Η ομάδα ζητά από τις Βρυξέλλες περισσότερη χρηματοδότηση, για να αντιμετωπίσει τη λήξη των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας το 2027, εν μέσω υψηλών τιμών ρεύματος σε όλη την Ευρώπη.
Η Σλοβακία και η Ουγγαρία ζήτησαν τη Δευτέρα από τις Βρυξέλλες μεγαλύτερη ευελιξία στη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, υποστηρίζοντας ότι η περίκλειστη γεωγραφική τους θέση και η εξάρτησή τους από τις υφιστάμενες οδούς τροφοδοσίας καθιστούν τη διαφοροποίηση πιο δύσκολη και πιο δαπανηρή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Μπρατισλάβα ανέφερε ότι ιστορικά λειτουργούσε ως πύλη εισόδου για το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά τώρα κινδυνεύει, μαζί με την Ουγγαρία, να μετατραπεί σε αδιέξοδο του δικτύου, καθώς οι ρωσικές ενεργειακές προμήθειες προς την Κεντρική Ευρώπη πρόκειται να τερματιστούν το 2027, στο πλαίσιο του σχεδίου της ΕΕ για σταδιακή διακοπή των εισαγωγών από τη Μόσχα.
«Θα θέλαμε να συζητήσουμε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πώς η επόμενη χρηματοδοτική περίοδος της ΕΕ και η διαθεσιμότητα των κοινοτικών πόρων μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες μας, ιδίως σε ό,τι αφορά την επέκταση των υποδομών πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή των τεσσάρων της Visegrad», δήλωσε η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Σλοβακίας, Denisa Saková, στο περιθώριο συνέντευξης Τύπου στην Μπρατισλάβα, στην οποία παρέστη ο επίτροπος Ενέργειας Dan Jørgensen.
Οι υπουργοί της Κεντρικής Ευρώπης ζητούν από τις Βρυξέλλες να αναγνωρίσουν τις ιδιαίτερες συνθήκες τους και να λάβουν υπόψη τις ανάγκες της περιοχής κατά την κατανομή των πόρων της ΕΕ για νέες υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου και την προετοιμασία της επόμενης δημοσιονομικής περιόδου της Ένωσης - ένα ακόμη σημείο τριβής μεταξύ των κρατών-μελών στην πρόσφατη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Η έκκληση έρχεται μετά τις πιέσεις της Ομάδας της Visegrad - Ουγγαρία, Σλοβακία, Τσεχία και Πολωνία - προς τους ηγέτες της ΕΕ στη σύνοδο της 15-16 Οκτωβρίου να επανεξετάσουν τα μέτρα για τη μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος στην περιοχή.
Στα αιτήματά τους περιλαμβάνονταν μεγαλύτερη ευελιξία στην εν εξελίξει αναθεώρηση της αγοράς άνθρακα της ΕΕ, του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS), και η αναβολή της δεύτερης φάσης του, του ETS2, έως το 2030.
Ο επίτροπος Ενέργειας Jørgensen αναγνώρισε τη «σοβαρή» κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στην Κεντρική Ευρώπη και επανέλαβε την ανάγκη για «στοχευμένα και προσωρινά μέτρα» που δεν θα υπονομεύσουν τον στόχο της Ένωσης να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
«Στο παρελθόν εξαρτιόμασταν από τη Ρωσία. Απομακρυνόμαστε από αυτό. Αυτό είναι καλό. Όμως η τωρινή κατάσταση δείχνει ότι τώρα εξαρτόμαστε από την παγκόσμια αγορά και γεγονότα στη Μέση Ανατολή μπορούν να επηρεάσουν τους πολίτες εδώ στην Μπρατισλάβα», είπε ο Jørgensen.
Οι τέσσερις χώρες της ΕΕ, που παραδοσιακά βασίζονται περισσότερο στα ορυκτά καύσιμα, υποστηρίζουν ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις βιομηχανίες τους να δεσμευτούν σε επενδύσεις στην ηλεκτροποίηση. Οι τιμές έχουν αυξηθεί περαιτέρω λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Οι καταναλωτές στην Κεντρική Ευρώπη αντιμετωπίζουν σημαντικά μεγαλύτερο οικονομικό βάρος, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας να βρίσκονται πάνω από τα προ της κρίσης επίπεδα κατά περισσότερο από 60%, σύμφωνα με το ενεργειακό think tank Ember.
Η απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια προκαλεί οικονομικές ανησυχίες και στις δύο χώρες.
Η Μπρατισλάβα και η Βουδαπέστη υποστηρίζουν ότι αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις στην προσπάθεια να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της ΕΕ για διαφοροποίηση και ζητούν χρηματοδότηση για την επέκταση των υποδομών πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή.
Η Ομάδα της Visegrad έχει πρόσβαση σε αρκετές εναλλακτικές πηγές ενέργειας και οδούς τροφοδοσίας που παρακάμπτουν τη Ρωσία, αν και με υψηλότερο κόστος, και με διαφορετικό βαθμό διασύνδεσης ανάμεσα στις τέσσερις χώρες.
«Από το 2027 δεν θα μπορούμε να εισάγουμε φυσικό αέριο από τη Ρωσία και θα θέλαμε να υπογράψουμε νέες συμβάσεις διαφοροποίησης. Η διαφοροποίηση και η ενεργειακή ασφάλεια σημαίνουν ότι πρέπει να έχουμε έτοιμους κανόνες για τις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή V4», πρόσθεσε η Saková.
Επί πρώην πρωθυπουργού Viktor Orbán, η Ουγγαρία αμφισβήτησε το σχέδιο της ΕΕ για σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας, παραπέμποντας την υπόθεση σε δικαστήριο της Ένωσης.
Η Σλοβακία στήριξε τη νομική προσφυγή της Βουδαπέστης, υποστηρίζοντας ότι η σταδιακή κατάργηση της ρωσικής ενέργειας θα έθετε την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της σε σημαντικά μειονεκτική θέση σε σχέση με τις περισσότερες άλλες χώρες της ΕΕ. Μια πρώτη απόφαση αναμένεται σε μήνες.