Διαφήμιση

Μονάδα Παρέμβασης για τον Τζόγο: Δημόσια απάντηση σε κρυφή εξάρτηση που διαλύει οικογένειες

Φόρτωση του βίντεο
Εφαρμογές διαδικτυακού παιχνιδιού
Εφαρμογές διαδικτυακού παιχνιδιού -  Πνευματικά Δικαιώματα  Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved
Πνευματικά Δικαιώματα Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved
Από Ana Filipa Palma
Δημοσιεύθηκε
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Μοιραστείτε το Close Button
Αντιγραφή/Επικόλληση το λινκ του βίντεο πιο κάτω: Copy to clipboard Σύνδεσμος αντιγράφηκε!

Η ελπίδα να κερδίσει κανείς χρήματα μπορεί να είναι η αρχή ενός εθισμού που καταλήγει σε χρέη χιλιάδων ευρώ, διαζύγια και κατάθλιψη. Συχνά κρυμμένη ακόμη και από τις οικογένειες, η διαταραχή του τζόγου έχει πλέον εξειδικευμένη δημόσια αντιμετώπιση στην Πορτογαλία.

«Όλα ξεκίνησαν από μια πλάκα». Έτσι αρχίζουν σχεδόν όλες οι αφηγήσεις όσων φτάνουν στη Μονάδα Παρέμβασης για το Παιχνίδι. Ένα στοίχημα μεταξύ φίλων, ένα παιχνίδι από περιέργεια ή η ελπίδα να κερδηθούν λίγα παραπάνω χρήματα έχουν καταλήξει, σε πολλές περιπτώσεις, σε χρέη χιλιάδων ευρώ, σε διαζύγια και σε σοβαρά περιστατικά κατάθλιψης, με ζωές υποθηκευμένες.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η διαταραχή του παιχνιδιού είναι μια συμπεριφορική εξάρτηση, στην οποία το άτομο αισθάνεται πολύ έντονη επιθυμία να παίζει, σε σημείο να χάνει τον έλεγχο, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται η ψυχική του υγεία, οι οικογενειακές και προσωπικές σχέσεις του, αλλά και η οικονομική του κατάσταση.

«Συμβαίνει αυτό που ονομάζουμε “ασυμφωνία της σκέψης”, δηλαδή οι άνθρωποι προσπαθούν να δώσουν νόημα στο παιχνίδι· ποντάρουν στον αριθμό της ημερομηνίας γέννησης ή σε αριθμούς που συνδέουν με την τύχη», και μπαίνουν έτσι σε μια δίνη από την οποία δύσκολα μπορούν να βγουν, εξηγεί η Μαρία Κριστίνα Μεσκίτα, συντονίστρια της νεοσύστατης Μονάδας Παρέμβασης για το Παιχνίδι.

Τον Ιούνιο του 2026, το Ινστιτούτο για τις Εθιστικές Συμπεριφορές και τις Εξαρτήσεις (ICAD), ο φορέας που είναι υπεύθυνος για την κλινική παρέμβαση και την πρόληψη στον συγκεκριμένο τομέα, άνοιξε την πρώτη δημόσια δομή αποκλειστικά αφιερωμένη στην εξάρτηση από τυχερά παιχνίδια με χρήματα. Μέχρι σήμερα, η μονάδα έχει 68 ενεργούς ωφελούμενους και κυριαρχεί το διαδικτυακό παιχνίδι.

Η πλειονότητα των ωφελούμενων είναι μεταξύ 30 και 40 ετών. «Έχουμε μερικούς 20άρηδες και πιο ηλικιωμένα άτομα που ουσιαστικά παίζουν ξυστό ή στα καζίνο, στις slot machines», αναφέρει η συντονίστρια.

Σύμφωνα με την V Εθνική Έρευνα για την Κατανάλωση Ψυχοδραστικών Ουσιών στον Γενικό Πληθυσμό, Πορτογαλία 2022, η συχνότητα του παιχνιδιού με χρήματα ήταν 62,7% στους άνδρες και 49,0% στις γυναίκες.

Προσωρινά εγκατεστημένη στη συνοικία Μαρβίλα, στη Λισαβόνα, η Μονάδα λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή και προσφέρει, σε εξωτερική βάση, ένα πολυεπιστημονικό θεραπευτικό πρόγραμμα.

Η Κριστίνα Μεσκίτα, συντονίστρια, ο Ζουάου Ρέις, κλινικός υπεύθυνος, και η Ρίτα Βιέιρα, κοινωνική λειτουργός, είναι μερικοί από τους επαγγελματίες και τα πρόσωπα αυτής της δομής. Συναντώνται συχνά για να συζητήσουν τα περιστατικά.

Από αριστερά προς τα δεξιά: Ρίτα Βιέιρα, κοινωνική λειτουργός· Μαρία Κριστίνα Μεσκίτα, συντονίστρια της Μονάδας Παρέμβασης για το Παιχνίδι, και Ζουάου Ρέις, κλινικός υπεύθυνος
Από αριστερά προς τα δεξιά: Ρίτα Βιέιρα, κοινωνική λειτουργός· Μαρία Κριστίνα Μεσκίτα, συντονίστρια της Μονάδας Παρέμβασης για το Παιχνίδι, και Ζουάου Ρέις, κλινικός υπεύθυνος Euronews

Τα άτομα φτάνουν σε αυτούς μετά από παραπομπή από τις τοπικές μονάδες παρέμβασης του ICAD, από γιατρούς οικογενειακής ιατρικής του Εθνικού Συστήματος Υγείας ή με αυτοπαραπομπή. Προς το παρόν, οι ωφελούμενοι πρέπει να είναι άνω των 18 ετών. Ωστόσο, το προφίλ του παίκτη με χρήματα ξεκινά ήδη από τα 15 και είναι κυρίως άνδρας. Παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να επεκταθεί η υπηρεσία και σε άλλες ηλικιακές ομάδες.

Ο χώρος, ακόμη προσωρινός, διαθέτει δύο αίθουσες ατομικής παρέμβασης και μία αίθουσα ομάδας. Η διεπιστημονική ομάδα περιλαμβάνει ψυχίατρους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και ειδικούς στην λογιστική, οι οποίοι από κοινού καθορίζουν το κατάλληλο πρόγραμμα θεραπείας για κάθε περίπτωση.

«Από την πρώτη κιόλας συνεδρία, όταν το άτομο έρχεται σε εμάς, κάνουμε μια ψυχολογική αξιολόγηση, μια σειρά τεστ που θα μας δώσουν στοιχεία, τόσο από την άποψη της διαταραχής του παιχνιδιού όσο και στοιχεία περισσότερο για την προσωπικότητα του ανθρώπου, συμπτωματικά ζητήματα που στη συνέχεια θα μας κατευθύνουν στην κλινική πράξη», εξηγεί η Ρίτα Βιέιρα.

Η συλλογή όλων των πληροφοριών επιτρέπει τον εντοπισμό των πιο κατάλληλων πεδίων παρέμβασης και βοηθά να κατανοηθεί το άτομο στις πολλαπλές του διαστάσεις: οικογενειακή, ατομική και κοινωνική.

Ο Ζουάου Ρέις, κλινικός υπεύθυνος της Μονάδας, εξήγησε στην Euronews τις διάφορες φάσεις του μοντέλου θεραπείας που έχει καθιερωθεί. «Το μοντέλο που έχουμε επιλέξει βασίζεται σε ψυχολογική θεραπεία, η οποία μπορεί να είναι ατομική, αλλά γενικά προωθούμε την ομαδική θεραπεία, που έχει κάποια οφέλη», αναφέρει. «Στη συνέχεια, υπάρχουν ορισμένα συμπληρώματα, που μπορεί να διαφέρουν από περίπτωση σε περίπτωση, όπως η παρακολούθηση από ψυχίατρο και η στήριξη από τον λογιστή που ανήκει στην ομάδα, όταν χρειάζονται πιο ειδικά οικονομικά ζητήματα», διευκρινίζει.

Οι ομάδες του ICAD που ανέπτυξαν τη Μονάδα είχαν επαφή με δημόσια ευρωπαϊκά μοντέλα. «Εντοπίσαμε ένα στο Λονδίνο και ένα στη Βαρκελώνη, που έχουν 20 χρόνια εμπειρίας, πιστοποίηση και επιστημονικά δεδομένα. Το δικό μας είναι ένα μείγμα αγγλικό, καταλανικό και, πλέον, πορτογαλικό. Εμείς έχουμε παρέμβαση στην οικογένεια και έχουμε τον λογιστή, πράγματα που εκείνοι δεν έχουν», διευκρινίζει η συντονίστρια της Μονάδας.

Η περίοδος θεραπείας στη Μονάδα είναι συνήθως τέσσερις μήνες, με παρακολούθηση έως και δύο χρόνια.

Τα προειδοποιητικά σημάδια συνδέονται πάντα με την αδυναμία του ατόμου να ελέγξει τις πράξεις του. Ο κλινικός υπεύθυνος και ψυχίατρος αναφέρει ότι όποιος έχει πρόβλημα διαταραχής του παιχνιδιού «πρέπει να έχει μια κυριαρχία αυτής της δραστηριότητας πάνω σε άλλες δραστηριότητες που έχει στη ζωή του», καθώς και «να ξοδεύει πολύ χρόνο ή πολλά χρήματα σε σχέση με τη δραστηριότητα».

Σε πιο ακραίους βαθμούς, «μπορεί να υπάρξει απώλεια της χαράς για ζωή και αυτοκτονικός ιδεασμός και, σε άλλη διάσταση, σε σύνδεση με τις εθιστικές δραστηριότητες, είναι η χρήση άλλων εθιστικών δραστηριοτήτων, όπως η κατανάλωση ουσιών, για παράδειγμα, που εμφανίζεται πολύ συχνά σε συνδυασμό», καταλήγει.

Εξάρτηση από τον τζόγο, μια κοινωνικά καμουφλαρισμένη ασθένεια

Η Ρίτα Βιέιρα εξηγεί ότι, φαινομενικά, «υπάρχει ένα διαφοροποιημένο προφίλ» μεταξύ κάποιου που είναι εξαρτημένος από ουσίες, όπως ναρκωτικά ή αλκοόλ, και κάποιου που παίζει, από κοινωνική άποψη.

«Ενώ στο προφίλ του καταναλωτή ουσιών η ίδια η εμφάνιση, ο τρόπος που παρουσιάζεται, που ντύνεται, το αν έχει δόντια ή όχι, η όψη, η φροντίδα για το σώμα, καταλήγουν να είναι εξαρχής πολύ ένδεικτικά ενός συγκεκριμένου τρόπου ζωής, το άτομο με διαταραχή στο παιχνίδι περνάει πολύ πιο απαρατήρητο, γι’ αυτό και ακόμη και για τις ίδιες τις οικογένειες είναι πολύ πιο δύσκολο, πολλές φορές, να εντοπίσουν τις καταστάσεις», υπογραμμίζει.

Από νευροβιολογική σκοπιά, ωστόσο, υπάρχουν πολλές ομοιότητες: «Ενώ ο καταναλωτής ουσιών χρησιμοποιεί μια ουσία για να προκαλέσει ένα συγκεκριμένο, ας πούμε, εγκεφαλικό αποτέλεσμα, ο παίκτης χρησιμοποιεί μια συμπεριφορά που θα απελευθερώσει επίσης ουσίες που συνδέονται με την ευχαρίστηση, που συνδέονται με την ανταμοιβή», εξηγεί.

Τα περιστατικά που έχει γνωρίσει αφορούν κυρίως συζυγικές σχέσεις που επηρεάζονται πολύ. «Κάποιος που παίζει, παίζει τις οικογενειακές αποταμιεύσεις, θέτει σε κίνδυνο το ίδιο το σπίτι», διευκρινίζει η Ρίτα Βιέιρα.

Η κοινωνική λειτουργός αναδεικνύει το «μεγάλο σοκ» με το οποίο έρχονται αντιμέτωπες πολλές οικογένειες όταν ανακαλύπτουν το πρόβλημα. Πολλές φορές, η αποκάλυψη γίνεται μέσω ενός email από μια εταιρεία πιστώσεων ή από την τράπεζα, ή ακόμη μέσω της εξέτασης των τραπεζικών λογαριασμών.

Η Κριστίνα Μεσκίτα συνηθίζει να το χαρακτηρίζει «λίγο κρυφή εξάρτηση», η οποία «εμφανίζεται όταν πραγματικά η χρεοκοπία βρίσκεται πάνω στο τραπέζι. Οι αποταμιεύσεις έχουν χαθεί, το εξοχικό έχει φύγει, τα χρήματα για τα παιδιά που θα σπούδαζαν έχουν φύγει και αυτό εμφανίζεται με μεγάλη ένταση και μεγάλη αγωνία», εξηγεί.

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις ζευγαριών όπου το άτομο κρύβει το πρόβλημα από τον σύντροφό του και, όταν χρειάζεται να προχωρήσουν σε κοινά σχέδια, όπως αίτημα για στεγαστικό δάνειο, βρίσκεται αντιμέτωπο με την ανάληψη του χάρτη υποχρεώσεων από την τράπεζα, που μπορεί ήδη να δείχνει μια πολύ μεγάλη κατάσταση υπερχρέωσης.

Και για αυτόν τον λόγο, στο πορτογαλικό μοντέλο υπάρχει ένα καινοτόμο στοιχείο: η παρουσία λογιστή που θα βοηθήσει στο οικονομικό σκέλος.

«Η κοινωνική λειτουργός κάνει την αποτύπωση των χρεών και των λογαριασμών που υπάρχουν και στη συνέχεια, ανάλογα με τη σοβαρότητα ή τον όγκο των χρημάτων ή τα δάνεια που έχουν συναφθεί, προτείνεται η παρέμβαση του λογιστή, ο οποίος μπορεί να προτείνει πτώχευση, αναχρηματοδοτήσεις, σχέδια αποπληρωμής», εξηγεί η Κριστίνα Μεσκίτα.

Η συντονίστρια της Μονάδας λέει ότι δεν έχει σημασία το ποσό της οφειλής, αλλά «η οικονομική προσπάθεια που αυτό σημαίνει, γιατί δυστυχώς υπάρχουν χρηματοπιστωτικές εταιρείες που συνεχίζουν να δίνουν δάνεια και μερικές φορές οι άνθρωποι έχουν πέντε και έξι δάνεια σε διάφορες εταιρείες, κάτι που αποτελεί πολύ μεγάλο βάρος για τον οικογενειακό και προσωπικό προϋπολογισμό».

Διαφήμιση και προώθηση του παιχνιδιού από δημόσια πρόσωπα ανησυχούν την θεραπευτική κοινότητα

Ενώ από τη μία πλευρά η εξάρτηση από τον τζόγο συνεχίζει να περνά απαρατήρητη σε πολλές οικογένειες, από την άλλη, η αυξανόμενη έκθεση στη διαφήμιση και στην προώθηση των στοιχημάτων δημιουργεί ανησυχία στους επαγγελματίες που παρακολουθούν αυτά τα περιστατικά.

Ο Ζουάου Ρέις, ψυχίατρος, αναφέρει ότι ο τρόπος με τον οποίο η κοινωνία βλέπει το παιχνίδι θα είναι καθοριστικός παράγοντας για την προώθηση ή μη προώθηση του τζόγου. «Η σύνδεση, για παράδειγμα, της αγάπης για τον αθλητισμό με τα αθλητικά στοιχήματα είναι γνωστό ότι αποτελεί πρόβλημα και θεωρείται ότι ένα πολύ σημαντικό μέρος της παρέμβασης σε αυτόν τον τομέα θα είναι η ρύθμιση της διαφήμισης και η δημιουργία μέτρων που συνδέονται περισσότερο με τη δημόσια υγεία», προειδοποιεί.

Τα τελευταία χρόνια είναι πολύ εμφανής η αύξηση του αριθμού των διαφημιστικών μηνυμάτων για πλατφόρμες παιχνιδιού, κάτι που, για την Κριστίνα Μεσκίτα, «είναι πολύπλοκο».

Την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την είδηση του πρακτορείου Lusa, η APAJO και η Autorregulação Publicitária (ARP) υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας για τη δημιουργία κώδικα αυτορρύθμισης της διαφήμισης, αφιερωμένου ειδικά στον τομέα των διαδικτυακών παιχνιδιών και στοιχημάτων online στην Πορτογαλία.

Η APAJO πρότεινε την απαγόρευση της διαφήμισης παιχνιδιών και στοιχημάτων online στα δημόσια μέσα μεταφοράς, σε τηλεοπτικές, ραδιοφωνικές και κινηματογραφικές καμπάνιες και στα outdoors, «σχετικά με συγκεκριμένες αξίες προωθητικών προσφορών και αποδόσεων στοιχημάτων».

Στις προτεινόμενες ρυθμίσεις περιλαμβάνεται επίσης η κατάργηση μηνυμάτων που μεταδίδουν αίσθηση επείγοντος, όπως «πόνταρε τώρα» ή «κέρδισε τώρα».

Η προώθηση του παιχνιδιού από δημόσια πρόσωπα και ψηφιακούς επιρροείς οδήγησε, το 2024, σε 17 μηνύσεις για ποινικά αδικήματα από την Associação Portuguesa de Apostas e Jogos Online (APAJO). Αφορμή ήταν αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προωθούσαν παράνομες πλατφόρμες και παρουσίαζαν το παιχνίδι ως ευκαιρία για κέρδος ή ακόμη και ως «πηγή εισοδήματος». Μετά τις μηνύσεις, το Υπουργείο Δημόσιας Δίωξης ξεκίνησε έρευνα σε βάρος διάφορων δημόσιων προσώπων και influencers.

Ο πραγματικός όγκος στοιχημάτων σε διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια (όπως οι slots και η ρουλέτα) στο 4ο τρίμηνο του 2025 ανήλθε σε περίπου 5,15 δισ. ευρώ. ICAD
Ο πραγματικός όγκος στοιχημάτων σε διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια (όπως οι slots και η ρουλέτα) στο 4ο τρίμηνο του 2025 ανήλθε σε περίπου 5,15 δισ. ευρώ. ICAD Wayne Parry/Copyright 2021 The AP. All rights reserved.

Η παρέμβαση γίνεται ολοένα πιο σημαντική

Μπροστά σε ένα περιβάλλον όπου η έκθεση στο παιχνίδι προκαλεί πολλές ανησυχίες, η κλινική παρέμβαση αποκτά πολύ σημαντικό ρόλο. Για τη συντονίστρια της Μονάδας, ο απολογισμός των πέντε μηνών λειτουργίας είναι θετικός και «αποκαλύπτει» τόσο τις ανάγκες των ωφελούμενων όσο και των ομάδων.

«Έχουμε ήδη πραγματοποιήσει 612 κλινικά γεγονότα, ανάμεσα σε ειδικές ιατρικές συνεδρίες, ομάδες και οικογενειακή παρέμβαση, αλλά αυτό δείχνει επίσης ότι χρειαζόμαστε περισσότερους επαγγελματίες, ή τουλάχιστον επαγγελματίες πιο αποκλειστικά αφιερωμένους στη Μονάδα, και χρειαζόμαστε περισσότερο χώρο», λέει.

Η Κριστίνα Μεσκίτα θεωρεί ότι η προσέγγιση στο παιχνίδι πρέπει να γίνεται «χωρίς κριτική».

«Έχω παρατηρήσει, στην πρακτική μου, ότι οι άνθρωποι χρειάζονται να τους ακούσεις. Χωρίς άποψη, χωρίς κρίση ή φράσεις του τύπου “θα το κόψεις όταν θελήσεις”, γιατί αυτό δεν ισχύει. Πρόκειται για ασθένεια και είναι ασθένεια για όλη τη ζωή. Χρειάζεται φροντίδα σε όλη τη διάρκεια της ζωής», λέει.

Η συντονίστρια προσθέτει ότι ο τζόγος είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. «Πρέπει να πάμε στην ιστορία αυτού του ανθρώπου, στις συνθήκες ζωής του, μερικές φορές στους γονείς του, και γι’ αυτό είναι σημαντικό να βουτάμε στο παγόβουνο όσο γίνεται πιο βαθιά.»

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις

Οι οπαδοί του Μουντιάλ έβλεπαν διαφημίσεις για γρήγορο φαγητό, αλκοόλ και τζόγο κάθε 7 δευτερόλεπτα

Μονάδα Παρέμβασης για τον Τζόγο: Δημόσια απάντηση σε κρυφή εξάρτηση που διαλύει οικογένειες

Οι άντρες αυτοκτονούν περισσότερο από τις γυναίκες στην ΕΕ- Σε Κύπρο και Ελλάδα τα χαμηλότερα ποσοστά