Αιτία ήταν δηλώσεις του Γάλλου συγγραφέα για τους μουσουλμάνους, στα τέλη Νοεμβρίου 2022, σε συνέντευξη με τον φιλόσοφο Μισέλ Ονφρέ που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Front Populaire».
Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, απαγγέλθηκαν κατηγορίες στον συγγραφέα Μισέλ Ουελμπέκ για «συνέργεια σε πρόκληση διακρίσεων, μίσους ή βίας» από ανακριτή του δικαστηρίου του Ναντέρ, σύμφωνα με πληροφορία του Le Figaro, που επιβεβαιώθηκε από το AFP και το Franceinfo.
Αφορμή ήταν δηλώσεις που είχε κάνει τον Νοέμβριο του 2022, σε συνέντευξη με τον φιλόσοφο Μισέλ Ονφρέ, η οποία δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Front Populaire», όπου ο συγγραφέας είχε παρουσιάσει τους μουσουλμάνους ως απειλή για την ασφάλεια των Γάλλων «γηγενών».
«Η επιθυμία του γαλλικού πληθυσμού, των λεγόμενων γηγενών, δεν είναι να αφομοιωθούν οι μουσουλμάνοι, αλλά να πάψουν να τους κλέβουν και να τους επιτίθενται. Ή, άλλη λύση, είναι να φύγουν», υποστήριζε εκεί ο Μισέλ Ουελμπέκ.
Μήνυση που αποσύρθηκε από το Μεγάλο Τέμενος του Παρισιού
Λίγο μετά τη δημοσίευση αυτής της συνέντευξης, το Μεγάλο Τέμενος του Παρισιού ανέφερε, σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στον λογαριασμό του στην πλατφόρμα X τον Δεκέμβριο του 2022, ότι κατέθετε μήνυση σε βάρος του συγγραφέα για τα «πολύ σοβαρά» λόγια που είχε τότε εκστομίσει «σχετικά με τους μουσουλμάνους της Γαλλίας».
Ο θεσμός είχε, μεταξύ άλλων, παραθέσει αυτή τη φράση του Μισέλ Ουελμπέκ, που αναφερόταν στις τζιχαντιστικές επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου 2015: « Όταν ολόκληρες περιοχές θα βρίσκονται υπό ισλαμικό έλεγχο, πιστεύω ότι θα υπάρξουν πράξεις αντίστασης. Θα υπάρξουν επιθέσεις και πυροβολισμοί σε τζαμιά, σε καφέ που συχνάζουν μουσουλμάνοι, με λίγα λόγια Μπατακλάν ανάποδα».
Ο πρύτανης, Σεμς-Εντντίν Χαφίζ, είχε από την πλευρά του καταδικάσει αυτές τις δηλώσεις ως «σοκαριστικής ωμότητας», που «πλήττουν την αξιοπρέπεια των μουσουλμάνων, συνιστούν υποκίνηση σε μίσος και παραβιάζουν τον νόμο για την ελευθερία του Τύπου του 1981».
Το Μεγάλο Τέμενος του Παρισιού είχε τελικά, τον Σεπτέμβριο του 2023, παραιτηθεί από την πρόθεσή του να κινήσει δικαστικές διαδικασίες σε βάρος του συγγραφέα, αφότου ενημερώθηκε για τις αλλαγές που έγιναν στη συνέντευξη και για τη μεταμέλεια που εξέφρασε ο ίδιος.
Στο βιβλίο του «Μερικοί μήνες από τη ζωή μου, Οκτώβριος 2022-Μάρτιος 2023», ο Ουελμπέκ είχε επανέλθει σε αυτές τις δηλώσεις, χαρακτηρίζοντάς τες άγαρμπες και δηλώνοντας ότι ήταν «θύμα της δικής του βλακείας ή αφέλειας».
Οι Τιμπό ντε Μονμπριάλ και Λουί Καγιέ, δικηγόροι του Μισέλ Ουελμπέκ, αναφέρουν ότι ο πελάτης τους « αμφισβητεί το ποινικό αδίκημα που του αποδίδεται».
«Οι επίμαχες δηλώσεις δεν περιέχουν στοιχείο προτροπής, ούτε καν υπονοούμενης, και επομένως εμπίπτουν στην ελευθερία γνώμης και έκφρασης». Η θέση του πελάτη τους δεν είναι, σύμφωνα με τους ίδιους, «σε ένα δικαστήριο».
Προσθέτουν ότι «ο Μισέλ Ουελμπέκ δεν μπορεί παρά να θλίβεται για τη διαρκώς αυξανόμενη δικαστικοποίηση των πνευματικών συζητήσεων» και ότι «λυπάται που αυτή η αντιπαράθεση δεν βρήκε το τέλος της μετά τη γαλήνια συνάντηση με τον πρύτανη του Μεγάλου Τεμένους του Παρισιού, Σεμς-Εντντίν Χαφίζ».
Στα 70 του, ο Μισέλ Ουελμπέκ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της γαλλικής λογοτεχνίας των τελευταίων δεκαετιών. Συγγραφέας της «Υποταγής» και των «Στοιχειωδών σωματιδίων», έχει τιμηθεί με το βραβείο Γκονκούρ για το μυθιστόρημα «Ο χάρτης και η επικράτεια» το 2010 και έχει αναφερθεί επανειλημμένα ανάμεσα στα φαβορί για το Νόμπελ λογοτεχνίας.