Η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε στη δημοπράτηση, παρά το πόρισμα ομοσπονδιακού δικαστή ότι οι αρχές παραβίασαν τον νόμο προστασίας άγριας ζωής και ενώ περιβαλλοντικές οργανώσεις δεσμεύτηκαν να ακυρώσουν τις μισθώσεις
Την Πέμπτη πουλήθηκε από την κυβέρνηση Τραμπ η πρώτη μίσθωση για εξορύξεις σε μεγάλα θαλάσσια βάθη στην ιστορία των ΗΠΑ, με θαλάσσιες εκτάσεις ανοιχτά της Αμερικανικής Σαμόα να προσφέρονται λίγες μόλις ημέρες αφότου ομοσπονδιακό δικαστήριο έκρινε παράνομη τη διαδικασία έγκρισης.
Η πώληση αφορούσε δύο ζώνες συνολικής έκτασης περίπου 31 εκατ. στρεμμάτων (12,5 εκατ. εκταρίων) στον Ειρηνικό, παρά τη σφοδρή αντίθεση των κατοίκων και περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Κάθε ζώνη απέφερε 3 εκατ. δολάρια (περίπου 2,8 εκατ. ευρώ), για συνολικά 6 εκατ. δολάρια (περίπου 5,5 εκατ. ευρώ). Οι πλειοδότες δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Τη Δευτέρα, ομοσπονδιακή δικαστής στη Χαβάη τάχθηκε στο πλευρό κοινοτικών και περιβαλλοντικών ομάδων, κρίνοντας ότι η Εθνική Υπηρεσία Θαλάσσιας Αλιείας (National Marine Fisheries Service - NMFS) παραβίασε τον Νόμο περί Απειλούμενων Ειδών (Endangered Species Act - ESA) όταν έδωσε το πράσινο φως για την πώληση.
Ωστόσο, παρά την απόφαση του δικαστηρίου, «την πρώτη φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιούν δημοπρασία μισθώσεων υπεράκτιων κρίσιμων ορυκτών στον Ειρηνικό και ένα ιστορικό βήμα για την ενεργειακή και ορυκτή ασφάλεια της Αμερικής», χαρακτήρισε την πώληση ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ.
Σημείωσε ότι η πώληση «ανοίγει τον δρόμο για να μάθουμε περισσότερα για τους πόρους ανοιχτά της Αμερικανικής Σαμόα και να εκτιμήσουμε αν θα μπορούσαν να συμβάλουν σε μια πιο αξιόπιστη εγχώρια τροφοδοσία».
Οι μεταλλευτικές εταιρείες επιδιώκουν να συλλέξουν πολυμεταλλικούς κονδύλους από τον βαθύ πυθμένα του ωκεανού. Τα εξογκώματα, στο μέγεθος πατάτας, περιέχουν νικέλιο, χαλκό και κοβάλτιο, μέταλλα που χρησιμοποιούνται σε μπαταρίες και συστήματα ηλεκτρικών οχημάτων.
Η πώληση ακολουθεί εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Τραμπ τον Απρίλιο του 2025, το οποίο περιγράφει την πρωτοπορία στην επιστήμη και την τεχνολογία των μεγάλων θαλάσσιων βάθων ως «βασικό ζήτημα εθνικής ασφάλειας και οικονομικού συμφέροντος».
Η κίνηση αυτή ανταποκρίνεται επίσης σε αίτημα της αμερικανικής εταιρείας Impossible Metals για άνοιγμα μισθώσεων ανοιχτά της Αμερικανικής Σαμόα, που βρίσκεται ανατολικά του ανεξάρτητου κράτους της Σαμόα.
Αντιδράσεις από κατοίκους και επιστήμονες
Οι επικριτές προειδοποιούν για βλάβες που δεν θα μπορούν να αποκατασταθούν, με σύννεφα αποβλήτων να πνίγουν τη θαλάσσια ζωή και τον θόρυβο από βαριά μηχανήματα να διαταράσσει τις μεταναστεύσεις των ζώων.
«Αυτή η πρόωρη προσπάθεια να εκμεταλλευτούμε τα βαθιά νερά προτού κατανοήσουμε πλήρως πόσο ζωτικής σημασίας είναι θα έχει καταστροφικές συνέπειες που θα αντηχούν για γενιές», είπε η υπεύθυνη της εκστρατείας Άμυνας της Oceana, Τζούλια Σίνγκερ.
Η Αμερικανική Σαμόα απαγόρευσε την εξόρυξη σε μεγάλα βάθη στα δικά της χωρικά ύδατα το 2024, όμως η δημοπρασία αφορά την ομοσπονδιακά ελεγχόμενη Εξωτερική Υφαλοκρηπίδα πέρα από αυτό το όριο.
Σε δημόσια παρέμβαση τον Σεπτέμβριο, ο κυβερνήτης Πουλαάλιι Νικολάο Πούλα δήλωσε: «Δεν στηρίζω την εμπορική εξόρυξη ορυκτών σε μεγάλα βάθη αυτή τη στιγμή».
Στην απόφαση της Δευτέρας, η δικαστής Τζιλ Οτάκε έγραψε: «Η NMFS απέτυχε ακόμη και να επιχειρήσει να εξετάσει τις πιθανές επιπτώσεις στα είδη που έχουν καταχωριστεί βάσει του ESA».
Οι περιοχές μίσθωσης βρίσκονται κοντά στο εκτεταμένο θαλάσσιο καταφύγιο του ατόλου Ρόουζ, όπου ζουν πολλά είδη που κινδυνεύουν ή απειλούνται, μεταξύ των οποίων φάλαινες, θαλάσσιες χελώνες, καρχαρίες και κοράλλια.
Ο δικηγόρος της οργάνωσης Earthjustice Κρις Ίτον καταδίκασε την απόφαση να προχωρήσει η διαδικασία.
«Αποφασίζοντας να προχωρήσει στη σημερινή προγραμματισμένη πώληση, η κυβέρνηση Τραμπ έχει προβεί σε μια παράνομη, απείθαρχη ενέργεια», είπε. «Θα αξιοποιήσουμε στο έπακρο τον νόμο για να πιέσουμε δυναμικά ώστε οι μισθώσεις να ακυρωθούν».