Οι υπουργοί της ΕΕ αναμένεται να επιβεβαιώσουν τη δέσμευσή τους στην πράσινη μετάβαση, παρά τις υψηλές τιμές ενέργειας, σύμφωνα με προσχέδιο θέσης για την COP31 που είδε το Euronews.
Η ΕΕ σχεδιάζει να θέσει την ενεργειακή ασφάλεια στο επίκεντρο των επιχειρημάτων της για την επιτάχυνση της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα στη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα τον επόμενο μήνα, καθώς η τελευταία κρίση εφοδιασμού αναδεικνύει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έγγραφο του Συμβουλίου που είδε το Euronews παρουσιάζει τη θέση της Ένωσης για τη COP31 στην Τουρκία, συνδέοντας τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια με πιο ασφαλείς, οικονομικά προσιτές προμήθειες και μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων.
Η ΕΕ εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), καθώς η Ουάσινγκτον υιοθετεί πιο συγκρουσιακή στάση στις ενεργειακές σχέσεις.
Παράλληλα συνεχίζει να παλεύει με την απώλεια των ρωσικών προμηθειών, που αύξησε τους λογαριασμούς ενέργειας για νοικοκυριά και βιομηχανία. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις στις προμήθειες πετρελαίου και αερίου από τα κράτη του Κόλπου έχουν αποκαλύψει ακόμη περισσότερο την ευαλωτότητά της.
Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι αυτές οι πιέσεις ενισχύουν τα επιχειρήματα υπέρ της καθαρής ενεργειακής μετάβασης, καθώς η ΕΕ επιδιώκει την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
«(Η ΕΕ) αναγνωρίζει τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα με τρόπο δίκαιο, τακτικό και ισότιμο, και προς τις ανανεώσιμες και χαμηλών εκπομπών πηγές ενέργειας και την ενεργειακή αποδοτικότητα, ως κεντρικό στοιχείο για την εξασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας, της οικονομικής προσιτότητας και της διαθεσιμότητας για όλους», αναφέρει το έγγραφο με ημερομηνία 5 Οκτωβρίου.
Η ΕΕ αναγνωρίζει ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι πιθανό να υπερβεί τον στόχο του 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού τις επόμενες δεκαετίες, όπως προειδοποίησε πρόσφατα ο ΟΗΕ (πηγή στα Αγγλικά), αλλά επιμένει ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να περιορίσουν την έκταση και τη διάρκεια αυτής της υπέρβασης.
Το σκεπτικό της είναι ότι μια προσωρινή υπέρβαση καθιστά την άμεση δράση ακόμη πιο επείγουσα, αντί να δικαιολογεί την εγκατάλειψη του στόχου.
«Δεν κάνουμε πολιτική για το κλίμα μόνο για το κλίμα, αλλά και για οικονομικούς λόγους και για γεωπολιτικούς λόγους. Στην ουσία πρόκειται για μια ατζέντα οικονομικού εκσυγχρονισμού και απελευθέρωσης», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της Κομισιόν, υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Ωστόσο, η ΕΕ μπορεί να προωθήσει τις δικές της πολιτικές για το κλίμα μόνο μέχρι ενός σημείου, αν άλλες μεγάλες οικονομίες δεν ακολουθήσουν.
Ποιος πληρώνει για την κλιματική δράση;
Η απομάκρυνση των ΗΠΑ από τη συνεργασία για το κλίμα, σε συνδυασμό με την απουσία των ηγετών Κίνας και Ινδίας από την περσινή σύνοδο COP30 στο Μπελέμ της Βραζιλίας, άφησε την ΕΕ να πιέζει για πρόοδο στη χρηματοδότηση του κλίματος.
«Πήραμε ένα μάθημα στο Μπελέμ: γίνεται όλο και πιο δύσκολο να επιτευχθεί συναίνεση. Δεν θέλουμε να πάμε με προσδοκίες και να επιστρέψουμε με απογοητεύσεις», είπε ο ίδιος ανώτερος αξιωματούχος της Κομισιόν.
Στην COP29 στο Μπακού, το 2024, οι χώρες συμφώνησαν σε έναν στόχο τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων (261 δισ. ευρώ) σε χρηματοδότηση για το κλίμα προς τις αναπτυσσόμενες χώρες έως το 2035, με τις ανεπτυγμένες χώρες να έχουν ηγετικό ρόλο. Ζήτησαν επίσης η χρηματοδότηση από όλες τις δημόσιες και ιδιωτικές πηγές να φτάσει τουλάχιστον τα 1,1 τρισ. ευρώ (1,31 τρισ. δολάρια) ετησίως έως τότε.
Αξιωματούχοι της ΕΕ αντιστέκονται σε πρόσθετες χρηματοδοτικές δεσμεύσεις, επικαλούμενοι τις σημαντικές συνεισφορές του μπλοκ και το σχετικά μικρό μερίδιό του στις σημερινές παγκόσμιες εκπομπές.
Μαζί, η Κίνα (29,2%), οι Ηνωμένες Πολιτείες (11,1%) και η Ινδία (8,2%) ευθύνονται για σχεδόν το ήμισυ των παγκόσμιων εκπομπών, έναντι μόλις 5,9% της ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία του 2024 από το Joint Research Centre της ΕΕ.
Μόνο το 2024, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συνέβαλαν με 42,7 δισ. ευρώ σε διεθνή δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση, σύμφωνα με το Συμβούλιο.
«Είμαστε πρόθυμοι να υλοποιήσουμε τις προηγούμενες δεσμεύσεις αλλά όχι κάτι επιπλέον», πρόσθεσε ο ανώτερος αξιωματούχος της Κομισιόν.
Η ΕΕ καλεί τους άλλους μεγάλους ρυπαντές να αυξήσουν τη φιλοδοξία τους και να υποβάλουν ισχυρότερα εθνικά σχέδια για το κλίμα.
Θέλει οι χώρες να ευθυγραμμίσουν τις πολιτικές τους με την πορεία προς τον στόχο του 1,5°C και να ενσωματώσουν τα σχέδια για το κλίμα στις εθνικές επενδυτικές στρατηγικές, κάτι δύσκολο για τις ΗΠΑ, που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος ρυπαντής άνθρακα, μετά την Κίνα.
Σε επίσκεψη πριν από τη διάσκεψη COP στα Φίτζι και την Τουβαλού αυτή την εβδομάδα, ο επίτροπος για την Κλιματική Δράση Wopke Hoekstra είπε ότι η κλιματική αλλαγή είναι καθοριστικής σημασίας για τα νησιά.
«Πρέπει να επιταχύνουμε την εφαρμογή της Συμφωνίας του Παρισιού, καθοδηγούμενοι από την επιστήμη, να υλοποιήσουμε τις ήδη αναληφθείσες δεσμεύσεις και να διασφαλίσουμε καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση για το κλίμα, ιδίως για τους πιο ευάλωτους», δήλωσε ο Hoekstra.
Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ αναμένεται να επικυρώσουν τη θέση του Συμβουλίου για τη χρηματοδότηση του κλίματος στις 9 Οκτωβρίου. Δεύτερο έγγραφο του Συμβουλίου που είδε το Euronews ζητά μεγαλύτερη ιδιωτική επένδυση, υποστηρίζοντας ότι η δημόσια χρηματοδότηση από μόνη της δεν μπορεί να καλύψει το κόστος της μετάβασης.
«Η δημόσια χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένης της ευνοϊκής χρηματοδότησης και της στήριξης μέσω πιστώσεων εξαγωγών, διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στην κινητοποίηση ροών ιδιωτικής χρηματοδότησης για τη μετάβαση», αναφέρει το έγγραφο του Συμβουλίου με ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου για τη χρηματοδότηση του κλίματος.
Η COP31 θα ξεκινήσει στις 9 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 20 Νοεμβρίου.