Μια διαρροή του προσχεδίου προγράμματος εργασιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον επόμενο χρόνο σκιαγραφεί ανησυχητική εικόνα για τις αμυντικές φιλοδοξίες της ΕΕ στο τέλος της δεκαετίας
Σε κίνδυνο βρίσκεται η φιλοδοξία της Ευρώπης να είναι στρατιωτικά έτοιμη έως το 2030, παρά την πρωτοφανή πολιτική βούληση και την έκρηξη των αμυντικών δαπανών, σύμφωνα με διαρρεύσαν σχέδιο του προγράμματος εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο οποίο είχε πρόσβαση το Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Τα εξωτερικά μας σύνορα, οι κρίσιμες υποδομές και οι αξίες που θεμελιώνουν τον ‘‘ευρωπαϊκό τρόπο’’ μας βρίσκονται ολοένα και περισσότερο υπό απειλή», αναφέρει το κείμενο, επικαλούμενο ως παράδειγμα τις υβριδικές απειλές.
Το οκτασέλιδο έγγραφο αναμένεται να εγκριθεί και να δημοσιευθεί την Τετάρτη από την Επιτροπή, σκιαγραφώντας τις προτεραιότητες της εκτελεστικής εξουσίας της ΕΕ για το 2027. Ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του αναδεικνύεται η άμυνα.
Η προειδοποίηση αυτή αντηχεί την πρώτη Ετήσια Έκθεση Ετοιμότητας Άμυνας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας, η οποία ανέδειξε επίμονα κενά στις στρατιωτικές δυνατότητες της Ευρώπης.
Καθώς η Ευρώπη επενδύει δισεκατομμύρια στις στρατιωτικές της δυνατότητες - 418 δισ. ευρώ το 2025 - και αντιμετωπίζει το πιο επικίνδυνο περιβάλλον ασφάλειας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η έκθεση προειδοποιεί ότι οι φιλοδοξίες της για αυτοάμυνα δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε δυνάμεις που μπορούν να αναπτυχθούν, να διατηρηθούν και να λειτουργούν διαλειτουργικά.
Το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής υπογραμμίζει αυτήν την πρόκληση. «Χρειάζεται επομένως να κάνουμε περισσότερα για να επιτύχουμε αυτούς τους στόχους και να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα, την προετοιμασία και την ικανότητά μας να ανταποκρινόμαστε γρήγορα σε κρίσεις, ή και σε κάτι χειρότερο», αναφέρει.
Οι αμυντικές προκλήσεις της Ευρώπης έχουν επιδεινωθεί επίσης από την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να μειώσει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, κάτι που περιλαμβάνει την απόσυρση στρατηγικών διευκολυντών, στο πλαίσιο της αναθεώρησης της διάταξης των δυνάμεών του.
Ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ Αντριους Κουμπίλιους έχει τονίσει ότι η Ένωση πρέπει να αναπτύξει τους δικούς της στρατηγικούς διευκολυντές, δηλαδή κρίσιμες υποδομές και δυνατότητες που επιτρέπουν στις μάχιμες δυνάμεις να αναπτύσσονται και να επιχειρούν αποτελεσματικά, ώστε να καλύψει το κενό. Ωστόσο, το κόστος αυτής της προσπάθειας θα μπορούσε να φτάσει τα 500 δισ. ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει αρκετές προτάσεις για να στηρίξει τις προσπάθειες των 27 κρατών μελών να επανεξοπλιστούν έως το 2030, προθεσμία την οποία διάφορες υπηρεσίες πληροφοριών έχουν επισημάνει ως πιθανό χρονικό σημείο κατά το οποίο η Ρωσία θα μπορούσε να δοκιμάσει το ΝΑΤΟ.
«Θα δημιουργήσουμε ένα νέο Ευρωπαϊκό Εργαλείο Στρατηγικών Διευκολυντών (European Instrument for Strategic Enablers), όπως κρίσιμα μέσα υποστήριξης και ‘‘πολλαπλασιαστές ισχύος’’ που εκτείνονται από στρατηγικές μεταφορές και εναέριο ανεφοδιασμό έως το διάστημα και την κυβερνοάμυνα, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη», αναφέρει το έγγραφο.
Η Επιτροπή θα προωθήσει επίσης τις προτάσεις που έχει καταθέσει η πρόεδρός της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο πλαίσιο της ομιλίας της για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Στρασβούργο.
«Για να αντιμετωπίσει τη διαρκώς μεταβαλλόμενη φύση των πολλών απειλών κατά της ασφάλειας της Ευρώπης, η ΕΕ θα πρέπει να δημιουργήσει ένα Ευρωπαϊκό Πρωτόκολλο Έκτακτης Ασφάλειας (European Security Emergency Protocol), που θα βοηθά τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν άμεση και αξιόπιστη απειλή να επωφελούνται από μια γρήγορη και κοινή ευρωπαϊκή αντίδραση», προσθέτει το έγγραφο.
«Θα εξετάσουμε επίσης τη δυνατότητα σύστασης ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας μαζί με τους πιο στενούς μας εταίρους».
Το προτεινόμενο Ευρωπαϊκό Πρωτόκολλο Έκτακτης Ασφάλειας, το οποίο η φον ντερ Λάιεν έχει περιγράψει ως αντίστοιχο του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ για την Ένωση, δεν έχει τύχει ομόφωνης στήριξης.
Το μέσο αυτό προτάθηκε ως απάντηση στις αυξανόμενες υβριδικές απειλές που δοκιμάζουν την αποφασιστικότητα της Ευρώπης, από ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος με εκρηκτικά που εντοπίστηκε κοντά σε ευαίσθητο ουκρανικό φορτίο σε γερμανικό αεροδρόμιο, έως εμπορικά πλοία που βυθίζονται στη Μαύρη Θάλασσα μετά από επιθέσεις με drones.
Έχει σημειωθεί επίσης ένα κύμα παραβιάσεων με drones κατά μήκος της ανατολικής πτέρυγας της Ευρώπης, γεγονός που οδήγησε το ΝΑΤΟ στη δημιουργία του πολυχώρου αμυντικού προγράμματος Eastern Sentry.
Παρά την πολιτική βούληση και την εκρηκτική αύξηση των επενδύσεων σε τεχνολογία αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε όλη την ΕΕ - οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, αυξήθηκαν έξι φορές μεταξύ 2024 και 2025 - μόλις το ένα τρίτο των προγραμμάτων της ΕΕ για την αντιμετώπιση drones αναμένεται να αποδώσει έως το 2030.
Η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία και τις αμυντικές της προτεραιότητες, εν μέσω ακόμη ενός έτους ρωσικής επιθετικότητας, βρίσκεται επίσης ψηλά στην ατζέντα του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής.
«Θα συνεχίσουμε να επενδύουμε και να ενισχύουμε τις αμυντικές μας δυνατότητες, ιδίως στον τομέα της αεράμυνας και της αντιπυραυλικής άμυνας, των συστημάτων με drones και αντιμετώπισης drones και των πυρομαχικών», αναφέρει το πρόγραμμα εργασίας.
Η Ουκρανία αναμένεται να κατευθύνει έως και 1 δισ. ευρώ από το δάνειο στήριξης για την Ουκρανία ύψους 90 δισ. ευρώ σε ένα πρόγραμμα της ΕΕ που έχει σχεδιαστεί για να φέρει τη δική της αμυντική βιομηχανία πιο κοντά στους Ευρωπαίους εταίρους της, με έμφαση στην αεράμυνα και την αντιπυραυλική άμυνα, τα drones, τα συστήματα αντιμετώπισης drones και τα πυρομαχικά.
Στην ανταπόκριση συνέβαλε ο Λούκα Μπερτούτσι.