Το Ηνωμένο Βασίλειο ζητά αυστηρότερες ποινές για βλάβες σε κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές, όμως ειδικοί λένε ότι μόνοι τους οι κανόνες δεν αποτρέπουν ευρεία αναστάτωση.
Καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για σαμποτάζ και ύποπτη ρωσική δραστηριότητα σε ευρωπαϊκά ύδατα, το Ηνωμένο Βασίλειο επεξεργάζεται νομοθεσία που θα μπορούσε να οδηγήσει όσους προκαλούν σκόπιμα ζημιές σε κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές σε ποινές κάθειρξης έως και 14 ετών, σύμφωνα με μια ανακοίνωση (πηγή στα Αγγλικά).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι προτεινόμενες ποινές περιλαμβάνουν επίσης απεριόριστα πρόστιμα για παρεμβολές σε υποθαλάσσια καλώδια και αγωγούς. Αν εγκριθούν, οι αλλαγές θα εκσυγχρονίσουν νομοθεσία που ισχύει από το 1885.
Τα σχέδια προβλέπουν την εισαγωγή νέων υποχρεώσεων ασφάλειας για τους διαχειριστές καλωδίων και δίνουν στην κυβέρνηση ευρύτερες εξουσίες για να ανταποκρίνεται σε απειλές κατά της εθνικής ασφάλειας.
Ως βασικό λόγο για τις αλλαγές, η κυβέρνηση επικαλείται την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων.
«Οι απειλές που αντιμετωπίζουμε έχουν αλλάξει δραματικά, με ύποπτη ρωσική δραστηριότητα γύρω από κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές», δήλωσε ο υπουργός Τηλεπικοινωνιών του Ηνωμένου Βασιλείου Ίαν Μάρεϊ.
Η κίνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ακολουθεί μια σειρά περιστατικών σε ευρωπαϊκά ύδατα, ανάμεσά τους το σαμποτάζ στον αγωγό Nord Stream το 2022, οι ζημιές στον αγωγό φυσικού αερίου Baltic connector το 2023 και αρκετές βλάβες υποθαλάσσιων καλωδίων στη Βαλτική Θάλασσα το 2024.
Τέτοια περιστατικά αναδεικνύουν τη σημασία των υποδομών που συνδέουν χώρες σε όλη την Ευρώπη και πέρα από αυτήν.
Υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών μεταφέρουν περίπου το 99% της διαηπειρωτικής κίνησης του διαδικτύου παγκοσμίως, σύμφωνα με μια έκθεση του 2025 (πηγή στα Αγγλικά) του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Joint Research Centre - JRC).
Εκτεινόμενα σε χιλιάδες χιλιόμετρα στον βυθό, τα καλώδια αυτά μεταφέρουν τα πάντα, από βιντεοκλήσεις και ηλεκτρονικά μηνύματα μέχρι χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και επιχειρηματικές επικοινωνίες.
Ένα κομμένο καλώδιο δεν προκαλεί απαραίτητα γενική διακοπή του διαδικτύου. Το παγκόσμιο δίκτυο επιτρέπει τα δεδομένα να αναδρομολογούνται μέσω εναλλακτικών συνδέσεων όταν μία αποτύχει.
Ωστόσο, η πρόσθετη κίνηση μπορεί να υπερφορτώσει την εφεδρική χωρητικότητα, επιβραδύνοντας ενδεχομένως τις ηλεκτρονικές πληρωμές, τις τραπεζικές υπηρεσίες και άλλες εφαρμογές που εξαρτώνται από αξιόπιστη συνδεσιμότητα.
Μπορούν οι αυστηρότεροι νόμοι να κάνουν πιο ασφαλή τα υποθαλάσσια δίκτυα της Ευρώπης;
Ενώ η βρετανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πιο σκληροί νόμοι είναι αναγκαίοι για να αποτρέπεται η παρεμβολή και να βελτιώνεται η ετοιμότητα των διαχειριστών, παράγοντες του κλάδου προειδοποιούν ότι οι αυστηρότερες ποινές από μόνες τους δεν μπορούν να εγγυηθούν την ανθεκτικότητα των δικτύων.
«Το να προσθέτεις περισσότερα καλώδια κατά μήκος των ίδιων διαδρόμων δεν εγγυάται ανθεκτικότητα», είπε ο διευθύνων σύμβουλος της διεθνούς εταιρείας διαχείρισης δικτύων RETN, Τόνι Ο'Σάλιβαν, η οποία μεταφέρει δεδομένα σε Ευρώπη, Ασία και Βόρεια Αμερική, στο Euronews Next.
Η πόντιση νέων καλωδίων κατά μήκος υφιστάμενων διαδρομών είναι συχνά φθηνότερη, αλλά μπορεί να καταλήξουν να μοιράζονται τα ίδια σημεία προσαιγιάλωσης και να περνούν από τα ίδια στενά περάσματα.
«Το αποκαλούμε ‘‘ψευδο-ποικιλία’’», είπε ο Ο'Σάλιβαν.
Αυτό σημαίνει ότι πολλές συνδέσεις μπορεί να υποστούν ζημιά από ένα και μόνο περιστατικό, ακόμη κι όταν οι διαχειριστές έχουν επενδύσει σε επιπλέον καλώδια.
Οι κίνδυνοι εκτείνονται πέρα από το εσκεμμένο σαμποτάζ. Παγκοσμίως σημειώνονται κάθε χρόνο περίπου 150 έως 200 βλάβες σε υποθαλάσσια τηλεπικοινωνιακά καλώδια, με το 70 έως 80% να οφείλεται σε τυχαία ανθρώπινη δραστηριότητα, κυρίως στην αλιεία και σε πλοία που σέρνουν άγκυρες, σύμφωνα με μια έκθεση (πηγή στα Αγγλικά)της Διεθνούς Επιτροπής Προστασίας Καλωδίων (International Cable Protection Committee - ICPC).
Ωστόσο, ο Ο'Σάλιβαν προειδοποιεί ότι οι επενδύσεις δεν συμβαδίζουν με τους αυξανόμενους κινδύνους.
«Η λύση είναι απλή, χρειαζόμαστε περισσότερες διαδρομές, υποθαλάσσιες και χερσαίες, που να ακολουθούν διαφορετικές πορείες. Είναι πιο ακριβό, αλλά μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ένα μόνο περιστατικό να θέσει εκτός λειτουργίας πολλές διαδρομές ταυτόχρονα και να επιβραδύνει τις υπηρεσίες για εκατομμύρια ανθρώπους», είπε.
Πώς προστατεύει η υπόλοιπη Ευρώπη τα καλώδιά της;
Παρόμοιες προσπάθειες για την ενίσχυση των υποθαλάσσιων υποδομών βρίσκονται σε εξέλιξη και αλλού στην Ευρώπη.
Η Δανία αναπτύσσει νέες δυνατότητες επιτήρησης για την παρακολούθηση κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων καλωδίων και αγωγών, και για την ανίχνευση πιθανών απειλών.
Τον Φεβρουάριο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε επένδυση 347 εκατ. ευρώ (πηγή στα Αγγλικά) σε στρατηγικά έργα υποθαλάσσιων καλωδίων, μεταξύ των οποίων 20 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των δυνατοτήτων επισκευής στη Βαλτική Θάλασσα.
Η βρετανική κυβέρνηση πραγματοποιεί διαβούλευση για τις προτάσεις της έως τις 14 Ιανουαρίου 2027, με τα σχόλια που θα υποβληθούν να αναμένεται ότι θα διαμορφώσουν την τελική νομοθεσία.