Τα νοικοκυριά με νέους 18 έως 24 ετών έχουν συνήθως χαμηλότερο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα, αλλά οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτό δεν αποτυπώνει πλήρως την κατάσταση.
Τις τελευταίες εβδομάδες, διαδηλώσεις έχουν ξεσπάσει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες λόγω της αύξησης του κόστους ζωής, της απρόσιτης στέγασης, των χαμηλών μισθών και της πίεσης στα δημόσια συστήματα. Στη Γαλλία, στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων βρίσκονται φοιτητές και νέοι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έτσι, τα βλέμματα στρέφονται στη Γενιά Ζ της Ευρώπης.
Ο Alberto Alemanno, ειδικός στο δίκαιο της ΕΕ, θεωρεί ότι το να παρουσιάζονται οι διαμαρτυρίες ως «εφηβική επανάσταση» είναι βαθιά παραπλανητικό και τονίζει ότι οι νεανικές κινητοποιήσεις στην Ευρώπη είναι πολυδιάστατες.
Πώς, λοιπόν, συγκρίνονται τα εισοδήματα των νέων νοικοκυριών στην Ευρώπη; Ποια είναι η οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους; Και πώς στέκεται η Γαλλία σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες;
Παρότι δεν αποτυπώνει όλη την εικόνα, το ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα είναι ένας χρήσιμος δείκτης. Σύμφωνα με την Eurostat, πρόκειται για «το συνολικό εισόδημα ενός νοικοκυριού (πηγή στα Αγγλικά) μετά την αφαίρεση φόρων και λοιπών κρατήσεων, που είναι διαθέσιμο για κατανάλωση ή αποταμίευση, διαιρεμένο με τον αριθμό των μελών του νοικοκυριού, τα οποία μετατρέπονται σε ισοδύναμους ενήλικες». Σε αυτό περιλαμβάνονται και οι κοινωνικές παροχές.
Τα στοιχεία της Eurostat είναι διαθέσιμα για νέους ηλικίας 18 έως 24 ετών. Οι αριθμοί αφορούν το εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν και όχι το ατομικό τους εισόδημα.
Στη Γαλλία, οι νέοι ζουν σε νοικοκυριά με διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα 23.850 ευρώ το 2025, σύμφωνα με την Eurostat. Ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 21.482 ευρώ.
Μεταξύ 34 ευρωπαϊκών χωρών, που περιλαμβάνουν κράτη μέλη της ΕΕ, υποψήφιες προς ένταξη χώρες και μέλη της EFTA, η Γαλλία κατατάσσεται στην 11η θέση.
«Στη Γαλλία, ο δείκτης δεν αποτυπώνει τους φοιτητές που ζουν μόνοι ή σε συλλογική στέγαση, όπως οι φοιτητικές εστίες (οι οποίοι εξαιρούνται από το δείγμα)», δήλωσε στο Euronews Business η Anne Brunner, διευθύντρια μελετών στο Observatoire des inégalités.
Επεσήμανε επίσης ότι η ηλικιακή ομάδα 18–24 ετών είναι ετερογενής: περιλαμβάνει τόσο φοιτητές που ζουν με τους γονείς τους όσο και νέους εργαζόμενους, πολλοί από τους οποίους έχουν λίγα ή καθόλου προσόντα, εργάζονται σε επισφαλείς θέσεις και διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας.
Η Ελβετία καταγράφει το υψηλότερο διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα νοικοκυριού για νέους, στα 52.206 ευρώ. Ακολουθούν το Λουξεμβούργο (43.028 ευρώ) και η Αυστρία (37.299 ευρώ).
Ανάμεσα στις «μεγάλες τέσσερις» οικονομίες της ΕΕ, η Γερμανία έχει το υψηλότερο εισόδημα, 26.330 ευρώ. Η Ιταλία (20.315 ευρώ) και η Ισπανία (19.338 ευρώ) κινούνται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Η Βόρεια Μακεδονία (4.640 ευρώ), ακολουθούμενη από την Αλβανία (5.736 ευρώ) και την Τουρκία (5.987 ευρώ), έχει το χαμηλότερο διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα για άτομα 18 έως 24 ετών.
Το ποσό αυτό είναι επίσης λιγότερο από το μισό του μέσου όρου της ΕΕ στη Βουλγαρία (8.680 ευρώ), την Ουγγαρία (8.576 ευρώ), τη Σερβία (7.754 ευρώ) και τη Ρουμανία (7.237 ευρώ).
Δεδομένα vs πραγματικότητα
Η γραμματεία του European Youth Forum σημείωσε ότι το εισόδημα είναι μόνο ένα μέρος της εξίσωσης. Σε ορισμένες χώρες, οι νέοι μπορεί να φαίνονται οικονομικά καλύτερα στα χαρτιά επειδή μένουν για περισσότερα χρόνια στο πατρικό σπίτι. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς όμως βρίσκεται μια γενιά που δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά να φύγει από το σπίτι των γονιών της, να νοικιάσει ή να αγοράσει σπίτι και να χτίσει μια αυτόνομη ζωή.
«Το παράδοξο είναι ότι οι νέοι μπορεί να φαίνονται σε καλύτερη κατάσταση όταν εξαρτώνται από τις οικογένειές τους για μεγαλύτερο διάστημα και φτωχότεροι όταν φεύγουν μόνοι τους», ανέφερε η γραμματεία στο Euronews Business.
Οι νέοι μένουν πίσω στις περισσότερες χώρες
Η σύγκριση της οικονομικής θέσης των νέων με το σύνολο του πληθυσμού στη χώρα τους δείχνει αν μένουν πίσω. Σε αυτό συμβάλλει ο συνδυασμός πολλών παραγόντων.
«Συνολικά, οι νέοι έχουν λιγότερη εργασιακή εμπειρία και χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο (συχνά εξακολουθούν να σπουδάζουν) σε σχέση με μεγαλύτερους ενήλικες. Επιπλέον, το να είσαι φοιτητής συνδέεται συχνά με χαμηλό εισόδημα. Επίσης, οι συνθήκες στέγασης μπορεί να παίζουν ρόλο [όπως στις σκανδιναβικές χώρες]», δήλωσε στο Euronews Business ο Ilari Ilmakunnas, ανώτερος ερευνητής στο Finnish Centre for Pensions (ETK).
Σε 28 από τις 34 χώρες, οι νέοι ζουν σε νοικοκυριά με χαμηλότερο διάμεσο εισόδημα από τον συνολικό πληθυσμό.
Συνολικά στην ΕΕ, οι νέοι έχουν το 93,6% του διάμεσου εισοδήματος του πληθυσμού: 21.482 ευρώ έναντι 22.939 ευρώ.
Στη Γαλλία, το ποσοστό είναι 90,1%. Οι νέοι ζουν σε νοικοκυριά με διάμεσο εισόδημα κατά 2.609 ευρώ χαμηλότερο από το εθνικό διάμεσο: 23.850 ευρώ έναντι 26.459 ευρώ.
Πού είναι μεγαλύτερο το χάσμα;
Τη μεγαλύτερη απόσταση καταγράφει η Φινλανδία. Εκεί οι νέοι ζουν σε νοικοκυριά με διάμεσο εισόδημα 22.277 ευρώ, έναντι 29.740 ευρώ για το σύνολο του πληθυσμού. Αυτό αντιστοιχεί στο 74,9% του εθνικού διαμέσου εισοδήματος.
Ακολουθούν η Δανία (78,3%), η Νορβηγία (82,7%), το Λουξεμβούργο (86,0%) και η Σουηδία (88,2%).
Η Anne Brunner επεσήμανε ότι στις σκανδιναβικές χώρες οι δημόσιες πολιτικές ενθαρρύνουν ενεργά την αυτονομία των νέων, οι οποίοι έτσι φεύγουν νωρίτερα από το πατρικό σπίτι και πολύ συχνότερα ζουν ανεξάρτητα.
«Το εισόδημα του νοικοκυριού τους μετριέται επομένως με βάση τους δικούς τους – συχνά περιορισμένους – πόρους και όχι σε συνδυασμό με το εισόδημα των γονιών τους, γεγονός που μηχανικά διευρύνει το χάσμα με τον υπόλοιπο πληθυσμό. Ένας χαμηλός λόγος σε αυτές τις χώρες δεν πρέπει λοιπόν να διαβάζεται ως ένδειξη μεγαλύτερης δυσκολίας», ανέφερε.
Σε έξι χώρες, οι νέοι ζουν σε νοικοκυριά με υψηλότερο εισόδημα από τον συνολικό πληθυσμό. Στην Κροατία, τα νοικοκυριά των νέων έχουν διάμεσο εισόδημα 15.921 ευρώ, έναντι 15.057 ευρώ για το σύνολο του πληθυσμού.
Η Κροατία προηγείται με 105,7%, ακολουθούμενη από τη Μάλτα (105,5%) και τη Σλοβενία (105,4%). Η Λιθουανία και η Αυστρία βρίσκονται και οι δύο στο 102,1%. Η Ελβετία είναι στο 100,5%.
Πρωτιά της Αυστρίας στην αγοραστική δύναμη
Τα επίπεδα τιμών διαφέρουν σε όλη την Ευρώπη. Αν μετρηθεί σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS), το διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα νοικοκυριού των νέων 18 έως 24 ετών είναι υψηλότερο στην Αυστρία, στις 33.052 PPS. Ακολουθούν το Λουξεμβούργο (32.391) και η Ελβετία (29.989).
Σε όρους PPS, η Γαλλία (21.446) καταλαμβάνει την 13η θέση, λίγο πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Η Γερμανία (24.237) βρίσκεται ψηλότερα, ενώ η Ισπανία (21.272) και η Ιταλία (20.883) είναι κάτω από τη Γαλλία, αν και οι διαφορές είναι σχετικά μικρές.
Η Αλβανία (8.175), η Βόρεια Μακεδονία (8.994) και το Μαυροβούνιο (9.955) καταγράφουν τα χαμηλότερα επίπεδα.
Έκκληση να δούμε πέρα από το εισόδημα
Το European Youth Forum καλεί να μην περιορίζεται η συζήτηση μόνο στο εισόδημα, αλλά να εξετάζεται και η έννοια του κοινωνικού μισθού: η προσιτή στέγαση, οι δημόσιες υπηρεσίες, η εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη και η κοινωνική προστασία που καθορίζουν πόσο «μακριά» φτάνει στην πράξη το εισόδημά μας.
«Μια αξιοπρεπής ζωή δεν θα έπρεπε να εξαρτάται μόνο από έναν καλό μισθό ή από το αν υπάρχει οικογενειακή περιουσία για στήριγμα. Προϋποθέτει αξιοπρεπείς μισθούς μαζί με ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες που καθιστούν τα βασικά αγαθά προσιτά», αναφέρει η γραμματεία.