Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συμμετέχει στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο με επαφές στο ΥΠΕΞ και το Μέγαρο Μαξίμου, πριν από την ομιλία του στην Πνύκα. Στο φόντο βρίσκονται οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, το πρόγραμμα των F-35 και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Ενέργεια, άμυνα, περιφερειακή ασφάλεια, υψηλή τεχνολογία και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκονται στο επίκεντρο της επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, όπου σήμερα διεξάγεται ο 6ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας έφθασε στην ελληνική πρωτεύουσα το βράδυ της Τρίτης, μετά την επίσκεψή του στο Ρέικιαβικ, και σήμερα έχει ένα πυκνό πρόγραμμα επαφών που θα ολοκληρωθεί με τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το πρόγραμμα της ημέρας
Στις 09:00 ο Μάρκο Ρούμπιο μεταβαίνει στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου θα τον υποδεχθεί ο Γιώργος Γεραπετρίτης. To πρόγραμμα περιλαμβάνει τη διμερή συνάντησή των δύο υπουργών και στην συνέχεια τις κοινές δηλώσεις του στον Τύπο.
Στις 10:00 αναμένεται να κηρύξουν από κοινού την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ. Θα ακολουθήσει η πρώτη συνεδρία σε σύνθεση ολομέλειας, με αντικείμενο περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις.
Μετά τις 11:00, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να μεταβεί στην Πρεσβεία των ΗΠΑ, όπου θα παραστεί στα εγκαίνια των έργων ανακαίνισής της.
Στις 12:00 προβλέπεται η συνέχιση των εργασιών του Στρατηγικού Διαλόγου σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας. Οι επιμέρους θεματικές περιλαμβάνουν την ασφάλεια και την εφαρμογή του νόμου, την ενέργεια, τη ναυτιλία, την τεχνολογία, το εμπόριο και τις επενδύσεις και την άμυνα. Οι εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν στις 17:00.
Στις 18:00 ο Ρούμπιο θα μιλήσει στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη. Σύμφωνα με όσα έχει προαναγγείλει η αμερικανική πλευρά, η ομιλία θα επικεντρωθεί στο μέλλον του δυτικού πολιτισμού και θα περιλαμβάνει κάλεσμα προς Αμερικανούς και Ευρωπαίους για μια «μεγάλη αναγέννηση του δυτικού πνεύματος».
Μία ώρα αργότερα, στις 19:00, θα συναντηθεί στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ στις 20:00 θα παρακαθίσει στο επίσημο γεύμα που θα παραθέσει προς τιμήν του ο πρωθυπουργός.
Τι περιλαμβάνει ο Στρατηγικός Διάλογος
Η Ουάσιγκτον έχει προσδιορίσει ως βασικούς άξονες της επίσκεψης την αμυντική συνεργασία, την περιφερειακή ασφάλεια και την ενεργειακή ασφάλεια.
Στο πλαίσιο του Διαλόγου προβλέπεται η υπογραφή Επιστολής Προθέσεων για συνεργασία μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα.
Θα ανανεωθεί επίσης το Μνημόνιο Συνεργασίας για τους εισαγωγικούς περιορισμούς σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ., ενώ θα υπογραφεί Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, με στόχο τη διευκόλυνση της απασχόλησης και την ενίσχυση της συνεργασίας στη ναυτική εκπαίδευση.
Ο Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ εγκαινιάστηκε το 2018, ενώ ο προηγούμενος γύρος είχε πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο του 2024.
Το γεωπολιτικό πλαίσιο της επίσκεψης
Όπως έχει αναδείξει το Euronews στο ρεπορτάζ του για την επίσκεψη, η θεσμική ατζέντα συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία επανέρχονται στο προσκήνιο ζητήματα που αφορούν την Ανατολική Μεσόγειο.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector, καθώς υπάρχουν πληροφορίες για επανέναρξη ερευνών βυθού ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου αργότερα τον Οκτώβριο. Το έργο είχε προκαλέσει ένταση το καλοκαίρι του 2024, όταν η Τουρκία αμφισβήτησε τη δικαιοδοσία στην περιοχή.
Στο αμυντικό σκέλος, το ρεπορτάζ του Euronews επισημαίνει επίσης τη σημασία που έχει η συνέχεια του ελληνικού προγράμματος των F-35, ενώ στον ενεργειακό τομέα η συζήτηση εντάσσεται στη στρατηγική για τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Αυξημένα μέτρα ασφαλείας στην Αθήνα
Ιδιαίτερα αυξημένα είναι τα μέτρα ασφαλείας στο κέντρο της πρωτεύουσας. Χιλιάδες αστυνομικοί από τις υπηρεσίες Τάξης, Ασφάλειας, Τροχαίας και άλλες συναρμόδιες υπηρεσίες συμμετέχουν στο σχέδιο, ενώ χρησιμοποιούνται και drones για εναέρια επιτήρηση.
Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, που άρχισαν από το απόγευμα της Τρίτης, θα συνεχιστούν έως τις πρωινές ώρες της Πέμπτης, με κορύφωση καθ’ όλη τη διάρκεια της σημερινής ημέρας.
Προσωρινές διακοπές και εκτροπές της κυκλοφορίας προβλέπονται γύρω από το Σύνταγμα και σε κεντρικούς άξονες, μεταξύ των οποίων οι λεωφόροι Βασιλίσσης Σοφίας, Βασιλέως Κωνσταντίνου και Βασιλίσσης Αμαλίας, καθώς και οι οδοί Πανεπιστημίου και Σταδίου. Η ΕΛ.ΑΣ. συνιστά στους οδηγούς να αποφεύγουν τη μετακίνηση με αυτοκίνητο στο κέντρο και να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Από τις 06:00 το πρωί της Τετάρτης έως τις 06:00 της Πέμπτης απαγορεύονται επίσης οι δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις και οι μηχανοκίνητες πορείες σε ζώνη που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις οδούς Ριζάρη, Πλουτάρχου, Κλεομένους, Μελίνας Μερκούρη, Κόνιαρη, Τσόχα, Μιχαλακοπούλου και τμήματα των λεωφόρων Βασιλίσσης Σοφίας και Βασιλέως Αλεξάνδρου.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Αστυνομίας, τυχόν κλείσιμο σταθμών του Μετρό θα γίνεται για περιορισμένα χρονικά διαστήματα και μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο, ενώ επιδιώκεται να παραμείνει ανοικτός ο σταθμός Ευαγγελισμός λόγω της λειτουργίας του νοσοκομείου.