Ένα νέο λογοτεχνικό βραβείο μόλις θεσπίστηκε και σκοπεύει να αναγνωρίσει έργα που έχουν γραφτεί σε συνεργασία με τεχνητή νοημοσύνη. Η χρονική συγκυρία του είναι, το λιγότερο, προβληματική.
Ένα νέο βραβείο για βιβλία που έχουν γραφτεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης έκανε την εμφάνισή του αυτή την εβδομάδα στη Γαλλία, σε μια συγκυρία που δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το Prix Pascal de Littérature IA έρχεται μετά από εβδομάδες αντιπαράθεσης γύρω από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από φιναλίστ σε μια σειρά λογοτεχνικών βραβείων, ανάμεσά τους και το Prix Goncourt, το πιο σημαντικό λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλίας.
Από τον Σεπτέμβριο, ο γαλλικός λογοτεχνικός κόσμος συγκλονίζεται από την υπόθεση Thélyson Orélien, που πυροδοτήθηκε από καταγγελίες εκτεταμένης χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στο μυθιστόρημα του Καναδο-Αϊτινού συγγραφέα «C’était ça ou mourir».
Χθες, ο καναδικός εκδοτικός οίκος του Orélien επιβεβαίωσε ότι πράγματι χρησιμοποιήθηκε τεχνητή νοημοσύνη στο βιβλίο του συγγραφέα και τον απέσυρε από τον κατάλογό του. Ο Orélien εξακολουθεί να αρνείται τις κατηγορίες και μίλησε στον δημοσιογράφο της Libération Rachid Laïreche, λέγοντάς του ότι στηρίχθηκε σε εξωτερικές πηγές για την ιστορική έρευνα.
«Είπα ότι έγραψα εγώ το βιβλίο· δεν είναι σαν να το έγραψε η τεχνητή νοημοσύνη», επιμένει. «Όπως όταν μεταφράζεις γλώσσες, χρησιμοποίησα εργαλεία», προσθέτοντας ότι «δεν περίμενα τίποτα από όλα αυτά».
Τώρα, το Prix Pascal ενθαρρύνει ανοιχτά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης – ενώ στην ιστοσελίδα (πηγή στα Αγγλικά) του υπογραμμίζει ότι το βραβείο «δεν είναι διαγωνισμός τεχνολογίας».
«Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη παρούσα σε εργαστήρια γραφής, σε χειρόγραφα και σε βιβλιοπωλεία, συχνά χωρίς να γίνεται αντιληπτή», αναφέρεται στην ιστοσελίδα. «Το Βραβείο Pascal θέτει το ερώτημα δυνατά: τι συνιστά ένα λογοτεχνικό έργο όταν ο συγγραφέας και η μηχανή συνεργάζονται;»
Οι υποψήφιοι πρέπει να υποβάλουν ένα χειρόγραφο, καθώς και έναν τεχνικό φάκελο που να προσδιορίζει την αλγοριθμική βοήθεια που χρησιμοποιήθηκε. Επιτρέπονται όλα τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως τα ChatGPT, Claude, Gemini και LLaMA.
«Ενώ άλλοι κυνηγούν την τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιώντας αντικρουόμενα εργαλεία ανίχνευσης, το Prix Pascal ζητά από τους συγγραφείς να δηλώσουν τη χρήση της: χωρίς προσηλυτισμό, χωρίς μηνύσεις – η διαφάνεια ως βάση για τον διάλογο και τη συλλογική νοημοσύνη», λένε οι διοργανωτές του βραβείου.
«Το βραβείο είναι ανοικτό σε όποιον γράφει στα γαλλικά, οπουδήποτε στο γαλλόφωνο κόσμο, ανεξάρτητα από εθνικότητα ή τόπο κατοικίας, και χωρίς την ανάγκη εκδότη», δηλώνουν οι ιδρυτές του Philippe Rodriguez, Albin Serviant και Gilles Mentré – όλοι επιχειρηματίες στην τεχνολογία. Ο Rodriguez είναι ιδρυτικός εταίρος στη συμβουλευτική εταιρεία εξαγορών και συγχωνεύσεων Avolta, ο Serviant είναι πρώην πρόεδρος του LGBTQ+ περιοδικού Têtu και ο Mentré διδάσκει στο Harvard και στο Πανεπιστήμιο Paris 1 Panthéon-Sorbonne.
«Η κριτική επιτροπή αναζητά ένα ανέκδοτο έργο που να είναι χρήσιμο ή να προκαλεί σκέψη», προσθέτουν.
Η πρόσκληση υποβολής συμμετοχών δημοσιεύθηκε χθες και η σύνθεση της «κριτικής επιτροπής των πέντε εξέχουσων προσωπικοτήτων» αναμένεται να ανακοινωθεί στο τέλος του μήνα. Ο νικητής του βραβείου για το 2026 θα γίνει γνωστός στα μέσα Δεκεμβρίου. Δεν προβλέπεται χρηματικό έπαθλο, αν και θα προσφερθεί βοήθεια για την έκδοση.
Δεδομένου ότι η γαλλική νομοθεσία ούτε ρυθμίζει ούτε απαγορεύει τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη συγγραφή λογοτεχνικού έργου, το βραβείο παραμένει νόμιμο. Ωστόσο, κάνει την εμφάνισή του σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημιουργοί αντιδρούν στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και ζητούν να θεσπιστούν κανόνες και ασφαλιστικές δικλίδες.
Το νέο βραβείο πήρε το όνομά του από τον Γάλλο μαθηματικό και φιλόσοφο Blaise Pascal, με την ιστοσελίδα του Prix Pascal να τονίζει ότι ο Pascal «είναι ο μοναδικός δυτικός στοχαστής που υπήρξε ταυτόχρονα πρωτοπόρος των μηχανικών συσκευών και δάσκαλος της γλώσσας».
Αναφέρεται επίσης η ρήση του «À measure qu'on a plus d'esprit, on trouve qu'il y a plus d'hommes originaux» – «Όσο περισσότερο πνεύμα έχει κανείς, τόσο περισσότερο συνειδητοποιεί ότι υπάρχουν πρωτότυποι άνθρωποι».
Τι πιθανότητες υπάρχουν ο διάσημος πολυμαθής, συγγραφέας των «Pensées», να στριφογυρίζει αυτή τη στιγμή στον τάφο του;