Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, οι τουριστικές παγίδες δημιουργούν ανταγωνισμό που δυσκολεύει τα ποιοτικά εστιατόρια. Την ίδια ώρα μειώνονται οι ξένοι τουρίστες και πολλοί Ούγγροι δεν έχουν χρήματα για να τρώνε συχνά έξω
Η Ουγγαρία αναδεικνύεται «πρωταθλήτρια» στην ΕΕ όσον αφορά τον αριθμό των χώρων εστίασης που αναγκάζονται να κλείσουν. Μεταξύ 2021 και 2024 η πτώση ήταν 6%, ενώ σε 22 κράτη μέλη καταγράφηκε αύξηση. Αν δούμε την τελευταία δεκαετία, η εικόνα είναι ακόμη πιο δραματική: έχει εξαφανιστεί το 18,5% των επιχειρήσεων εστίασης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη (πηγή στα Ουγγρικά), μία από τις αιτίες της επιδείνωσης είναι ότι τα φθηνά, χαμηλής ποιότητας μαγαζιά που προσφέρουν τα παραδοσιακά πιάτα λάνγκος και γκούλας, τα οποία στηρίζονται στους ξένους τουρίστες και δουλεύουν με υψηλά περιθώρια κέρδους, εκτοπίζουν από την αγορά τα ποιοτικά εστιατόρια. Το συγκεκριμένο τμήμα προσελκύει κυρίως τουρίστες που ξοδεύουν λίγα, για παράδειγμα για εργένηδες σε προγαμήλιες εξόδους, κάτι που δημιουργεί πρόβλημα και για την εικόνα της χώρας.
«Τολμώ να πω – κι ας βρεθεί κάποιος να με διαψεύσει – ότι μόνο εδώ, σε όλο τον κόσμο, θα βρει κανείς λάνγκος με ελληνική σαλάτα, λάνγκος με μοσχαρίσιο pörkölt, και θα μπορούσα να συνεχίσω. Δεν είναι πρόβλημα αν ένα απλό φαγητό είναι καλό. Με αυτό δεν υπάρχει κανένα ζήτημα. Το πρόβλημα είναι όταν προσπαθούμε να σερβίρουμε αυτό το απλό φαγητό με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παραμένει πια το ίδιο, και πάνω σε αυτό προσπαθούμε μάλιστα να χτίσουμε μια γαστρονομική κουλτούρα» περιέγραψε την κατάσταση ο συγγραφέας της μελέτης και ειδικός επικοινωνίας της Raconteur Agency, Áron Reményik.
Η Ουγγαρία αρχίζει να γίνεται υπερβολικά ακριβή για τους τουρίστες της νότιας Ευρώπης
Το 2025 ήταν χρονιά-ρεκόρ για τον τουρισμό, αλλά ούτε αυτό μπόρεσε να δώσει πραγματική ώθηση στην εστίαση. Φέτος τα προβλήματα πυκνώθηκαν: η ενίσχυση του φιορινιού μετά τις εκλογές έκανε τη Βουδαπέστη 12–14% ακριβότερη για τους τουρίστες που πληρώνουν σε ευρώ, ενώ σταμάτησαν και οι καμπάνιες για την εικόνα της χώρας. Τον Αύγουστο έφτασαν στην Ουγγαρία 14% λιγότεροι ξένοι τουρίστες σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Σύμφωνα με τον ιδρυτή της Eventrend Group, ενός ομίλου με 35 χώρους εστίασης, τα εγχώρια εστιατόρια αντιμετωπίζουν έτσι τεράστια προβλήματα ανταγωνιστικότητας.
«Σχεδόν σε κάθε στοιχείο κόστους έχουμε φτάσει στο ευρωπαϊκό επίπεδο τιμών. Την ενέργεια την πληρώνουμε σχεδόν στην ίδια τιμή, το μισθολογικό κόστος είναι σχεδόν το ίδιο. Σήμερα είναι φθηνότερο να απασχολεί κανείς επαγγελματίες της εστίασης στη νότια Ιταλία ή στη νότια Ισπανία απ’ ό,τι στην Ουγγαρία. Στην Αυστρία μπορεί να είναι λίγο ακριβότερα, αλλά συνολικά δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά. Οι τιμές των πρώτων υλών βρίσκονται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο» εξήγησε στον Euronews ο Zoltán Kőrössy.
Λίγοι Ούγγροι μπορούν να πηγαίνουν τακτικά σε εστιατόρια
Την ώρα που τα κόστη, και συχνά εξαιτίας τους και οι τιμές, είναι δυτικοευρωπαϊκά, τα έσοδα δεν είναι. Στην Αυστρία, για παράδειγμα, υπάρχουν παρόμοιος αριθμός χώρων εστίασης, αλλά ο τζίρος του κλάδου είναι διπλάσιος από τον ουγγρικό. Κι αυτό δεν εξαρτάται μόνο από τους τουρίστες, αλλά και από τους ντόπιους πελάτες.
Ο οικονομολόγος Zoltán Pogátsa υπενθύμισε πρόσφατα ότι (πηγή στα Ουγγρικά) τα δύο τρίτα της ουγγρικής κοινωνίας ζουν με λιγότερα χρήματα απ’ ό,τι η κατώτερη μεσαία τάξη της ΕΕ. Χωρίς ένα ευρύ, οικονομικά εύρωστο μεσαίο στρώμα, τα εστιατόρια που στηρίζονται σε πελάτες που επιστρέφουν δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Δεν είναι τυχαίο ότι από τότε που γίνονται μετρήσεις, το 2024 ήταν η πρώτη χρονιά που ο αριθμός των χώρων εστίασης στην πρωτεύουσα έπεσε κάτω από τις 8.000, ενώ στο τέλος του 2025 η Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία κατέγραφε πλέον μόλις 7.778.
Κατά τον Reményik, μία από τις λύσεις θα μπορούσε να είναι η επέκταση του συστήματος πιστοποίησης και ελέγχου για τα hungarikum και την αυθεντική ουγγρική κουζίνα και στο τμήμα του street food. Θα βοηθούσε επίσης αν στις πιο πολυσύχναστες τουριστικές ζώνες περιοριζόταν ο αριθμός των καθαρά τουριστοκεντρικών επιχειρήσεων street food. Αυτό βέβαια δεν θα κάνει τους Ούγγρους να έχουν ξαφνικά περισσότερα χρήματα για να πηγαίνουν σε εστιατόρια, αλλά η εξασθένηση του ανταγωνισμού και η πιθανή μείωση των ενοικίων ίσως βελτιώσουν κάπως τη θέση των ποιοτικών εστιατορίων που παλεύουν να επιβιώσουν.