Διαφήμιση

Ισπανία: Η προεκλογική εκστρατεία μεταφέρθηκε σε YouTube, πόντκαστ και στρίμερ

ΑΡΧΕΙΟ - Διακρίνονται πινακίδες στα γραφεία του YouTube Space στο Λος Άντζελες, στις 21 Οκτωβρίου 2015.
ΑΡΧΕΙΟ - Διακρίνεται σήμανση στα γραφεία του YouTube Space στο Λος Άντζελες, στις 21 Οκτωβρίου 2015. -  Πνευματικά Δικαιώματα  AP Photo
Πνευματικά Δικαιώματα AP Photo
Από Jesús Maturana
Δημοσιεύθηκε
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Μοιραστείτε το Close Button

Πριν από τρία χρόνια, κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2023, ο Πέδρο Σάντσεθ έσπασε τα στερεότυπα συμμετέχοντας στο podcast «La Pija y la Quinqui». Ενόψει των βουλευτικών της 29ης Νοεμβρίου, εκείνη η εξαίρεση έχει γενικευθεί.

Σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία για τις εκλογές του 29Ν είναι πιο συνηθισμένο να βλέπει κανείς έναν υποψήφιο σε μια εκπομπή χιούμορ, ένα πόντκαστ ή ένα κανάλι στο YouTube παρά σε μια κλασική δημοσιογραφική συνέντευξη.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Τις τελευταίες εβδομάδες αυτό φαίνεται ξεκάθαρα. Ο Πέδρο Σάντσεθ (PSOE), ο Σαντιάγο Αμπασκάλ (VOX), η Άντα Κολάου (Frente Amplio), ο Γκαμπριέλ Ρουφιάν και η Ιρένε Μοντέρο πέρασαν από τις εκπομπές «La Revuelta» ή «El Perro Andaluz», και οι δύο της «TVE», ενώ ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό (PP) εμφανίστηκε στο «El Hormiguero» στο «Antena 3».

Στις 13 Νοεμβρίου, πρώτη ημέρα της εκστρατείας, ο youtuber Τζόρντι Γουάιλντ, με περισσότερους από 7,4 εκατ. συνδρομητές στο YouTube, δημοσίευσε τις συνεντεύξεις του «The Wild Project» με τον Σάντσεθ, τον Φεϊχό και την Κολάου.

Από το μίτινγκ και το δελτίο ειδήσεων στο πλατό της ψυχαγωγίας

Η ισπανική προεκλογική εκστρατεία είχε βγει από το μίτινγκ και από το δελτίο ειδήσεων της τηλεόρασης, πολύ πριν υπάρξουν τα πόντκαστ. Για δεκαετίες, προεκλογική εκστρατεία σήμαινε να γυρνάς τις πλατείες, να κερδίζεις ένα λεπτό στα δελτία ειδήσεων και, με λίγη τύχη, να αποδέχεσαι ένα ντιμπέιτ.

Το πρώτο ντιμπέιτ μεταξύ υποψηφίων για την ισπανική προεδρία μεταδόθηκε στις 24 Μαΐου 1993 από το «Antena 3», ανάμεσα στον Φελίπε Γκονθάλεθ και τον Χοσέ Μαρία Αθνάρ, με μέσο κοινό 9,6 εκατ. τηλεθεατών και μερίδιο 61,8%. Το δεύτερο, στις 31 Μαΐου στο «Telecinco», ανέβηκε στα 10,5 εκατ. Χρειάστηκε να περάσουν μέχρι τον Φεβρουάριο του 2008, με τον Θαπατέρο και τον Ραχόι, για να ξαναδούμε ένα τετ-α-τετ.

Το επόμενο άλμα ήταν πιο ελαφρύ. Το 2014, ο μόλις εκλεγμένος γενικός γραμματέας του PSOE, Πέδρο Σάντσεθ, τηλεφώνησε ζωντανά στον Χόρχε Χαβιέρ Βάθκεθ κατά τη διάρκεια της μαγνητοσκόπησης του «Sálvame» για να του ζητήσει την ψήφο, μετά από μια διαμάχη για τις ταυρομαχίες. Και στην εκστρατεία του 20D του 2015, την πρώτη στην οποία τέσσερα κόμματα διεκδικούσαν ένα μέχρι τότε διπολικό σκηνικό, οι υποψήφιοι γράφτηκαν στις ψυχαγωγικές εκπομπές:

  • Ο Μαριάνο Ραχόι μαγείρεψε μύδια και έπαιξε ποδοσφαιράκι με τον Μπερτίν Όσμπορν στην εκπομπή «En tu casa o en la mía» της «TVE», που συγκέντρωσε 4,3 εκατ. τηλεθεατές και μερίδιο 23%.
  • Η Σοράγια Σάενθ δε Σανταμαρία χόρεψε στο «El Hormiguero», το οποίο σε εκείνη τη μετάδοση συγκέντρωσε 3,1 εκατ. ανθρώπους. Έναν χρόνο αργότερα, η τότε αντιπρόεδρος τόλμησε να κάνει τη DJ σε ένα μίτινγκ του PP.
  • Ο Πάμπλο Ιγκλέσιας τραγούδησε κομμάτια του Κράχε, και η εμφάνισή του στο «El Hormiguero» στο «Antena 3» έφτασε τα 3,8 εκατ. τηλεθεατές.

Ο στόχος, ήδη τότε, ήταν ο υποψήφιος να μοιάζει με κάποιον κοντινό. Όμως το σκηνικό παρέμενε η γενική τηλεόραση, αυτή που έβλεπε η πλειονότητα της χώρας στο σαλόνι του σπιτιού της. Αυτό που έχει αλλάξει μετά είναι πού βρίσκεται αυτό το κοινό.

2023: Το πόντκαστ μπαίνει στην προεκλογική εκστρατεία

Το 2023, ο Πέδρο Σάντσεθ ήταν ο πρώτος που έφερε την προεκλογική εκστρατεία σε ένα πόντκαστ. Κάθισε στην εκπομπή «La Pija y la Quinqui», όπου μίλησε για τα μουσικά του γούστα (από την Τέιλορ Σουίφτ μέχρι τη Ροζαλία) για να δείξει ότι δεν βρίσκεται τόσο μακριά από το σύμπαν της γενιάς Z.

Είχε περάσει χρόνια χτίζοντας αυτή την εικόνα στο TikTok και το Instagram, δείχνοντας την πιο προσωπική του πλευρά και τις μουσικές του προτάσεις.

Το πλαίσιο ήταν αντίξοο. Η αριστερά ερχόταν από τη συντριβή στις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές δύο μήνες πριν, και πολλοί θεωρούσαν τον Σάντσεθ πολιτικά τελειωμένο. Τον Ιούλιο το κόμμα του κέρδισε μία έδρα και μπόρεσε να σχηματίσει κυβέρνηση με το Sumar.

Η συμμετοχή των κάτω των 35 ετών ήταν 66,5%, σύμφωνα με τη μετεκλογική έρευνα του CIS, ποσοστό αξιοσημείωτο για εκλογές μέσα στο καλοκαίρι, και το μπλοκ PSOE-Sumar συγκέντρωσε πάνω από τη μισή νεανική ψήφο.

Την ίδια στιγμή, το κλασικό φορμάτ έδειχνε σημάδια κόπωσης. Το τηλεοπτικό τετ-α-τετ Σάντσεθ - Φεϊχό στις 10 Ιουλίου 2023 ήταν το λιγότερο παρακολουθημένο από τα επτά που έχουν γίνει σε 30 χρόνια: 5,9 εκατ. τηλεθεατές κατά μέσο όρο μεταξύ «Antena 3» και «La Sexta», με μερίδιο 46,5%, σύμφωνα με την Barlovento με στοιχεία της Kantar Media. Τα δύο ντιμπέιτ του 1993 είχαν φτάσει τα 9,6 και 10,5 εκατ., το καθένα σε μία μόνο αλυσίδα.

2026: Από την εξαίρεση στην ατζέντα

Στην εκστρατεία του 29Ν, τα ψυχαγωγικά φορμάτ δεν είναι πλέον συμπλήρωμα: αποτελούν κομμάτι της ατζέντας των υποψηφίων και των ομάδων επικοινωνίας τους. Σχεδόν όλοι έχουν περάσει από αυτά, και περισσότερο απ’ όλους ο Πέδρο Σάντσεθ.

Ο πρόεδρος έχει εμφανιστεί στις εκπομπές «La Revuelta» και «El Perro Andaluz», και οι δύο της «TVE», στο «The Wild Project» και στο πόντκαστ «Keep it Cutre», του οποίου η συνέντευξη πέρασε σχεδόν απαρατήρητη επειδή δημοσιεύτηκε ακριβώς πριν από την σιδηροδρομική τραγωδία της Ούρδα (Τολέδο), στις 28 Οκτωβρίου.

Η εμφάνισή του στη «La Revuelta» συγκέντρωσε 4,3 εκατ. τηλεθεατές. Εκεί η Καντέλα Πένια του κόλλησε το παρατσούκλι «La Peter», το οποίο ο Σάντσεθ επανέφερε στο μίτινγκ της Πάλμα το Σάββατο 14 Νοεμβρίου. Ήταν η ίδια κίνηση που είχε κάνει το 2023, όταν γύρισε ανάποδα τη βρισιά «perro» μέχρι να τη μετατρέψει σε σήμα ταυτότητας και σε merchandising («Perro Sanxe»).

Από τη «La Revuelta» έχουν περάσει επίσης η Άντα Κολάου (Frente Amplio), η Ιρένε Μοντέρο και ο Γκαμπριέλ Ρουφιάν (που πήγαν μαζί, εκ μέρους των Podemos και ERC) και ο Σαντιάγο Αμπασκάλ, ο μόνος από τη δεξιά που εμφανίστηκε. Ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό απέρριψε την πρόσκληση της συγκεκριμένης εκπομπής, αλλά ήταν ο μόνος υποψήφιος που πήγε στο «El Hormiguero».

Το άλλο μεγάλο σκηνικό είναι το κανάλι του Τζόρντι Γουάιλντ, με περισσότερους από 7,4 εκατ. συνδρομητές στο YouTube. Ο ίδιος ο youtuber ήταν αυτός που έκανε την πρόταση και οι πολιτικοί την αποδέχθηκαν γρήγορα: ο Σάντσεθ, ο Φεϊχό, η Κολάου και ο Αμπασκάλ είπαν το ναι, κάτι που μετέτρεψε το κανάλι του στο μοναδικό χώρο που έχει συγκεντρώσει σε αυτή την εκστρατεία τους υποψήφιους των τεσσάρων βασικών κομμάτων.

Ωστόσο, η Vox ακύρωσε τη συμμετοχή του υποψήφιού της στο «The Wild Project» και ανακοίνωσε ότι δεν θα ξαναπαραχωρήσει την εικόνα της σε αποκλειστικότητα, καταγγέλλοντας ότι κόπηκαν 40 λεπτά από τη συνέντευξη στο «El Hormiguero».

Streamers όπως ο Ιμπάι Γιάνος, ο AuronPlay ή ο El Xokas επέκριναν την αποχώρηση της Vox από το πόντκαστ του Τζόρντι Γουάιλντ μπροστά στα εκατομμύρια των ακολούθων τους, και το κόμμα βρέθηκε να δίνει εξηγήσεις ακριβώς σε εκείνους που ήθελε να πείσει. Το συμπέρασμα που προσωπικά βγάζω από αυτή την περίπτωση είναι ότι τα κόμματα αναζητούν το κοινό των νέων φορμάτ με τους κανόνες των παλιών, δηλαδή με έλεγχο του σκηνικού και της μοντάζ.

Οι συνεντεύξεις με τον Σάντσεθ, τον Φεϊχό και την Κολάου, διάρκειας πάνω από μιάμιση ώρα η καθεμία, δημοσιεύθηκαν στις 13 Νοεμβρίου, πρώτη ημέρα της εκστρατείας. Η Κολάου εξήγησε στη δική της ότι ήταν ο 15χρονος γιος της που της είπε ότι έπρεπε να πάει.

Όλα αυτά ταιριάζουν με αυτό που ο πολιτολόγος Άντριου Τσάντγουικ ονομάζει υβριδικό μιντιακό σύστημα: μια τηλεοπτική συνέντευξη κόβεται σε κομμάτια για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, μια πρόσκληση που γεννιέται στο διαδίκτυο καταλήγει να σχολιάζεται σε πρωινό μαγκαζίνο και οι σύμβουλοι των υποψηφίων προσπαθούν να παρέμβουν σε όλη τη διαδρομή.

Η νεανική ψήφος, ο στόχος της εκστρατείας

Το κοινό στο οποίο στοχεύουν αυτά τα φορμάτ είναι κυρίως το πιο νέο, και πρόκειται για ψήφο που δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Στις 29 Νοεμβρίου θα μπορέσουν να ψηφίσουν για πρώτη φορά σε βουλευτικές εκλογές 1.615.127 νέοι, όσοι έχουν συμπληρώσει τα 18 τους χρόνια από τον Ιούλιο του 2023: το 4,2% ενός εκλογικού σώματος 38,7 εκατ. Αν το βλέμμα διευρυνθεί μέχρι τα 24 χρόνια, είναι 3,27 εκατ., δηλαδή το 8,4%.

Ο βαθύτερος λόγος, εξηγεί η Εύα Κάμπος στην «RTVE», καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Complutense, είναι ότι έχει αλλάξει το πού βρίσκεται ο κόσμος. Πριν από δέκα χρόνια η προεκλογική εκστρατεία συγκεντρωνόταν στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τον Τύπο επειδή ήταν τα μέσα που κατανάλωνε η πλειονότητα· σήμερα, προειδοποιεί, ένας υποψήφιος που δεν εμφανίζεται στις πλατφόρμες από όπου ενημερώνονται οι νέοι απλώς δεν υπάρχει γι’ αυτούς. Τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν:

Μια τάση που έχει φανεί και σε άλλες χώρες

Ο Τζο Ρόγκαν ξεκίνησε το 2009 με μια ταπεινή εκπομπή στις ΗΠΑ και σήμερα είναι μαζικό φαινόμενο· το 2023, τα δύο τρίτα των κάτω των 30 ετών δήλωναν ότι είχαν ακούσει κάποιο πόντκαστ τον τελευταίο χρόνο. Ο Τραμπ πήγε την ιδέα στα άκρα το 2024 με μια περιοδεία σε πόντκαστ που παρακολουθούν νεαροί άνδρες οι οποίοι δεν καταναλώνουν πολιτική ενημέρωση στις παραδοσιακές αλυσίδες, με τον Ρόγκαν, τον Τέο Βον, τον Λόγκαν Πολ και τον Άντιν Ρος. Η Χάρις απάντησε με το «Call Her Daddy».

Τζο Ρόγκαν στον Λευκό Οίκο με τον Ντόναλντ Τραμπ
Τζο Ρόγκαν στον Λευκό Οίκο με τον Ντόναλντ Τραμπ Copyright 2026 The Associated Press. All rights reserved.

Στη Νότια Αμερική έχει ζήσει κανείς επίσης αυτή την εκλογική φρενίτιδα των προεδρικών πόντκαστ. Στη Βραζιλία, το 2022 ο Μπολσονάρου και ο Λούλα εμφανίστηκαν στα μεγάλα διαδικτυακά προγράμματα και ο δεύτερος έσπασε το ρεκόρ του «Flow Podcast».

Το 2026, σύμφωνα με μία από τις πηγές, ο βουλευτής Αντρέ Ζανόνες οργάνωσε το «Ejército do Lula», ένα κανάλι στο WhatsApp τα μέλη του οποίου λάμβαναν οδηγίες για να διαδίδουν βίντεο, να προωθούν ετικέτες και να μοιράζονται περιεχόμενο υπέρ του προέδρου· ο Λούλα τον αποκάλεσε «στρατηγό» και του απέδωσε μέρος της αντεπίθεσής του.

Στην Κολομβία, η συζήτηση με τον Πέτρο στο κανάλι του «Westcol» ξεπέρασε τους 1,5 εκατ. θεατές στην πλατφόρμα Kick. Ο Westcol πήρε συνέντευξη και από τον Άλβαρο Ουρίμπε, και η πολιτική μεταφέρθηκε στα κανάλια εκείνων που συγκεντρώνουν εκατομμύρια ακολούθους και φέρνουν μαζί ένα κοινό που δύσκολα θα παρακολουθούσε ένα τηλεοπτικό ντιμπέιτ.

Να ανθρωποποιήσεις τον υποψήφιο: πλεονεκτήματα και κίνδυνοι

Οι εκπομπές έχουν ψυχαγωγικό φορμάτ που γίνεται πιο εύκολα αποδεκτό από όσους θέλουν να ενημερωθούν για την πολιτική παρά από τα καθαρά ενημερωτικά προγράμματα. Επιτρέπουν ένα πιο ευχάριστο μήνυμα, με ανθρώπινο και χιουμοριστικό τόνο που διευκολύνει την κατανόηση.

Ο ψηφοφόρος, κυρίως ο νέος, ταυτίζεται όταν ο υποψήφιος μιλά για τα χόμπι του, για τη μουσική που ακούει ή για το πώς περνά τον ελεύθερο χρόνο του, και καταλήγει να τον βλέπει ως έναν από τους δικούς του.

Πίσω από όλα αυτό υπάρχει ένα επιχείρημα για το συναίσθημα. Σχεδόν κανείς δεν διαβάζει ένα εκλογικό πρόγραμμα ούτε ψηφίζει μόνο με βάση το υλικό συμφέρον: η ψήφος είναι πολύ συναισθηματική και ταυτοτική, και το συναίσθημα δεν είναι πάντα συμπάθεια, μπορεί να είναι και απέχθεια προς τον ηγέτη ή το αντίπαλο κόμμα.

Μελέτες όπως το «The Rationalizing Voter» (Cambridge, 2013) έχουν δείξει ότι η συμπάθεια προς έναν ηγέτη ενεργοποιείται μέσα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, αυτόματα και ασυνείδητα, πριν ο ψηφοφόρος θυμηθεί οποιοδήποτε δεδομένο ή πρόταση. Από εκεί προκύπτει ότι, σε αυτά τα φορμάτ, η αφήγηση υπερισχύει του δεδομένου.

Οι τέσσερις βασικοί υποψήφιοι στην προεκλογική εκστρατεία, 14 Νοεμβρίου 2026
Οι τέσσερις βασικοί υποψήφιοι στην προεκλογική εκστρατεία, 14 Νοεμβρίου 2026 Fotos oficiales

Εκεί βρίσκεται το αδύναμο σημείο. Αυτές οι συνεντεύξεις είναι ψυχαγωγία και όχι δημοσιογραφία, και ο ίδιος ο Μπρονκάνο παραδέχεται ότι ούτε καν προετοιμάζεται για τη «La Revuelta», κάτι αντίθετο με τις επαγγελματικές αρχές. Το φορμάτ του Τζόρντι Γουάιλντ έχει εντάξει δύο δημοσιογράφους που ελέγχουν σε πραγματικό χρόνο όσα λένε οι πολιτικοί, και υποσχέθηκε «σκληρές και ανακριτικές» συζητήσεις.

Για τους υποψήφιους υπάρχει επίσης κίνδυνος για την εικόνα. Το χάρισμα βοηθά στο να προσαρμοστεί κανείς στα νέα φορμάτ, και όποιος δεν το διαθέτει δυσκολεύεται περισσότερο με τον ανεπίσημο τόνο των κοινωνικών δικτύων.

Συνοψίζοντας, αυτά τα φορμάτ, από μόνα τους, δεν πρόκειται να φέρουν την ανατροπή στις δημοσκοπήσεις σε τέτοιο βαθμό ώστε να εξασφαλίσουν απόλυτη πλειοψηφία, αλλά οι υποψήφιοι μπαίνουν γνωρίζοντας ότι παίζουν μια σημαντική μερίδα των αναποφάσιστων και των αποχής.

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις

Θαμμένα εκατομμύρια, «ουγγρική Κόζα Νόστρα»: Σκληρή σύγκρουση στη Βουλή της Ουγγαρίας

Ισπανία: Τα σενάρια για το ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα μέσα από τις δημοσκοπήσεις

Πέδρο Σάντσεθ: Ο πολιτικός επιζών που παλεύει να διατηρήσει την εξουσία απέναντι στη δεξιά