Η νίκη του Λούλα στις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας φέρνει ελπίδα για τον Αμαζόνιο, αλλά οι ενισχυμένες ακροδεξιές δυνάμεις απειλούν την πρόοδο.
Η νίκη του προέδρου Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα στις εκλογές της Βραζιλίας χαιρετίστηκε ως επιτυχία για τη δημοκρατία και τον Αμαζόνιο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, η αποψίλωση στο βραζιλιάνικο τροπικό δάσος έχει πέσει σε ιστορικά χαμηλά, μειώθηκε κατά 42% μόνο τον τελευταίο χρόνο.
Η ιστορική επανεκλογή του αριστερού προέδρου για τέταρτη θητεία αποτελεί ανακούφιση για περιβαλλοντιστές που φοβούνταν επιστροφή σε αποδυναμωμένη προστασία της φύσης και του κλίματος υπό τον δεξιό αντίπαλο Φλάβιο Μπολσονάρου, γιο του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου.
Κατά την προεδρία του 2019-2023, οι περιβαλλοντικές πολιτικές αποδομήθηκαν και η αποψίλωση αυξήθηκε περίπου κατά 60%, με πάνω από 45.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους να έχουν εκχερσωθεί.
Επί Λούλα, η αποψίλωση έχει μειωθεί κατά 71% σε σχέση με τα επίπεδα του 2022.
Η Greenpeace Brazil ανέφερε ότι το εκλογικό αποτέλεσμα του 2026 «είναι μια νίκη για τη δημοκρατία και διατηρεί τη δέσμευση για προστασία του Αμαζονίου και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».
Αυτή η αισιοδοξία συμμερίζεται από περιβαλλοντιστές σε όλο τον κόσμο: «Ζήτω ο Αμαζόνιος, το Σεράντο, το Παντανάλ και όλη η φύση της Βραζιλίας!», έγραψε ο Γκλεν Χιούρογουιτς, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της διεθνούς οργάνωσης υπεράσπισης της φύσης Mighty Earth. «Η επανεκλογή του Λούλα είναι μια ανακούφιση που ήταν απολύτως αναγκαία για το τροπικό δάσος και τα άλλα εξαιρετικά οικοσυστήματα της χώρας».
Γιατί ο Αμαζόνιος της Βραζιλίας είναι σημαντικός για τον κόσμο;
«Η Βραζιλία φιλοξενεί το μεγαλύτερο μέρος του μεγαλύτερου τροπικού δάσους του πλανήτη και πέντε ακόμη βιοπεριβάλλοντα, όπου βρίσκεται περίπου το 15% της παγκόσμιας βιοποικιλότητας», λέει η Καμίλα Ζαρντίμ, ειδική σε διεθνή πολιτική στη Greenpeace Brazil.
«Η προστασία αυτών των οικοσυστημάτων έχει σημασία πολύ πέρα από τα σύνορα της Βραζιλίας και είναι κρίσιμη για να σταματήσει η απώλεια βιοποικιλότητας σε όλο τον κόσμο».
Το τροπικό δάσος αποθηκεύει επίσης τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα που θερμαίνει τον πλανήτη και παράγει υγρασία στην ατμόσφαιρα, η οποία βοηθά στη ρύθμιση του καιρού πολύ πέρα από τη Νότια Αμερική.
Επί κυβέρνησης Λούλα, η αποψίλωση στον βραζιλιάνικο Αμαζόνιο έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που ξεκίνησε η παρακολούθηση, το 1988.
Πώς κατάφερε η Βραζιλία να μειώσει την αποψίλωση σε ιστορικά χαμηλά;
Η μεγάλη πρόοδος στη μείωση της αποψίλωσης οφείλεται στο Σχέδιο Δράσης για την Πρόληψη και τον Έλεγχο της Αποψίλωσης στη Legal Amazon (PPCDAm), το οποίο είχε μπει στο συρτάρι επί Μπολσονάρου.
Το σχέδιο ενίσχυσε τη δορυφορική παρακολούθηση της παράνομης κοπής δασών και την επιβολή κυρώσεων. Χρησιμοποιεί επίσης ρυθμίσεις και οικονομικά κίνητρα για να περιορίσει την αποψίλωση και να προωθήσει βιώσιμες πρακτικές.
«Η εκλογή του Λούλα κρατά ζωντανή την ελπίδα για χρηματοδότηση της φύσης που μπορεί να κάνει τα δέντρα πιο πολύτιμα ζωντανά παρά κομμένα», λέει ο Χιούρογουιτς. «Επί Λούλα, η βραζιλιάνικη κυβέρνηση δημιούργησε την Tropical Forest Forever Facility, ένα κομψό σύστημα μέσω του οποίου οι επενδυτές ανταμείβουν τις χώρες για τη διατήρηση, αλλά που χρειάζεται περισσότερα κεφάλαια».
«Η πρόοδος αυτή πρέπει να διατηρηθεί και οι προσπάθειες για προστασία και αποκατάσταση των οικοσυστημάτων σε όλα τα βιοπεριβάλλοντα της Βραζιλίας πρέπει να ενταθούν, με σεβασμό στα δικαιώματα των Αυτόχθονων Λαών και των τοπικών κοινοτήτων», λέει η Ζαρντίμ.
Η δεξιά πλειοψηφία στο Κογκρέσο μπορεί να περιορίσει την ισχύ του Λούλα
Ο Φλάβιο Μπολσονάρου έχει δηλώσει ότι δεν αναγνωρίζει το αποτέλεσμα των εκλογών του 2026 και ότι θα το προσβάλει στα δικαστήρια, επικαλούμενος μια απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου την τελευταία στιγμή που παρέτεινε την ψηφοφορία κατά δύο ώρες. Ο Λούλα κέρδισε με περίπου 4,4 εκατομμύρια ψήφους διαφορά, συγκεντρώνοντας περίπου 51,8% έναντι 48,2% του Μπολσονάρου.
Παρά τη μικρή διαφορά με την οποία επικράτησε ο Λούλα, το κόμμα του αντιπάλου του σημείωσε μεγάλη άνοδο στο Εθνικό Κογκρέσο.
«Οι εκλογές αυτές έφεραν σημαντική ενίσχυση της άκρας δεξιάς στο Εθνικό Κογκρέσο, όπου περιλαμβάνεται ένα μεγάλο μπλοκ αρνητών της κλιματικής αλλαγής και αντιπάλων της προστασίας του περιβάλλοντος», ανέφερε η Greenpeace Brazil σε ανακοίνωσή της.
Το Φιλελεύθερο Κόμμα του Μπολσονάρου θα ελέγχει 121 από τις 513 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και 28 από τις 81 έδρες στη Γερουσία από τον Φεβρουάριο του 2027. Η ομοσπονδία του Εργατικού Κόμματος του Λούλα θα διαθέτει 88 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Τα κεντροδεξιά κόμματα θα είναι καθοριστικά για την ψήφιση της νομοθεσίας.
«Τα επόμενα τέσσερα χρόνια, η κινητοποίηση της κοινωνίας θα είναι καθοριστική για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων και την αποτροπή ενδεχομένως μη αναστρέψιμων περιβαλλοντικών οπισθοχωρήσεων», τόνισε η Greenpeace Brazil.
«Παρότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ένα εχθρικό Κογκρέσο, μπορεί να επιβάλει την εφαρμογή του νόμου και να ανακηρύξει νέα πάρκα και αυτόχθονες περιοχές – κατοχυρώνοντας την πρόοδο», λέει ο Χιούρογουιτς.
Απειλές εξακολουθούν επίσης να προέρχονται από τις δασικές πυρκαγιές, την υλοτομία και την ξηρασία, ενώ το φετινό ισχυρό Ελ Νίνιο αναμένεται να φέρει θερμότερες και πιο ξηρές συνθήκες που ευνοούν τις πυρκαγιές.