Από 1ης Δεκεμβρίου, εργαζόμενες με σοβαρές παθήσεις λόγω εμμηνόπαυσης θα δικαιούνται ειδική άδεια ασθενείας, την ώρα που άλλα ευρωπαϊκά κράτη δεν προβλέπουν ανάλογο μέτρο
Από την 1η Δεκεμβρίου, οι γυναίκες που ζουν και εργάζονται στην Ισπανία θα αποκτήσουν ένα νέο εργασιακό δικαίωμα. Όσες αντιμετωπίζουν εξουθενωτικά προβλήματα υγείας που συνδέονται με την εμμηνόπαυση θα μπορούν να ζητούν ειδική ιατρική άδεια και να λαμβάνουν οικονομική παροχή από τη δεύτερη ημέρα, χωρίς να απαιτείται να έχουν καταβάλει εισφορές για μια ελάχιστη περίοδο.
Τη μεταρρύθμιση ενέκρινε η κυβέρνηση στις 20 Οκτωβρίου και αποτελεί ένα ακόμη βήμα για την προστασία της υγείας των γυναικών στην εργασία. Ωστόσο, δεν θα αρκεί απλώς το γεγονός ότι μια γυναίκα βρίσκεται στην εμμηνόπαυση για να λάβει αυτή την άδεια. Θα χρειάζεται ιατρική διάγνωση παθολογίας που συνδέεται με μια δευτερογενή διαταραχή της εμμηνόπαυσης, η οποία την καθιστά προσωρινά ανίκανη να εκτελεί την εργασία της.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το μέτρο αυτό θα επιτρέψει να αντιμετωπιστούν προβλήματα υγείας που για χρόνια έμεναν στο περιθώριο στον χώρο εργασίας. Η υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, Έλμα Σάιθ, υπερασπίστηκε τη μεταρρύθμιση στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε το Υπουργικό Συμβούλιο.
«Περισσότερες από δέκαμισι εκατομμύρια γυναίκες είναι ασφαλισμένες στην Κοινωνική Ασφάλιση και δίνουμε απάντηση σε καταστάσεις που ήταν αόρατες», ανέφερε.
Η Ισπανία είχε ήδη κάνει ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση το 2023, όταν ενέκρινε τη άδεια λόγω εξουθενωτικής εμμήνου ρύσεως, που θεωρήθηκε πρωτοποριακό μέτρο στην Ευρώπη. Τώρα, η νέα ρύθμιση επεκτείνει αυτή την προστασία σε ορισμένες παθολογίες που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση.
Ποια θα μπορεί να ζητήσει τη νέα άδεια λόγω εμμηνόπαυσης;
Οι έντονες εξάψεις, τα προβλήματα ύπνου, η κόπωση ή οι δυσκολίες συγκέντρωσης μπορεί να επηρεάσουν την καθημερινότητα ορισμένων γυναικών κατά την εμμηνόπαυση. Σε κάποιες περιπτώσεις, αυτά τα προβλήματα επίσης μπορεί να τις εμποδίζουν να εργάζονται κανονικά.
Ωστόσο, δεν θα δίνουν όλα τα συμπτώματα δικαίωμα σε ιατρική άδεια. Για να την αιτηθεί, η εργαζόμενη θα πρέπει να υποβληθεί σε ιατρική αξιολόγηση, η οποία θα διαπιστώνει αν πάσχει από ανικανότητα για εργασία που σχετίζεται με δευτερογενή διαταραχή της εμμηνόπαυσης. Η διάγνωση θα πρέπει να καταχωρίζεται με τον αντίστοιχο ιατρικό κωδικό και η εργαζόμενη να λαμβάνει ιατρική φροντίδα από το δημόσιο σύστημα υγείας.
Πόσα θα καταβάλλονται κατά τη διάρκεια της άδειας;
Η βασική διαφορά σε σχέση με μια συνηθισμένη άδεια λόγω κοινής ασθένειας βρίσκεται στο πότε ξεκινά η καταβολή της παροχής. Ενώ σε άδεια για κοινή ασθένεια το επίδομα συνήθως αρχίζει να καταβάλλεται από την τέταρτη ημέρα, οι γυναίκες που θα εντάσσονται σε αυτή τη νέα κατηγορία θα αρχίζουν να πληρώνονται από τη δεύτερη ημέρα.
Την αμοιβή της πρώτης ημέρας θα την καλύπτει η επιχείρηση. Από την επόμενη ημέρα, η εργαζόμενη θα λαμβάνει παροχή από την Κοινωνική Ασφάλιση, η οποία αντιστοιχεί στο 60% της βάσης υπολογισμού για τις πρώτες 20 ημέρες και στο 75% από την 21η ημέρα και μετά.
Επιπλέον, καταργείται μια ακόμη συνήθης προϋπόθεση για τις άδειες λόγω κοινής ασθένειας: η υποχρέωση να έχουν καταβληθεί εισφορές για τουλάχιστον 180 ημέρες μέσα στα προηγούμενα πέντε χρόνια. Οι γυναίκες που πληρούν τα ιατρικά κριτήρια θα μπορούν να λάβουν αυτή την παροχή ανεξάρτητα από τον χρόνο που έχουν ασφαλιστεί.
Πώς ζητείται η εργασιακή άδεια λόγω εμμηνόπαυσης;
Η διαδικασία θα ξεκινά στην ιατρική επίσκεψη. Η εργαζόμενη θα πρέπει να απευθύνεται σε επαγγελματία υγείας του δημόσιου συστήματος υγείας και να εξηγεί τα προβλήματα που αντιμετωπίζει και πώς αυτά επηρεάζουν την ικανότητά της να εργάζεται.
Αν ο γιατρός κρίνει ότι υπάρχει παθολογία που συνδέεται με δευτερογενή διαταραχή της εμμηνόπαυσης και η οποία την εμποδίζει να ασκεί την επαγγελματική της δραστηριότητα, μπορεί να εκδώσει το σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό άδειας.
Όπως συμβαίνει και με τις υπόλοιπες ιατρικές άδειες, η εργαζόμενη δεν θα χρειάζεται να παραδίδει το έντυπο σε χαρτί στην επιχείρησή της, καθώς η πληροφορία διαβιβάζεται ηλεκτρονικά μέσω της Κοινωνικής Ασφάλισης. Οι νέες προϋποθέσεις θα αρχίσουν να ισχύουν την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Τι ισχύει σε άλλες χώρες της Ευρώπης;
Η Γερμανία, η Ιταλία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Τουρκία δεν διαθέτουν ειδική εργασιακή άδεια λόγω εμμηνόπαυσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει το «Euronews». Στη Γερμανία και την Πορτογαλία, για παράδειγμα, οι γυναίκες των οποίων τα συμπτώματα δεν τους επιτρέπουν να εργάζονται μπορούν να απευθύνονται σε γιατρό και να ζητούν άδεια λόγω κοινής ασθένειας. Και στις δύο χώρες, η εμμηνόπαυση δεν καλύπτεται από ξεχωριστή εργατική ρύθμιση.
Δεν υπάρχει αντίστοιχο μέτρο ούτε στην Ελλάδα, στην Ιταλία ή στην Τουρκία, όπου δεν έχει θεσπιστεί ειδική παροχή για τις εξουθενωτικές παθήσεις που σχετίζονται με αυτή τη φάση της ζωής.
Με αυτή τη μεταρρύθμιση, η Ισπανία διευρύνει την εργασιακή προστασία των γυναικών πέρα από την άδεια λόγω εξουθενωτικής εμμήνου ρύσεως που εγκρίθηκε το 2023. Το μέτρο θέτει επίσης επί τάπητος ένα ζήτημα που εξακολουθεί να μην έχει συγκεκριμένη απάντηση σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης: πώς μπορούν να προσαρμοστούν τα συστήματα κοινωνικής προστασίας στα προβλήματα υγείας που ενδέχεται να εμφανιστούν κατά την εμμηνόπαυση.