Παρά τα οικονομικά της προβλήματα, η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος καθαρός χρηματοδότης της ΕΕ, πληρώνοντας σχεδόν διπλά από Ιταλία και Γαλλία μαζί. Ηγείται συμμαχίας λιτότητας έξι χωρών και ζητεί περικοπές εκατοντάδων δισ. ευρώ.
Στα τέλη της εβδομάδας οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ θα συζητήσουν για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (CDU) έχει υιοθετήσει γραμμή αυστηρής λιτότητας και έχει συσπειρώσει πίσω του ακόμη πέντε χώρες. Ωστόσο τόσο η Κομισιόν όσο και 17 άλλα κράτη-μέλη ακολουθούν διαφορετική προσέγγιση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Γερμανία καταβάλλει αυτήν τη στιγμή λίγο πάνω από 40 δισ. ευρώ στις Βρυξέλλες, δήλωσε την Τρίτη στο Βερολίνο ένας Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters . Με βάση τις προτάσεις της ιρλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου «βρισκόμαστε ακόμη πάνω από τα 60 δισ.», συνεχίζει η πηγή, σύμφωνα με δημοσιεύματα. «Δεν πιστεύουμε ότι αυτό είναι οικονομικά εφικτό», μεταφέρει μεταξύ άλλων το Focus από την ανώνυμη πηγή.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν στις Βρυξέλλες ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο και στην εσωτερική πολιτική της Γερμανίας. Ο Μερτς βρίσκεται υπό πίεση: οι μεταρρυθμίσεις δεν προχωρούν όπως είχε σχεδιαστεί, ο γερμανικός προϋπολογισμός και η πορεία της οικονομίας επιβαρύνουν το κλίμα. «Το να μην υπάρξει νέο δημοσιονομικό πλαίσιο είναι για τη Γερμανία μακράν η οικονομικά πιο συμφέρουσα λύση», είχε δηλώσει ο Μερτς τη Δευτέρα, σχολιάζοντας τις διάφορες προτάσεις.
Πόσα χρήματα θα μπουν στον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034;
Η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε νέα πρόταση για τον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ από το 2028 και μετά. Για να εξοικονομηθούν πόροι, προτείνεται να μειωθούν τα κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα και την έρευνα, ενώ οι αγροτικές ενισχύσεις και η περιφερειακή στήριξη να θιγούν ελάχιστα. Έτσι, 141 δισ. ευρώ λιγότερα θα δαπανηθούν για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προηγουμένως καταθέσει σχέδιο ύψους σχεδόν δύο τρισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ η πρόταση της προεδρίας του Συμβουλίου είναι χαμηλότερη κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες. Σε τρέχουσες τιμές αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 1,825 δισ. ευρώ – δηλαδή περίπου 30% περισσότερα από το σημερινό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Οι αντιλήψεις των 27 κρατών-μελών για τον προϋπολογισμό διαφέρουν σημαντικά. «Οι δαπάνες πρέπει να περιοριστούν εκ νέου σε όλους τους τομείς», είπε χθες ο Μερτς στην κυβερνητική του δήλωση στη Bundestag. Η Γερμανία ηγείται μιας «σφιχτής» συμμαχίας έξι χωρών: της Αυστρίας, της Ολλανδίας, της Φινλανδίας, της Δανίας και της Σουηδίας. Θέλουν η πρόταση να μειωθεί κατά «πολλές εκατοντάδες δισ. ευρώ» και οι δαπάνες να στραφούν περισσότερο σε νέες προτεραιότητες όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.
Στις Βρυξέλλες η συμμαχία των έξι αποκαλείται και «Frugals», δηλαδή οι φειδωλοί. Οι ίδιοι όμως προτιμούν να αυτοχαρακτηρίζονται «Friends of Modernisation», γιατί δεν θέλουν απλώς να περικόψουν πόρους, αλλά και να τους αξιοποιήσουν διαφορετικά: λιγότερα για τη γεωργία και τις φτωχότερες περιφέρειες, περισσότερα για την άμυνα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Απέναντί τους, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι ηγείται ενός μπλοκ 17 νότιων και ανατολικών κρατών-μελών, των «Friends of Cohesion». Για αυτή την ομάδα προτεραιότητα έχει η προστασία των κονδυλίων για τους αγρότες και τις φτωχότερες περιοχές, παραδοσιακές εστίες χρηματοδότησης όπως αυτές που είχαν καθοριστεί στα προηγούμενα δημοσιονομικά πλαίσια.
Επιπλέον, οι επικείμενες εκλογές σε αρκετά κράτη-μέλη δημιουργούν πίεση για γρήγορη συμφωνία, καθώς, μεταξύ άλλων, στη Γαλλία ενδέχεται να ενισχυθούν στις κάλπες οι ευρωσκεπτικιστές, κάτι που θα δυσκόλευε τη σύναψη συμφωνίας για το δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος καθαρός χρηματοδότης της ΕΕ
Παρά την ύφεση της εγχώριας οικονομίας, η Γερμανία εξακολουθεί συνολικά να είναι ο μεγαλύτερος καθαρός συνεισφορέας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2024 η Γερμανία κατέβαλε 13,1 δισ. ευρώ περισσότερα στον προϋπολογισμό της ΕΕ από όσα έλαβε πίσω, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Instituts der Deutschen Wirtschaft (IW (πηγή στα Γερμανικά)) από τον Νοέμβριο του 2025. Για το περασμένο έτος δεν υπάρχει ακόμη εκτίμηση.
Αν το ποσό αυτό επιμεριστεί στους πολίτες της Γερμανίας, αντιστοιχεί σε 157 ευρώ για ολόκληρο το έτος, ενώ ένας Ολλανδός καταβάλλει στατιστικά μόλις 83€, την ώρα που, για παράδειγμα, ένας Έλληνας λαμβάνει στατιστικά 333€.
Η γερμανική συνεισφορά μειώνεται εδώ και αρκετά χρόνια. Για το 2022, σύμφωνα με το IW, οι καθαρές πληρωμές υπολογίζεται ότι ανήλθαν σε 19,7 δισ. ευρώ, ενώ για το 2023 σε 17,4 δισ. ευρώ. «Η Γερμανία και η Γαλλία είναι τα παιδιά με τα περισσότερα προβλήματα στην ΕΕ», δηλώνει η ειδικός του IW Σαμίνα Σουλτάν. «Οι οικονομικές τους κρίσεις αποτυπώνονται και στις ολοένα μικρότερες συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό της ΕΕ», προσθέτει η Σουλτάν. Οι διαφορές στη δυναμική είναι τόσο έντονες όσο δεν είχαν υπάρξει εδώ και χρόνια.
Στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ σήμερα Πέμπτη και αύριο Παρασκευή αναμένεται, ως εκ τούτου, ότι οι συζητήσεις θα είναι ιδιαίτερα σκληρές. «Γι’ αυτό δεν θα μπορέσουμε να αποφύγουμε να περιορίσουμε εκ νέου την τρέχουσα πρόταση σε όλους τους τομείς», δήλωσε ο Μερτς εκ των προτέρων. Τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα. Στους ώμους του καγκελάριου Μερτς βαραίνει το καθήκον να υπηρετήσει τα συμφέροντα της χώρας του, ενώ την ίδια στιγμή η ΕΕ βασίζεται στις γερμανικές επιδόσεις.
Η Γερμανία καταβάλλει αυτήν τη στιγμή λίγο πάνω από 40 δισ. ευρώ στις Βρυξέλλες, δήλωσε την Τρίτη στο Βερολίνο ένας Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters . «Αν κοιτάξουμε το ιρλανδικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης, τότε βρισκόμαστε ακόμη πάνω από τα 60 δισ.», συνεχίζει η πηγή, σύμφωνα με δημοσιεύματα. «Δεν πιστεύουμε ότι αυτό είναι οικονομικά εφικτό», μεταφέρει μεταξύ άλλων το Focus από την ανώνυμη πηγή.
Ποιος ωφελείται περισσότερο από τα κονδύλια της ΕΕ;
Τα 17 κράτη υπό την ηγεσία της Μελόνι επωφελούνται ιδιαίτερα από χρηματοδοτικά μέσα που επιδιώκουν να μειώσουν τις οικονομικές ανισότητες στην Ευρώπη και έτσι να ενισχύσουν τη συνοχή.
Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατευθύνεται, λόγω του διαστημικού προγράμματος της ΕΕ, στις Βρυξέλλες. Στη συνέχεια, το 2024 ωφελήθηκαν ιδιαίτερα από τα κονδύλια της ΕΕ οι βαλτικές χώρες και η Ελλάδα, με την Πολωνία να ακολουθεί.
Πριν από το ταξίδι του στις Βρυξέλλες, ο Μερτς αναφέρθηκε στην κυβερνητική του δήλωση και στην ανάγκη να περιοριστεί περαιτέρω η γραφειοκρατία της ΕΕ, ώστε να τονωθούν οι επενδύσεις. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί σημείο σύγκλισης για τους ηγέτες που θα βρεθούν στις Βρυξέλλες. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε ζητήσει και η ίδια, στην Rede zur Lage der Union της πριν από περίπου έναν μήνα: «Ένας κανόνας που συμφωνείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν πρέπει να γίνεται πιο περίπλοκος όταν ενσωματώνεται στο εθνικό δίκαιο».
Σύμφωνα με επιστολή που έχει στη διάθεσή του ο τηλεοπτικός σταθμός Welt , η φον ντερ Λάιεν καλεί τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να συζητήσουν το λεγόμενο «Gold Plating». Με τον όρο αυτό εννοείται η προσθήκη εθνικών κανόνων σε ευρωπαϊκές ρυθμίσεις. Μέχρι σήμερα η οικονομία δεν έχει δει ουσιαστική ελάφρυνση, όμως η φον ντερ Λάιεν διευκρινίζει ότι η ΕΕ δεν φέρει από μόνη της την ευθύνη για τη γραφειοκρατία.
Στο πεδίο της οικονομίας ο Μερτς επιδιώκει να επιβληθεί και σε ένα ακόμη ζήτημα. Κατά την άποψή του, η κυβέρνηση στο Πεκίνο παρέχει στις κινεζικές επιχειρήσεις άδικα πλεονεκτήματα στην παγκόσμια αγορά μέσω υψηλών επιδοτήσεων, ενώ ταυτόχρονα κρατά τεχνητά υποτιμημένο το νόμισμα της χώρας.
Στο πλαίσιο ενός neuen Abkommen του επιτρόπου Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφκοβιτς, ο οποίος επισκέφθηκε το Πεκίνο την περασμένη εβδομάδα, προβλέπεται να περιοριστούν οι εισαγωγές κινεζικών υβριδικών αυτοκινήτων στην ΕΕ και να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε σπάνιες γαίες. Ευρωπαίοι κορυφαίοι πολιτικοί πιέζουν για ακόμη πιο αυστηρά μέτρα, ώστε να διασφαλιστούν δίκαιοι όροι ανταγωνισμού.