Αξιωματούχος της ΕΚΤ δήλωσε στο Web Summit ότι η πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ δεν θα καθυστερήσει το ψηφιακό ευρώ, με πιλοτικό πρόγραμμα του χρόνου και δέσμευση των Βρυξελλών για νόμο έως το 2026, απορρίπτοντας φόβους για την ιδιωτικότητα.
Πρόωρη αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δεν πρόκειται να φρενάρει το ψηφιακό ευρώ, δήλωσε την Τρίτη ένας αξιωματούχος της ΕΚΤ στο Web Summit στη Λισαβόνα, μία από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές συνδιασκέψεις στην Ευρώπη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Αλεσάντρο Τζοβανίνι, σύμβουλος του υπεύθυνου του προγράμματος για το έργο του ψηφιακού ευρώ, παρέπεμψε στο πιλοτικό πρόγραμμα που ξεκινά το επόμενο έτος και στη δέσμευση των νομοθετών της ΕΕ να συμφωνήσουν στον νόμο έως το τέλος της χρονιάς.
«Δεν φοβάμαι ότι οποιαδήποτε αλλαγή ή οτιδήποτε θα το επηρεάσει, επειδή πρόκειται για ένα στρατηγικό έργο», δήλωσε ο Τζοβανίνι σε πάνελ που συντόνισε το Euronews, χαρακτηρίζοντας το ψηφιακό ευρώ «ευρωπαϊκό έργο» και όχι αποκλειστικά της ΕΚΤ.
Η Λαγκάρντ ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι θα αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2027, σχεδόν εννέα μήνες πριν από τη λήξη της θητείας της.
Η Γερμανίδα Ιζαμπελ Σνάμπελ αποχωρεί επίσης από το εξαμελές Εκτελεστικό Συμβούλιο, την ανώτατη διοικητική ομάδα της ΕΚΤ, τον Ιανουάριο, ενώ η θητεία του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν λήγει τον Μάιο.
Όπως έχει μεταδώσει το Euronews, ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ δε Κος και ο Κλάας Κνοτ από την Ολλανδία είναι αυτή τη στιγμή οι δύο βασικοί υποψήφιοι για να διαδεχθούν τη Λαγκάρντ.
Τελική ευθεία στις Βρυξέλλες
Τον Μάρτιο, οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του έτους οι διαπραγματεύσεις για τον νόμο του ψηφιακού ευρώ, πριν από το πιλοτικό πρόγραμμα που έχει προγραμματιστεί για το 2027.
«Αυτή είναι η δέσμευση που έχουμε από τους συννομοθέτες», είπε ο Τζοβανίνι, εννοώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις κυβερνήσεις της ΕΕ.
Οι δύο πλευρές βρίσκονται από τον Ιούλιο σε τρίλογους, τριμερείς διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που αποτελούν το τελευταίο στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας της ΕΕ. Ο τελευταίος γύρος έγινε την περασμένη Πέμπτη και η Ιρλανδία, που προεδρεύει των συνομιλιών για τα κράτη μέλη, φέρεται να στοχεύει σε συμφωνία στις 18 Νοεμβρίου.
Ένα από τα ζητήματα που παραμένουν άλυτα είναι ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζονται οι χρεώσεις που πληρώνουν οι έμποροι, στοιχείο του επιχειρηματικού μοντέλου του ψηφιακού ευρώ.
Πρόκειται για σημαντικό θέμα, καθώς η ΕΚΤ στοχεύει να είναι έτοιμη για μια πρώτη έκδοση το 2029, ενώ οι τεχνικές προετοιμασίες προχωρούν ανεξάρτητα από τις εν εξελίξει συζητήσεις στις Βρυξέλλες.
Τον Ιούλιο, η ΕΚΤ επέλεξε 36 τράπεζες και εταιρείες πληρωμών, μεταξύ των οποίων οι Deutsche Bank, UniCredit και Stripe, για ένα πιλοτικό πρόγραμμα διάρκειας 12 μηνών που ξεκινά στο δεύτερο μισό του 2027. Τον περασμένο μήνα, επέλεξε παρόχους δικτύου, μεταξύ των οποίων την εταιρεία πληρωμών Nexi και τον όμιλο τηλεπικοινωνιών Telefónica, ώστε να τους συνδέσει με την πλατφόρμα της.
Οι πρώτες πιλοτικές συναλλαγές θα γίνουν «σε λιγότερο από έναν χρόνο», είπε ο Τζοβανίνι, προσθέτοντας ότι οι εταιρείες που χτίζουν το σύστημα είναι όλες «ευρωπαϊκές εταιρείες που ελέγχονται από άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες».
Οι τράπεζες δεν θα πληρώνουν για την κοινή υποδομή, καθώς ο Τζοβανίνι εξήγησε ότι θα είναι «πληρωμένη από την ΕΚΤ» και «προσφερόμενη δωρεάν από την ΕΚΤ σε όλους».
Η ΕΚΤ έχει εκτιμήσει ότι η ανάπτυξη θα κοστίσει γύρω στα 1,3 δισ. ευρώ πριν από την πρώτη έκδοση, και η λειτουργία του συστήματος περίπου 320 εκατ. ευρώ τον χρόνο από το 2029, κόστος που θα επωμιστούν οι κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης, όπως συμβαίνει με τα τραπεζογραμμάτια.
Έχει μείνει πίσω η Ευρώπη;
Η Ευρώπη υστερεί σε σχέση με την Κίνα, η οποία δοκιμάζει το ψηφιακό γουάν από το 2019, ενώ οι ΗΠΑ έχουν ακολουθήσει την αντίθετη πορεία με τον νόμο GENIUS Act, που εγκρίθηκε πέρσι και άφησε το πεδίο στις ιδιωτικές σταθερές κρυπτομονάδες, ψηφιακά tokens συνδεδεμένα με νόμισμα όπως το δολάριο των ΗΠΑ.
«Η καλύτερη στιγμή για να φυτέψεις ένα δέντρο ήταν χθες», παραδέχθηκε ο Τζοβανίνι, προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη έχει τον δικό της χρόνο και πρέπει επίσης να αποδεχθούμε τον νομοθετικό ρυθμό που συνεπάγεται αυτό».
Τελικά, αυτό που μετρά, είπε, είναι «να μην χάνουμε χρόνο».
Η αναμονή έως το 2029 αντανακλά την κλίμακα του εγχειρήματος, σημείωσε ο Τζοβανίνι, καθώς πρέπει να συντονιστούν πάνω από 4.000 πάροχοι πληρωμών και εκατομμύρια έμποροι.
Το ψηφιακό ευρώ στοχεύει να μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από διεθνή σχήματα καρτών όπως η Visa και η Mastercard. Το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Πιέρο Τσιπολόνιε είπε την περασμένη εβδομάδα ότι σε 13 χώρες της ευρωζώνης οι πληρωμές με κάρτα στα καταστήματα περνούν εξ ολοκλήρου μέσω μη ευρωπαϊκών εταιρειών.
Σε αντίθεση με την Κίνα, η οποία από τον Ιανουάριο επιτρέπει στις τράπεζες να καταβάλλουν τόκο σε πορτοφόλια ψηφιακού γουάν, το ψηφιακό ευρώ δεν θα αποδίδει τόκο.
«Όπως δεν παίρνετε απόδοση από το τραπεζογραμμάτιο, δεν πρόκειται να παίρνετε απόδοση από το ψηφιακό ευρώ», είπε ο Τζοβανίνι, αν και τόνισε ότι οι τράπεζες και οι εταιρείες fintech θα μπορούσαν να προσφέρουν δικές τους ανταμοιβές.
Φόβοι για την ιδιωτικότητα
Οι επικριτές προειδοποιούν ότι ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας θα μπορούσε να επιτρέψει στο κράτος να παρακολουθεί ή ακόμη και να ελέγχει τις δαπάνες των πολιτών, όμως ο Τζοβανίνι διαφώνησε.
Δίνοντας ένα χαρτονόμισμα των 20 ευρώ πάνω στη σκηνή, είπε ότι τα offline ψηφιακά ευρώ, που αποστέλλονται αγγίζοντας κινητά τηλέφωνα χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, θα λειτουργούν σαν μετρητά.
«Ακουμπώ το τηλέφωνό σου και κανείς δεν θα ξέρει ότι σου έδωσα 20 ευρώ», εξήγησε.
Το σύστημα θα ελέγχει μόνο ότι το token είναι γνήσιο, αφήνοντας «κανένα ψηφιακό αποτύπωμα ότι προέρχεται από εμένα και πήγε σε εσένα ή ότι προέρχεται από την τράπεζά μου».
Ωστόσο, τέτοιες πληρωμές θα υπόκεινται σε όρια, τα οποία διαπραγματεύονται οι νομοθέτες, προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Για τις διαδικτυακές πληρωμές, οι τράπεζες θα γνωρίζουν ποιος πληρώνει ποιον, όπως συμβαίνει και σήμερα, αλλά η ΕΚΤ θα βλέπει μόνο ψευδωνυμοποιημένα δεδομένα.
«Η ΕΚΤ που βρίσκεται ενδιάμεσα δεν θα βλέπει ποτέ τίποτα», διαβεβαίωσε ο Τζοβανίνι, αντιπαραβάλλοντας αυτό με τα σχήματα καρτών που σήμερα κάθονται στο κέντρο των υποδομών πληρωμών.