Αποκλειστικότητα για το «Werwulf», συζήτηση για τα μάτια της Λίλι-Ρόουζ Ντεπ και τη διαρκή φρίκη του «Alien» του Ρίντλι Σκοτ: ο Ρόμπερτ Έγκερς ξετρελαίνει το κοινό στο Φεστιβάλ Λιμιέρ της Λιόν.
Επίτιμος καλεσμένος στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Lumière ήταν ο Αμερικανός σκηνοθέτης Ρόμπερτ Έγκερς, ο εμπνευστής σκοτεινών, λαογραφικών ταινιών τρόμου όπως τα The VVitch, The Lighthouse και Nosferatu.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Λίγο πριν από την κυκλοφορία της νέας του ταινίας, του Werwulf, ενός horror με λυκάνθρωπο που διαδραματίζεται στην Αγγλία του 14ου αιώνα και έχει πρωταγωνιστές τους γνώριμους από το Nosferatu Άαρον Τέιλορ-Τζόνσον, Λίλι-Ροουζ Ντεπ και Γουίλεμ Νταφό, ο σκηνοθέτης συνομίλησε με το κοινό της Λυών για τους σκοτεινούς και αμέσως αναγνωρίσιμους κόσμους που έχει δημιουργήσει στη μεγάλη οθόνη.
Δυστυχώς, δεν υπήρχε χρόνος για ερωτήσεις σχετικά με το επόμενο πρότζεκτ του – μια διασκευή του έργου του Σαίξπηρ «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» – και δόθηκε ελάχιστος χώρος στο κοινό για να θέσει δικές του ερωτήσεις. Πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο πρόβλημα στο Φεστιβάλ Lumière και είναι κρίμα, καθώς οι δύο μόνες ερωτήσεις που πρόλαβαν να κάνουν οι συμμετέχοντες στη masterclass του Έγκερς ήταν εξαιρετικές.
Παρόλα αυτά, το κοινό του Lumière απόλαυσε μια πραγματική παγκόσμια αποκλειστικότητα: την πρώτη προβολή της αρχής του Werwulf, την οποία προλόγισε ο Έγκερς εξηγώντας ότι η διαδικασία επεξεργασίας χρωμάτων είναι σύνθετη και ότι ακόμη διορθώνει κάποιες ατέλειες στο εργαστήριο.
Προσοχή: Περιέχονται ήπια spoilers για τις εναρκτήριες σκηνές του Werwulf.
Η ταινία ανοίγει με ένα ουρλιαχτό στο σκοτάδι, ακολουθούμενο από την πρώτη – και όχι τελευταία, όπως επιβεβαίωσε ο Έγκερς – μεταμόρφωση. Υπάρχει εμετός, ουρλιαχτά, συσπάσεις, τσάκισμα οστών. Μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι εδώ ο Έγκερς – όπως συνηθίζει – αντιμετωπίζει με σοβαρότητα τη μυθική αυθεντικότητα και προσφέρει κάτι που πάει πολύ πέρα από την ξαφνική εμφάνιση τρίχας στο πρόσωπο... Είναι αισθητά πιο σπλαχνικό από οποιαδήποτε άλλη μεταμόρφωση body horror έχουμε δει σε προηγούμενες ταινίες με λυκάνθρωπους.
Το κοινό μόλις που πρόλαβε να διακρίνει την τελική μορφή του πλάσματος, είδε όμως ξεκάθαρα τις συνέπειες. Στην προκειμένη, πολλά νεκρά ζώα. Στη συνέχεια εμφανίζεται μια αιμόφυρτη φιγούρα (ο Taylor-Johnson), ξανά σε ανθρώπινη μορφή, που χτυπά την πόρτα και συναντά μια παραμορφωμένη γυναίκα (η Depp) με έναν... ας πούμε ιδιότυπο τρόπο, κάτι που προϊδεάζει ότι ο Έγκερς θα κινηθεί στο δύσβατο πεδίο όπου συνυπάρχουν βία, ζωώδη ένστικτα και σεξουαλικότητα.
Εμπιστευτείτε μας: μας περιμένει μεγάλη κινηματογραφική απόλαυση όταν βγει στις αίθουσες η νέα ταινία τρόμου του Έγκερς, και αν σας άρεσε το Nosferatu, κατά πάσα πιθανότητα θα λατρέψετε και αυτό. Το Werwulf κυκλοφορεί του χρόνου, την 1η Ιανουαρίου στο Ηνωμένο Βασίλειο και την επόμενη εβδομάδα στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ευρώπη.
Προτού αποκτήσουμε κι άλλους εφιάλτες κάτω από το φως της πανσελήνου, ιδού τα βασικά σημεία από τη masterclass του Ρόμπερτ Έγκερς.
Τι βλέπει ο ίδιος...
«Όλοι οι αγαπημένοι μου σκηνοθέτες είναι νεκροί και ξαναβλέπω συχνά ταινίες – βλέπω το The Innocents του Τζακ Κλέιτον μία φορά τον χρόνο, και υπάρχουν πολλές ταινίες στις οποίες επιστρέφω συχνά. Στην πραγματικότητα, δυσκολεύομαι καμιά φορά να παρακολουθήσω τι παίζεται στους κινηματογράφους, γιατί πάντα προσπαθώ να μειώσω μια λίστα παλιών ταινιών που συνήθως σχετίζονται με την έρευνα για αυτό στο οποίο δουλεύω την εκάστοτε περίοδο.»
Για τη σημασία του βωβού κινηματογράφου...
«Λατρεύω τον βωβό κινηματογράφο. Όλοι γνωρίζουν την ιστορία ότι όταν άρχισε ο ομιλών κινηματογράφος, υπήρξε μια κάμψη στη χρήση εικόνων για την αφήγηση ιστοριών και όλα έγιναν γύρω από τους διαλόγους. Βέβαια, υπάρχουν εξαιρέσεις στον κανόνα. Ο Φριτς Λανγκ κατάλαβε αμέσως πώς να το κάνει. Πιστεύω ότι στο Werwulf κατάφερα να γυρίσω μια ταινία την οποία μπορείς να δεις με κλειστό ήχο και πάλι να καταλαβαίνεις την ιστορία. Οι εικόνες είναι που αφηγούνται. Το Werwulf είναι επίσης στα Middle English, σε αρχαϊκά αγγλικά, αλλά για το αγγλόφωνο κοινό που δεν έχει την πολυτέλεια των υποτίτλων, δεν χρειάζεται πραγματικά να καταλάβει τι λέει κανείς για να παρακολουθήσει την ιστορία. Χθες το βράδυ έβλεπα το 12 Angry Men και είναι σπουδαίο – είναι μια ταινία βασισμένη στον διάλογο και είναι κινηματογράφος. Απλώς εμένα με ενδιαφέρει περισσότερο να αφηγούμαι ιστορίες με εικόνες.»
Για τη συχνή χρήση των γυναικείων ματιών στις ταινίες του...
«Τα μάτια είναι το παράθυρο της ψυχής... Και η Άνια (Taylor-Joy – The VVitch) και η Λίλι-Ροουζ (Depp – Nosferatu) έχουν μεγάλα μάτια, οπότε αυτό βοηθά! Μερικές φορές αυτή η πειθαρχία μπορεί να είναι απογοητευτική για τους ηθοποιούς... Στην The Odyssey, ο Κρίστοφερ Νόλαν γυρίζει με κάμερες IMAX, που είναι τόσο μεγάλες ώστε οι ηθοποιοί δεν μπορούν να βλέπουν ο ένας τον άλλον, και βρήκαν ένα σύστημα με καθρέφτες για να μπορούν να κοιτάζονται. Εγώ βάζω πάντα ένα μικρό κομμάτι ταινίας δίπλα στον φακό, οπότε συχνά οι ηθοποιοί πρέπει να κοιτάζουν την κάμερα... Μου αρέσουν πολύ οι πολύ «σφιχτές» γραμμές βλέμματος... Δείτε το Come And See του Έλεμ Κλίμοφ και θα καταλάβετε γιατί είναι καλή ιδέα να το κάνεις!»
Γιατί τον εμπνέει τόσο το παρελθόν σε σχέση με τον σύγχρονο κόσμο...
«Παίρνω αρκετή δόση “κουζίνας” στην ίδια μου την κουζίνα! Πάντα υπάρχει ένας καθρέφτης προς την κοινωνία, αλλά αν ο καθρέφτης είναι πολύ κοντά, νιώθω ότι η ταινία μπορεί να προσπαθεί υπερβολικά να πει κάτι. Προσπαθώντας να κάνεις μια ταινία που είναι ταυτόχρονα διαχρονική και της εποχής της... Είναι αδύνατο. Φυσικά, δεν ζω σε κενό, και αν γύριζα μια ταινία εποχής αποκλειστικά για κοινό της εποχής εκείνης, ή μια ταινία για Βίκινγκς μόνο για Βίκινγκς, θα είχαμε πρόβλημα! Αλλά στην προσπάθεια να διεισδύσω όχι μόνο στην πιστή αναπαράσταση του υλικού κόσμου της κάθε περιόδου αλλά και στον εσωτερικό κόσμο της, νομίζω ότι μπορούμε πιο εύκολα να δούμε ποιοι είμαστε σήμερα και πού πηγαίνουμε.»
Για τη χρήση συγκεκριμένων γλωσσών...
«Η γλώσσα είναι πάντα πολύ συγκεκριμένη σε όλες τις ταινίες μου και μου αρέσει ο τρόπος με τον οποίο η γλώσσα διαμορφώνει τον τρόπο που σκέφτεσαι. Η γλώσσα δεν είναι τέλεια και δεν μπορεί στην πραγματικότητα να εκφράσει τα πάντα. Όταν μαθαίνεις άλλες γλώσσες, μαθαίνεις διαφορετικούς τρόπους σκέψης. “Α, στη Γερμανία έχουν μια λέξη για εκείνη την έννοια που δυσκολεύομαι να περιγράψω...”»
Για το γεγονός ότι οι ταινίες του διαδραματίζονται συχνά νύχτα...
«Μισώ τα γυρίσματα νύχτα! Όσο μεγαλώνω, τόσο πιο δύσκολο γίνεται! Αλλά αν γυρίζεις ταινία με βρικόλακες ή ταινία με λυκάνθρωπο, δεν έχεις επιλογή. Ξέρετε, δεν μου αρέσει το φινάλε του Nosferatu, γιατί στην πραγματικότητα δεν λειτουργεί. Το τέρας, ο ίδιος ο βρικόλακας, έχει δύναμη στο σκοτάδι. Αλλά επίσης, όταν δεν βλέπεις το τέρας, το τέρας έχει δύναμη. Όπως στο Alien του Ρίντλεϊ Σκοτ. Όταν ρίχνεις δυνατό φως πάνω στο τέρας, σκοτώνεις την ψευδαίσθηση – γιατί τότε απλώς βλέπεις τον Μπιλ Σκάρσγκαρντ με μακιγιάζ.»
Πώς θα έμοιαζε μια ταινία Batman σκηνοθετημένη από τον Ρόμπερτ Έγκερς...
«Υπάρχει μια φήμη στο ίντερνετ ότι θα γύρινα έναν ασπρόμαυρο Batman της δεκαετίας του ’30 ως ταινία νουάρ με ντετέκτιβ... Υπάρχουν μόνο τόσες ταινίες που μπορείς να γυρίσεις σε μια ζωή, οπότε δεν θα γύριζα ταινία με ήρωα από κόμικ. Αλλά αν μπορούσα να γυρίσω άπειρες, ακούγεται ότι θα ήταν διασκεδαστικό! Ένα Batmobile, μια Rolls Royce του ’30, κανείς;»
Για το αν θα δημιουργούσε ένα νέο τέρας από το μηδέν, που δεν βασίζεται σε παλιούς μύθους ή λαογραφία...
«Δεν είμαι πολύ δημιουργικός! Διαβάζω κάτι που δεν έχω ξαναδεί και το κάνω εγώ! Υπάρχει ένα κομμάτι μέσα μου που νιώθει αυτή τη σύνδεση με το παρελθόν και την ανάγκη να το διατηρήσει. Για παράδειγμα, οι μάγισσες που γίνονται λαγοί είναι κάτι συνηθισμένο στη βρετανική και κελτική λαογραφία, αλλά στην Αμερική αυτή η ιδέα χάθηκε τελείως.»
Πώς ορίζει τι είναι ένα τέρας...
«Πάντα είναι αντανάκλασή μας. (...) Ποιο είναι το τραύμα που δεν πεθαίνει; (...) Υπάρχουν πολλοί σύγχρονοι σκηνοθέτες τρόμου που θαυμάζω, αλλά η βασική μου αναφορά για ένα πλάσμα παραμένει το Alien του 1979. Ο σχεδιασμός του (Χ.Ρ.) Giger – είναι ένα φαλλικό σύμβολο με έναν κόλπο... Είναι εμείς. Και επίσης, δεν έχει μάτια, και αυτό του δίνει δύναμη. Αυτό είναι συχνά το πρόβλημα με τις ταινίες με λυκάνθρωπους – τα μάτια του λυκάνθρωπου δεν είναι σωστά και καταλαβαίνεις ότι είναι κάποιος μέσα σε στολή. Στο Alien, το πλάσμα είναι ψυχρό, κάτι που το κάνει πιο απειλητικό.»
Το Werwulf βγαίνει στις αίθουσες στις 25 Δεκεμβρίου σε ΗΠΑ και Καναδά, και στις αρχές Ιανουαρίου 2027 στους ευρωπαϊκούς κινηματογράφους.