Η ανακοίνωση έρχεται μετά από αντιπαράθεση έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο το βράδυ της Παρασκευής, που μεταδόθηκε ζωντανά από την τηλεόραση και έφερε μια διαμάχη δεκαετίας στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πολιτικό προσκήνιο
Σε στενή παρακολούθηση της κρίσης γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανέφερε το Σάββατο, μετά την αντιπαράθεση έξω από το κτίριο του δικαστηρίου το βράδυ της Παρασκευής, η οποία μεταδόθηκε ζωντανά από την τηλεόραση. Το περιστατικό έχει επαναφέρει στο προσκήνιο μια διαμάχη που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και πάνω από μία δεκαετία.
«Εναπόκειται στις πολωνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο μπορεί να λειτουργεί σύμφωνα με το πολωνικό σύνταγμα και με σεβασμό στη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ανέφερε το Σάββατο εκπρόσωπος της Επιτροπής στο Euronews.
«Ο διορισμός οκτώ νέων μελών του Συνταγματικού Δικαστηρίου εμπίπτει στην συνταγματική αρμοδιότητα της Σεϊμ, του κοινοβουλίου της Πολωνίας», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής παρέπεμψε επίσης σε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο στις 5 Μαΐου 2026 εξέδωσε προσωρινά μέτρα ζητώντας από τις αρμόδιες πολωνικές αρχές «να απέχουν από την παρεμπόδιση της ανάληψης και άσκησης δικαστικών καθηκόντων από δικαστές που διορίστηκαν από τη Σεϊμ τον Μάρτιο του 2026».
Τουσκ: «Η αποκατάσταση της ηρεμίας δεν σημαίνει αποδοχή της ανομίας»
Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ απευθύνθηκε στους Πολωνούς σε τηλεοπτικό διάγγελμα το βράδυ του Σαββάτου, στην πρώτη του μεγάλη αντίδραση στην κρίση. Περιέγραψε τα γεγονότα της Παρασκευής ως «σκανδαλώδη επεισόδια» και είπε ότι ελπίζει τέτοιες σκηνές να μην επαναληφθούν ποτέ στην Πολωνία.
Η αποκατάσταση της ηρεμίας δεν μπορεί να σημαίνει αποδοχή της ανομίας ή της βίας, σημείωσε ο Τουσκ, δεσμευόμενος να επαναφέρει τις συνθήκες για ανεξάρτητη δικαιοσύνη και κράτος δικαίου.
«Ένα δημοκρατικό κράτος οφείλει να είναι ισχυρό και ικανό να επιβάλλει τη δικαιοσύνη», πρόσθεσε, δεσμευόμενος ότι το κράτος δικαίου θα υπερισχύσει της βίας.
Η κρίση κλιμακώθηκε το βράδυ της Παρασκευής, όταν ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι επιχείρησε να εισέλθει στο κτίριο του Δικαστηρίου, εν μέσω αδιεξόδου σχετικά με τον διορισμό νέων δικαστών.
Η αστυνομία περικύκλωσε το κτίριο, καθώς η αντιπαράθεση εξελισσόταν ζωντανά στην τηλεόραση, αναδεικνύοντας την ολοένα και πιο έντονη σύγκρουση ανάμεσα στον πρόεδρο και την κυβέρνηση για τη σύνθεση του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας.
Η κυβέρνηση Τουσκ λέει ότι προχωρά σε εδώ και χρόνια αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου, μετά από χρόνια, όπως υποστηρίζει, παρέμβασης στη δικαιοσύνη από το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS). Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Τουσκ ότι επιχειρεί πραξικόπημα.
Οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί κατηγορούν την ΕΕ για σιωπή
Οι συμπρόεδροι της ομάδας Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) το Σάββατο καταδίκασαν τις ενέργειες της πολωνικής κυβέρνησης, χαρακτηρίζοντάς τες παραβίαση του κράτους δικαίου, και εξέφρασαν τη στήριξή τους στον πρόεδρο Ναβρότσκι.
«Οι ενέργειες της κυβέρνησης Τουσκ συνιστούν σαφή και σοβαρή παραβίαση του κράτους δικαίου. Καταδικάζουμε αυτήν την επίθεση στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και στις συνταγματικές εγγυήσεις της Πολωνίας. Καμία κυβέρνηση δεν βρίσκεται πάνω από τον νόμο», δήλωσε ο συμπρόεδρος του ECR Νίκολα Προκατσίνι.
Πρόσθεσε ότι τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα «δεν πρέπει να αποστρέψουν το βλέμμα τους» και είπε ότι ο σεβασμός της εθνικής κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης πρέπει να παραμένει ζήτημα αρχής, «ανεπηρέαστο από πολιτικές συμμαχίες».
Η νομιμότητα του Δικαστηρίου αμφισβητείται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Η διαμάχη χρονολογείται από το 2015, όταν το τότε κυβερνών κόμμα Πλατφόρμα Πολιτών και το αντιπολιτευόμενο κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη συγκρούστηκαν για τον διορισμό πέντε δικαστών.
Έκτοτε έχει εξελιχθεί σε ευρύτερη σύγκρουση για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, τη σύνθεση του Δικαστηρίου και την ισχύ των αποφάσεών του.