης της εξουσίας λήψης αποφάσεων σε περιορισμένο αριθμό χωρών και δήλωσε:
"Η κατάργηση του προνομίου του βέτο πρέπει να αποτελεί τόσο αφετηρία όσο και βασικό στρατηγικό στόχο κάθε ουσιαστικής μεταρρύθμισης. Η μεταρρύθμιση δεν μπορεί να σημαίνει ότι το ίδιο προνόμιο θα δοθεί και σε άλλα κράτη."
Ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι το σύνθημα "Ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε" αποτελεί πρόσκληση σε μια ευρύτερη αντίληψη ευθύνης και ζήτησε να καταρτιστεί συγκεκριμένος οδικός χάρτης για τη μεταρρύθμιση. Πρότεινε τη δημιουργία μιας ευρείας συμμαχίας στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης, στηριγμένης στην αρχή ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να μπλοκάρει μόνιμα τη βούληση της πλειονότητας της διεθνούς κοινότητας.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε χρησιμοποιήσει τη φράση "Ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε. Η ώρα έχει προ πολλού φτάσει να αλλάξουμε και τη νοοτροπία μας και τους θεσμούς μας και τους κανόνες μας" στην ομιλία του στη 74η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2019, αναφερόμενος στις πέντε χώρες που είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το δικαίωμα βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία) και η Γαλλία.
Διαδοχική εκλογή αντί για μόνιμες έδρες
Στο μοντέλο που προτείνει ο Ερντογάν, τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας θα εκλέγονται εκ περιτροπής από τη Γενική Συνέλευση για καθορισμένες χρονικές περιόδους. Οι χώρες που επιθυμούν να παραμείνουν στο όργανο θα πρέπει να θέτουν εκ νέου υποψηφιότητα και να εξασφαλίζουν την υποστήριξη της πλειοψηφίας των μελών.
Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι αυτή η ρύθμιση θα ενίσχυε την αντιπροσωπευτικότητα του Συμβουλίου και θα ενδυνάμωνε τη λογοδοσία του απέναντι στη Γενική Συνέλευση.
Σημείωσε ότι το σημερινό διεθνές σύστημα αποδεικνύεται ανεπαρκές στην αποτροπή νέων πολέμων, στη μείωση των ανισοτήτων και στην προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες ισορροπίες ισχύος, επισημαίνοντας ότι οι θεσμοί δεν έχουν καταφέρει να συμβαδίσουν με τον μετασχηματισμό που εκτείνεται από την οικονομία και την ασφάλεια έως την τεχνολογία και τη διπλωματία.
Ανέφερε ότι το οικονομικό βάρος της Ασίας αυξάνεται, ότι η Αφρική ζητά εκπροσώπηση ανάλογη με τις δυνατότητές της και ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες εκφράζουν πλέον πιο έντονα τις προτεραιότητές τους, υποστηρίζοντας πως τα παγκόσμια προβλήματα δεν μπορούν να λυθούν με λύσεις που επιβάλλονται απ’ έξω.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε επίσης να διασφαλιστούν το δικαίωμα ανάπτυξης και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις αναπτυσσόμενες χώρες.
"Είναι σαφές ότι στον σημερινό κόσμο η διαρκής ειρήνη δεν μπορεί να οικοδομηθεί με τον πολλαπλασιασμό μπλοκ που είναι αποκομμένα μεταξύ τους και δεν συνομιλούν. Για έναν 'πιο δίκαιο κόσμο' πρέπει να φέρουμε την εμπειρία, τις δυνατότητες και τη βούληση διαφορετικών περιοχών πάνω σε μια κοινή βάση."
Μήνυμα κοινής παραγωγής στην αμυντική βιομηχανία με τις ΗΠΑ
Ο Τούρκος πρόεδρος αξιολόγησε επίσης τις σχέσεις των δύο χωρών σε εκδήλωση με τίτλο "100 χρόνια φιλίας: Τουρκία–Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής", που πραγματοποιήθηκε σε εστιατόριο στη Νέα Υόρκη.
"Θέλουμε πλέον να αφήσουμε πίσω μας τα εμπόδια που δεν θα έπρεπε καν να υπάρχουν μεταξύ δύο συμμάχων και να δώσουμε νέα ώθηση", είπε ο Ερντογάν, προσθέτοντας ότι η συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία πρέπει να αναπτυχθεί τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Ο Ερντογάν ανέφερε ότι πριν από 20 χρόνια οι ετήσιες τουρκικές εξαγωγές αμυντικού υλικού ανέρχονταν σε 248 εκατομμύρια δολάρια, ενώ σήμερα ξεπερνούν τα 10 δισεκατομμύρια, σημειώνοντας ότι το μερίδιο της χώρας στις παγκόσμιες εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού έχει αυξηθεί πάνω από 120% σε σύγκριση με πριν από πέντε χρόνια.
Δήλωσε ότι οι τουρκικές εταιρείες διαθέτουν πλέον τον εξοπλισμό και την ικανότητα να επενδύσουν στις ΗΠΑ και πρόσθεσε: "Η πολυεπίπεδη εμβάθυνση της συνεργασίας μας με την Αμερική, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων κοινής παραγωγής, θα είναι προς το κοινό μας συμφέρον."
Ο Ερντογάν ανέφερε ότι, πέραν της πυρηνικής ενέργειας και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), είναι έτοιμοι να προωθήσουν τη συνεργασία και στους τομείς της πολιτικής αεροπορίας και της υψηλής τεχνολογίας.
Στόχος 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων
Ο Ερντογάν δήλωσε ότι δεν διαχωρίζουν τις στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ από τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις και υπογράμμισε ότι το εμπόριο αποτελεί έναν από τους κύριους παράγοντες που στηρίζουν τις πολιτικές σχέσεις.
Σημείωσε ότι ο διμερής όγκος εμπορίου έχει διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία και ότι, αφού ξεπέρασε τα 38 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, έχει φτάσει τα 28 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα στους πρώτους οκτώ μήνες του τρέχοντος έτους, ενώ στο τέλος της χρονιάς αναμένουν να αγγίξει τα 40 δισεκατομμύρια.
Ο πρόεδρος ανέφερε: "Θεωρώ τον στόχο εμπορίου 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που θέσαμε μαζί με τον πρόεδρο Τραμπ, εξαιρετικά ρεαλιστικό και εφικτό. Ωστόσο πρέπει να εντείνουμε λίγο περισσότερο τις προσπάθειές μας."
Ο Ερντογάν σημείωσε ότι ο διάλογος που έχει αναπτύξει με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει συμβάλει στις διμερείς σχέσεις και δήλωσε ότι, μετά τη συνάντησή τους πέρσι στην Ουάσινγκτον, η επίσκεψη του Τραμπ στην Άγκυρα τον Ιούλιο ενίσχυσε τους δεσμούς συμμαχίας.
Ο Ερντογάν ανέφερε ότι οι περιφερειακές και παγκόσμιες κρίσεις καθιστούν αναγκαίο τον στενό διάλογο μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ και ότι, χάρη στον συντονισμό των δύο χωρών, έχουν επιτευχθεί θετικά αποτελέσματα σε διάφορα ζητήματα στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ασία.
Κάλεσμα προς Αμερικανούς επενδυτές για την Τουρκία
Απευθύνοντας πρόσκληση σε αμερικανικές εταιρείες να επενδύσουν στην Τουρκία, ο Ερντογάν ανέφερε ότι όταν ανέλαβαν την εξουσία το εθνικό εισόδημα ανερχόταν σε 236 δισεκατομμύρια δολάρια και έχει πλέον φτάσει τα 1,8 τρισεκατομμύρια. Πρόσθεσε ότι αναμένουν το κατά κεφαλήν εισόδημα να ξεπεράσει τα 20.000 δολάρια μέχρι το τέλος του 2026.
Ο Ερντογάν σημείωσε ότι τα άμεσα ξένα επενδυτικά κεφάλαια που εισήλθαν στην Τουρκία τα τελευταία 24 χρόνια πλησιάζουν τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια και εξήγησε ότι με το επενδυτικό πρόγραμμα που ανακοίνωσαν τον Απρίλιο έθεσαν σε εφαρμογή νέα κίνητρα.
"Για όσους επενδύουν στη χώρα μας μειώσαμε τον φόρο εταιρειών από 25% στο 12,5%. Στις βιομηχανικές ζώνες που ορίστηκαν με το İstanbul Finans Merkezi απαλλάξαμε από τον φόρο εταιρειών τα κέρδη από το διαμετακομιστικό εμπόριο. Για πρώτη φορά επεκτείναμε αυτή τη δυνατότητα σε ολόκληρη την Τουρκία", είπε.
Ο Ερντογάν κάλεσε τις εταιρείες να μεταφέρουν τη διοίκηση των δραστηριοτήτων τους στην Τουρκία και ζήτησε από τους φορείς της επιχειρηματικής κοινότητας να ενθαρρύνουν Αμερικανούς επενδυτές. Απευθυνόμενος στον πρόεδρο του ABD-Türkiye İş Konseyi, Χαμντί Ουλουκάγια, είπε: "Χαμντί, σε περιμένουμε."
Ο Ερντογάν σημείωσε ότι τα κίνητρα συμβάλλουν επίσης στις πολιτικές σχέσεις, αλλά παρά ταύτα εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν και βήματα που πρέπει να γίνουν μεταξύ των δύο χωρών.
Αναφερόμενος και στις εργασίες που έγιναν μετά τους σεισμούς του 2023, ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι μέσα σε τρία χρόνια απομακρύνθηκαν τα ερείπια και ολοκληρώθηκαν πάνω από 455.000 κατοικίες, οι οποίες παραδόθηκαν στους σεισμοπαθείς. Υποστήριξε ότι αυτή η διαδικασία δείχνει την ανθεκτικότητα της τουρκικής οικονομίας απέναντι σε μεγάλους κραδασμούς.