Το κίνημα Acampada de Lisboa έστησε ξανά σκηνές το βράδυ του Σαββάτου, λίγες ώρες μετά τη διαδήλωση σε 32 πόλεις, ενάντια σε πολιτικές που θα επιδεινώσουν αντί να λύσουν τη στεγαστική κρίση
Ξανά στους δρόμους βγήκε η «Acampada Lisboa». Αυτή τη φορά, το κάμπινγκ στήθηκε στην Πλατεία Ρεσταουραντόρες και όχι στην Πλατεία Ντον Πέδρο Δ΄, στο Ρόσιο, χώρο που ήταν κατειλημμένος από το κίνημα από τις 17 Οκτωβρίου.
Η αλλαγή έγινε επειδή η πλατεία καταλήφθηκε εν τω μεταξύ από τη Χριστουγεννιάτικη Αγορά, σε μια επιχείρηση που ξεκίνησε ο Δήμος Λισαβώνας (πηγή στα Πορτογαλικά) την παραμονή της καταιγίδας Charles, αφότου η κυβέρνηση είχε κηρύξει κατάσταση συναγερμού, είχε καλέσει τον πληθυσμό να μείνει στο σπίτι και είχε επιβάλει το κλείσιμο των μη ουσιωδών δημόσιων υπηρεσιών.
Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, ο πρόεδρος του Δήμου της Λισαβώνας Κάρλος Μουέδας είχε αποφασίσει την απομάκρυνση των διαδηλωτών από το Ρόσιο, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η εγκατάσταση των δομών της Χριστουγεννιάτικης Αγοράς. Ο δήμος ζήτησε την αποχώρηση από την πλατεία και παρουσίασε τρεις εναλλακτικές τοποθεσίες για την κατασκήνωση: τους Ρεσταουραντόρες, το Λάργκο ντε Σάο Ντομίνγκους και την περιοχή Μαρτίμ Μονίζ.
Το αδιέξοδο διατηρήθηκε για ημέρες, μετά το Διοικητικό Δικαστήριο, που είχε προηγουμένως εγκρίνει την κατασκήνωση μιας από τις διαδηλώτριες, να αναστείλει τελικά την απόφαση, οδηγώντας τους διοργανωτές να εγκαταλείψουν τον χώρο με την υπόσχεση νέων μορφών αγώνα.
Σύμφωνα με το Observador (πηγή στα Πορτογαλικά), οι πρώτες σκηνές άρχισαν να στήνονται στους Ρεσταουραντόρες γύρω στις 23:40 το βράδυ του Σαββάτου, λίγες ώρες μετά τη διαμαρτυρία που πραγματοποιήθηκε σε 32 πόλεις κατά της έλλειψης στέγης, την οποία είχε καλέσει η πλατφόρμα Casa para Viver.
Στις 10:00 το πρωί της Κυριακής, περίπου 40 σκηνές παρέμεναν στην Πλατεία Ρεσταουραντόρες. «Έχουμε ήδη 40 σκηνές στημένες. Ορισμένες έφτασαν στη διάρκεια της νύχτας, η οποία κύλησε ήρεμα και με τάξη, χωρίς διατάραξη της δημόσιας τάξης, με συντροφικότητα και συνεύρεση, όπως κάνουμε πάντα», ανέφερε στο πρακτορείο Lusa η Μαριάνα Καρνέιρου, μία από τις εκπροσώπους του κινήματος «Acampada Lisboa».
Η επιλογή των Ρεσταουραντόρες έχει επίσης βαρύτητα, καθώς πρόκειται για περιοχή που θεωρείται αριστοκρατική ζώνη της πόλης.
«Βρισκόμαστε στο τέλος μιας λεωφόρου που αποτυπώνει ακριβώς τι σημαίνει η γκετροποίηση και η “εξευγένιση” της Λισαβώνας, με καταστήματα πολυτελείας για όσους έχουν μεγάλη οικονομική δυνατότητα. Είμαστε περιτριγυρισμένοι από ξενοδοχεία πολυτελείας και, επομένως, θέλουμε μια πόλη για τους ανθρώπους που ζουν εδώ, για τους λισαβονέζους. Αυτό δεν συμβαίνει και γι’ αυτό αγωνιζόμαστε για στέγη για τους ανθρώπους, λύσεις για την κρίση κατοικίας και όχι για κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων», πρόσθεσε η Μαριάνα Καρνέιρου στη SIC Notícias.
Το κίνημα υποστηρίζει την επιστροφή στις σκηνές ως συμβολική μορφή διαμαρτυρίας κατά των αλλαγών που προτείνει η κυβέρνηση στο νέο Καθεστώς Αστικής Μίσθωσης (RAU), του οποίου η πρόταση νόμου εγκρίθηκε επί της αρχής τον Σεπτέμβριο στο κοινοβούλιο και τώρα συζητείται σε ειδική διαδικασία.
Το νέο RAU αποσκοπεί στο να διευκολύνει την ανάκτηση των μισθωμένων κατοικιών από τους ιδιοκτήτες, μειώνοντας από τρεις σε δύο μήνες τις εξώσεις λόγω μη πληρωμής, και δίνει μεγαλύτερη ελευθερία στους ιδιοκτήτες να καθορίζουν την τιμή των ενοικίων. Δηλαδή καταργεί το «φρένο» στα ενοίκια, επιτρέπει υψηλότερα ποσά κατά την είσοδο (όπως εγγύηση ή προκαταβολές ενοικίων) και μεταβάλλει το καθεστώς των παλαιών συμβάσεων (προγενέστερων του 1990).
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι αυτές οι αλλαγές θα αυξήσουν την προσφορά κατοικιών στην αγορά ενοικίασης, αποκαθιστώντας την εμπιστοσύνη των ιδιοκτητών ώστε να επιστρέψουν στην αγορά, αλλά τα κινήματα θεωρούν ότι τα μέτρα αυτά επιδεινώνουν την επισφάλεια των ενοικιαστών και ζητούν ανώτατα όρια στα ενοίκια, που να παραμένουν σε επίπεδα συμβατά με τα εισοδήματα των ανθρώπων. Ζητούν επίσης από την κυβέρνηση να εγκαταλείψει αυτές τις ρυθμίσεις και να υιοθετήσει τρόπους αντιμετώπισης της κερδοσκοπίας στην αγορά ακινήτων.
Από τη Μαδρίτη μέχρι το Πόρτο, τα κινήματα εμπνέονται από τις ίδιες αιτίες
Οι διαμαρτυρίες κατά της κρίσης στην κατοικία και της αύξησης του κόστους ζωής στην Πορτογαλία ξεκίνησαν στην πόλη του Πόρτο, στις 10 Οκτωβρίου. Ωστόσο στη Μαδρίτη αναζωπυρώθηκε αυτό το πιο πρόσφατο κύμα κατασκηνώσεων σε δημόσιους χώρους, ως μορφή διαμαρτυρίας.
Η «Acampada de Madrid» ξεκίνησε το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου, μετά από διαδήλωση που είχε οργανώσει το Συνδικάτο Ενοικιαστριών της Μαδρίτης, το οποίο εξεγέρθηκε κατά της έξωσης της Μαρικάρμεν Αμπάσκαλ, μιας ηλικιωμένης 87 ετών, που αποβλήθηκε από το σπίτι όπου ζούσε επί 70 χρόνια από εταιρεία διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων σε ακίνητα. Μετά τη διαδήλωση, το κίνημα παρέμεινε στην Πουέρτα ντελ Σολ και άρχισε να οργανώνεται σε σκηνές (όπως συνέβη το 2011 με το κίνημα των «αγανακτισμένων» (πηγή στα Πορτογαλικά)).
Οι διαδηλωτές στη Μαδρίτη απαιτούσαν επείγοντα κυβερνητικά μέτρα κατά των εξώσεων και ζητούσαν εγγύηση προσιτής στέγης, μεγαλύτερη προστασία των συμβάσεων ενοικίασης και απαγόρευση εξώσεων ευάλωτων ανθρώπων που δεν έχουν εναλλακτική λύση.
Η ογδοντάχρονη, που ζητούσε απλώς να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής της στο σπίτι της, τελικά πέθανε στο νοσοκομείο. Υπό την τεράστια πίεση των διαδηλώσεων που εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα, ο Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές, αφού υπέστη δύο βαριές κοινοβουλευτικές ήττες σε θέματα στέγασης.
Στην Πορτογαλία, οι διαμαρτυρίες επεκτάθηκαν στη Λισαβώνα και σε άλλες πόλεις (Κοΐμπρα, 14 Νοεμβρίου), και ήταν με τη βίαιη επέμβαση της PSP για να διαλύσει τους διαδηλωτές από την Πλατεία Ντον Ζοάου Α΄, στο Πόρτο, και από την Πλατεία Ντον Πέδρο Δ΄, στη Λισαβώνα — η οποία προκάλεσε δεκάδες τραυματισμούς και συλλήψεις — που απέκτησαν μεγαλύτερη απήχηση.
Προς το παρόν, η PSP διαβεβαίωσε ότι θα υιοθετήσει στάση «εγγύτητας και πρόληψης, καθοδηγούμενη από τις αρχές της νομιμότητας, της ανάγκης, της καταλληλότητας και της αναλογικότητας», ανέφερε σε ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από το πρακτορείο Lusa.
Δεν είναι ακόμη γνωστό αν η κατασκήνωση θα παραμείνει περισσότερες νύχτες στους Ρεσταουραντόρες. Η απόφαση αυτή θα ληφθεί σήμερα Κυριακή, όπως ενημέρωσε το κίνημα το Σάββατο.