Αυξανόμενες τιμές τροφίμων, ακριβή στέγαση, στάσιμη αγοραστική δύναμη και πιεσμένες δημόσιες υπηρεσίες πυροδοτούν διαδηλώσεις στην Ευρώπη, δείχνοντας αυξανόμενη δυσαρέσκεια για το βιοτικό επίπεδο
Χιλιάδες άνθρωποι ξεχύθηκαν στους δρόμους σε ολόκληρη την Ευρώπη το σαββατοκύριακο, διαμαρτυρόμενοι για το αυξανόμενο κόστος ζωής, τα απρόσιτα ενοίκια, τους χαμηλούς μισθούς και την πίεση στις δημόσιες υπηρεσίες. Παρότι τα αιτήματα διαφέρουν από χώρα σε χώρα, οι κινητοποιήσεις αναδεικνύουν τη διογκούμενη αγανάκτηση για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Στη Γαλλία, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν σε διαδηλώσεις με τη συμμετοχή φοιτητών και άλλων ομάδων που διαμαρτύρονταν για το κόστος ζωής και τις δημόσιες υπηρεσίες. Πολλοί διαδήλωσαν ειρηνικά, αλλά ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δεσμεύτηκε να λογοδοτήσουν όσοι «επιχείρησαν να ρίξουν τη Δημοκρατία», μετά το ξέσπασμα επεισοδίων με λεηλασίες και ταραχές σε μεγάλες πόλεις.
Το δημαρχείο της Λιμόζ τυλίχθηκε στις φλόγες, όπως και το εμβληματικό γραφείο τουρισμού στην πλατεία Bellecour στη Λιόν. Βάνδαλοι εισέβαλαν επίσης σε δημαρχεία στη Μασσαλία, τη Λιλ και την Ανζέ, ενώ στο Μπορντό λεηλατήθηκε η κατοικία του νομάρχη.
«Η διαδήλωση είναι δικαίωμα και η οργή αξίζει να ακούγεται. Καμία όμως διαφωνία ή διεκδίκηση δεν μπορεί ποτέ να δικαιολογήσει την καταστροφή δημόσιας περιουσίας», δήλωσε ο δήμαρχος της Λιμόζ Γκιγιόμ Γκεράν, χαρακτηρίζοντας τη βία «απαράδεκτη».
Στο Βέλγιο, η αστυνομία συγκρούστηκε με διαδηλωτές στις Βρυξέλλες και τη Λιέγη, στο πλαίσιο διαμαρτυριών για το κόστος ζωής. Μαθητές λυκείου είχαν επίσης διαδηλώσει τις τελευταίες εβδομάδες ενάντια στην αύξηση του κόστους εκπαίδευσης, ενώθηκαν με τους φοιτητές στη Γαλλία που διαμαρτύρονται για τις συνθήκες στα σχολεία και τις ελλείψεις εκπαιδευτικών.
Στο ίδιο μήκος κύματος με τον δήμαρχο της Λιμόζ και άλλους πολιτικούς, ο Βέλγος υπουργός Εσωτερικών Bernard Quintin δήλωσε το Σάββατο ότι η κατάσταση «δεν είναι πλέον απλώς μια διαμαρτυρία», κάνοντάς λόγο για «βία, καθαρή και ξάστερη».
Στην Πορτογαλία, συνδικάτα και οργανώσεις για τα δικαιώματα στη στέγαση ζήτησαν υψηλότερους μισθούς, καλύτερες συντάξεις, βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών και μέτρα για την προσιτή κατοικία. Οι διοργανωτές επεσήμαναν την άνοδο των ενοικίων, των δανειακών δόσεων και των καθημερινών εξόδων ως επιπλέον βάρος στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Κινητοποιήσεις για τις οικονομικές συνθήκες και τις αυξανόμενες τιμές σημειώθηκαν και στην Ιταλία. Συγκρούσεις στο Μιλάνο, το Τορίνο και τη Μπολόνια οδήγησαν σε τραυματισμούς, ενώ δεκάδες άτομα συνελήφθησαν στο Μιλάνο.
Γιατί οι Ευρωπαίοι είναι οργισμένοι;
Η άνοδος στις τιμές τροφίμων, στέγασης και ενέργειας έχει αφήσει πολλά νοικοκυριά να παλεύουν για να τα βγάλουν πέρα. Ακόμη και όταν ο πληθωρισμός επιβραδύνεται, οι τιμές παραμένουν γενικά υψηλότερες από πριν, περιορίζοντας τα περιθώρια στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η στέγαση αποτελεί ιδιαίτερη ανησυχία για τους ενοικιαστές και τους νέους σε πολλές πόλεις. Οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι πιέζονται από τα βασικά έξοδα, ενώ η ανησυχία για την εκπαίδευση και άλλες δημόσιες υπηρεσίες έχει τροφοδοτήσει τη δυσαρέσκεια σε ορισμένες χώρες.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που ανέλυσε το Euronews Business, οι τιμές τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 34% μεταξύ Αυγούστου 2021 και Αυγούστου 2026. Η ποσότητα τροφίμων που μπορούσε να αγοράσει ο μικτός μηνιαίος κατώτατος μισθός μειώθηκε κατά 6% στη Μάλτα, 5% στην Ισπανία και 4% στη Γαλλία, ενώ αυξήθηκε στις περισσότερες από τις χώρες που εξετάστηκαν. Ωστόσο, η σύγκριση αυτή δεν περιλαμβάνει φόρους, ενοίκια και άλλα έξοδα νοικοκυριού και δεν αποτυπώνει πλήρως την πίεση από το αυξημένο κόστος ζωής.
Οι διαδηλώσεις δεν συνθέτουν ένα ενιαίο πανευρωπαϊκό κίνημα και τα αιτήματά τους διαφέρουν. Αναδεικνύουν όμως την πίεση στα οικονομικά των νοικοκυριών και τη δυσκολία να διασφαλιστεί ότι οι μισθοί συμβαδίζουν με το κόστος των βασικών αγαθών.