Euronews μίλησε με μέλος πληρώματος φορτηγού πλοίου αγκυροβολημένου επί εβδομάδες ανοιχτά του Πακιστάν και με Ιρανό υπεύθυνο ναυτιλίας για τους κινδύνους σε ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό, όπου η κίνηση έχει μειωθεί 90% από την έναρξη του πολέμου και τουλάχιστον 95 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους.
Το Al Ruwais, ένα δεξαμενόπλοιο υγροποιημένου φυσικού αερίου μήκους 314 μέτρων με σημαία Μπαχάμες, βρίσκεται παραδομένο στα ρεύματα ανοιχτά των ακτών του Πακιστάν εδώ και εβδομάδες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Φοβούμενο για την ασφάλειά του, το 34μελές πλήρωμα δεν θέλει να ρισκάρει και να επιχειρήσει να περάσει από τα Στενά του Ορμούζ, παρά τις πιέσεις των ιδιοκτητών του πλοίου.
«Αυτό που μου φαίνεται παράξενο είναι ότι αυτή η εταιρεία είναι διατεθειμένη να ρισκάρει το πλοίο μόνο και μόνο για να περάσει από τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε στην Euronews ένας ηλεκτρολόγος που βρίσκεται στο πλοίο, το οποίο ανήκει σε εταιρεία των ΗΑΕ.
«Αν ήταν στο χέρι της εταιρείας, θα περνούσαμε, αλλά για να γίνει αυτό θα έπρεπε να συμφωνήσει όλο το πλήρωμα. Και δεν συμφωνεί. Περιμένω να φύγω με βάρκα για το Πακιστάν, όπου θα επιβιβαστώ σε άλλο πλοίο.»
Σύμφωνα με τους ναυτιλιακούς κανονισμούς, το δικαίωμα άρνησης διέλευσης σε μια χαρακτηρισμένη ως εμπόλεμη περιοχή είναι ατομικό· αρκεί δηλαδή ένας ναυτικός να διαφωνήσει για να σταματήσει η πορεία ενός πλοίου προς τη ζώνη κινδύνου.
Στα πλοία όπου τα πληρώματα συμφωνούν να διασχίσουν το στενό, οι εταιρείες προσφέρουν στους πλοιάρχους έως και 100.000 δολάρια (89.000 ευρώ) τον μήνα, συν μπόνους κινδύνου 50.000 δολαρίων (44.500 ευρώ), ενώ οι μισθοί των απλών ναυτικών έχουν αυξηθεί τέσσερις έως έξι φορές.
«Σε άλλα πλοία δίνουν μέχρι και 10.000 δολάρια (8.900 ευρώ), αλλά δεν παίρνουν όλοι τα ίδια και εξαρτάται πολύ από τη θέση και τον βασικό μισθό», είπε ο ναυτικός του Al Ruwais στην Euronews.
«Είναι δίκαιο να παίρνουν όλοι το ίδιο ποσό, αλλιώς σημαίνει ότι η ζωή του πλοιάρχου αξίζει περισσότερο από τη ζωή του ναύτη του καταστρώματος.»
Καμία διέλευση δεν είναι ασφαλής, λένε οι ναυτικοί
Τα Στενά του Ορμούζ, ένας ζωτικής σημασίας θαλάσσιος δρόμος για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, βρίσκονται υπό δύο ταυτόχρονους ναυτικούς αποκλεισμούς από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στα τέλη Φεβρουαρίου.
Ο νότιος διάδρομος, κοντά στο Ομάν, περιπολείται από δυνάμεις των ΗΠΑ, ενώ η βόρεια διαδρομή περνά μέσα από ύδατα υπό ιρανικό έλεγχο. Το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC Navy) έχει δηλώσει ότι τα πλοία που κινούνται σε διαδρομές τις οποίες θεωρεί μη εγκεκριμένες αντιμετωπίζουν, όπως το διατύπωσε, «τιμωρητική δράση».
Η κίνηση στο στενό έχει καταρρεύσει ως αποτέλεσμα. Πριν από τον πόλεμο, πάνω από 125 πλοία διέρχονταν καθημερινά. Ο αριθμός αυτός έχει πέσει σε λιγότερα από 10 έως 12, μια πτώση άνω του 90%, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Kpler.
Επιθέσεις με drones, θαλάσσιες νάρκες και πλήγματα από άγνωστα βλήματα έχουν οδηγήσει σε αυτήν την πτώση, με την υπηρεσία UK Maritime Trade Operations να καταγράφει πολλά περιστατικά πυρκαγιών, βυθίσεων και βλαβών στην τροφοδοσία ρεύματος σε τάνκερ και πλοία LNG.
Τα πλοία που επιχειρούν τη διέλευση κλείνουν τους δορυφορικούς πομποδέκτες AIS, σβήνουν τα φώτα πορείας τη νύχτα και απενεργοποιούν τον ραδιοεξοπλισμό ώστε να μην εντοπίζονται.
Οι κίνδυνοι είναι κάπως διαφορετικοί για τους Ιρανούς ναυτικούς. Ο Χάμεντ, πρώην πλοίαρχος 50 ετών που σήμερα διευθύνει εταιρεία διαχείρισης πλοίων στο Ιράν, είπε στην Euronews ότι από τον Μάρτιο πέρυσι ο πόλεμος έχει οδηγήσει στον θάνατο περίπου 95 ναυτικών που εργάζονταν σε εμπορικά, αλιευτικά, επιβατικά, ρυμουλκά και πλοία υποστήριξης υπεράκτιων πλατφορμών.
Σημείωσε ότι στρατιωτικά πλοία έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές και ότι σκάφη που βρίσκονταν για επισκευές στο Μπαντάρ Αμπάς έχουν δεχθεί πλήγματα, αν και ακριβή στοιχεία για τις απώλειες δεν έχουν επισήμως δοθεί στη δημοσιότητα.
«Σχεδόν το 60% των πλοίων μας τελούν υπό κυρώσεις και τους απαγορεύεται να πιάνουν σε ξένα λιμάνια όπως η Ινδία, το Πακιστάν, τα ΗΑΕ, το Ομάν, το Κουβέιτ και το Ιράκ», είπε ο Χάμεντ. «Ακόμη και τα θαλάσσια σύνορα του Πακιστάν, όπου ταξίδευαν ιρανικά πλοία, έχουν πλέον κλείσει για εμάς.»
Περίπου το 40% των ναυτικών από τον νότιο Ιράν έχουν αρνηθεί να αναλάβουν ταξίδια, πρόσθεσε, με πολλούς να μετακινούνται στην Κασπία Θάλασσα για να διαχειριστούν την αυξημένη εισαγωγή σιτηρών από τον βορρά. Οι μισθοί στον νότο έχουν αυξηθεί από 30% έως και 100%.
Οι ναυτικοί πλέον κερδίζουν μεταξύ 50 και 80 εκατομμυρίων τομάν (165 έως 265 ευρώ) τον μήνα, και οι πλοίαρχοι μεταξύ 1.200 και 4.000 δολαρίων (1.100 έως 3.700 ευρώ).
Ο Χάμεντ ανέφερε ότι δυνάμεις των ΗΠΑ έχουν επιβιβαστεί σε ιρανικά εμπορικά πλοία περίπου 15 φορές από την αρχή του πολέμου, φτάνοντας με ελικόπτερα και ταχύπλοα για να ελέγξουν τα φορτία για εκρηκτικά, χωρίς καμία εγγύηση για την ασφάλειά τους.
«Οι ΗΠΑ δεν έχουν προσφέρει καμία εγγύηση ασφαλούς διέλευσης για τα ιρανικά εμπορικά πλοία», είπε ο Χάμεντ. «Κάθε εβδομάδα γινόμαστε μάρτυρες αεροπορικών ή ναυτικών επιθέσεων με drones σε ιρανικά σκάφη».
Υπολόγισε ότι περίπου 35.000 Ιρανοί ναυτικοί σε περίπου 2.000 πλοία συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται στα νότια ύδατα για να μεταφέρουν σιτάρι, καλαμπόκι και φάρμακα στους απλούς Ιρανούς.
Αν η κατάσταση επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο, προειδοποίησε, οι αρχές ενδέχεται να αναγκαστούν να κηρύξουν πλήρη παύση λειτουργίας και να εκκενώσουν τις παράκτιες εγκαταστάσεις.