Ο 83χρονος Αμερικανός οικονομολόγος είναι εδώ και χρόνια υπέρμαχος της φορολόγησης των υπερπλούσιων
Τις τελευταίες εβδομάδες, σε Γαλλία, Δανία, Ιταλία και Ισπανία, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους για να μιλήσουν ανοιχτά για το αυξανόμενο κόστος ζωής, την κρίση στέγασης και τους χαμηλούς μισθούς.
Ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτζ δήλωσε ότι κατανοεί τις ανησυχίες των νέων και ότι οι ανησυχίες τους είναι «δικαιολογημένες».
«Μέρος του προβλήματος […] είναι η ανισότητα μεταξύ των γενεών», είπε ο Στίγκλιτζ.
«Δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τη στέγαση. Δεν τους παρέχεται η εκπαίδευση που θα τους έκανε παραγωγικούς. Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δημιουργεί νέα είδη ανησυχιών», είπε.
Ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας ανέφερε ότι ο κόσμος που κληρονομεί η επόμενη γενιά είναι γεμάτος αβεβαιότητες, συνδεδεμένες με την αυξανόμενη ανισότητα, την κλιματική αλλαγή και άλλα ζητήματα.
Τους τελευταίους μήνες, οι διαδηλώσεις έχουν κατακλύσει τους δρόμους των ευρωπαϊκών χωρών, τροφοδοτούμενες από τη διεύρυνση των ανισοτήτων στον πλούτο. «Πιστεύω ότι αυτά είναι δικαιολογημένα παράπονα», είπε ο Στίγκλιτς. Αυτές οι πιέσεις τροφοδοτούν τον φόβο στις νεότερες γενιές ότι ίσως να μην φτάσουν ποτέ το βιοτικό επίπεδο που απόλαυσαν οι γονείς τους.
«Πληρώνω 460 ευρώ για 5 τετραγωνικά μέτρα»
Την περασμένη εβδομάδα, εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους στην Ισπανία, στην πρώτη πανεθνική 24ωρη απεργία από το 2012.
Προχωρώντας μέσα σε καταρρακτώδη βροχή, οι διαδηλωτές στη Μαδρίτη κρατούσαν πλακάτ και φώναζαν συνθήματα «δεν έχουμε σπίτι», διαμαρτυρόμενοι για το αυξανόμενο κόστος ζωής.
«Ο κόσμος δουλεύει πολύ, και δεν είναι αρκετό για να πληρώσει το ενοίκιο, για να πληρώσει για ένα σπίτι», είπε η Πάουλα Ντίαθ, 25χρονη τεχνικός θεάτρου που ζει με τους γονείς της.
Ο Αρτούρο Λεόν, 24 ετών, είναι φοιτητής στη Βαρκελώνη και πληρώνει 460 ευρώ τον μήνα για ένα υπνοδωμάτιο 5 τετραγωνικών μέτρων σε διαμέρισμα που μοιράζεται με τέσσερα ακόμη άτομα. «Δεν έχουμε συμβόλαιο, και υπάρχουν πολλά πράγματα στο διαμέρισμα που είναι χαλασμένα, αλλά ο ιδιοκτήτης αρνείται να τα επισκευάσει», είπε στο Al Jazeera.
Ο Σάντσεθ προκήρυξε τις εκλογές αυτού του μήνα, που αρχικά ήταν προγραμματισμένες για το 2027, αφού η κυβέρνησή του μειοψηφίας δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την έγκριση του κοινοβουλίου για δέσμη μέτρων για τη στέγαση που είχε προτείνει σε απάντηση των διαδηλώσεων.
«Δεν θέλουμε ποντίκια στα σχολεία μας»
Στην Ιταλία, χιλιάδες μαθητές ζήτησαν περισσότερη χρηματοδότηση για τα σχολεία, καθώς πραγματοποίησαν πορείες, έστησαν καταυλισμούς με σκηνές και κατέλαβαν σχολικά κτίρια για να ακουστούν τα αιτήματά τους.
«Δεν θέλουμε τα παράθυρα να πέφτουν στα κεφάλια μας, και δεν θέλουμε ποντίκια στα σχολεία μας. Θέλουμε καθαρά κτίρια, και εγώ θέλω να ζήσω σε έναν καλύτερο κόσμο από αυτόν εδώ», είπε η Σοφία Καταλντί, 16χρονη μαθήτρια από τη Ρώμη.
Αυτή η έκκληση για μια καλύτερη ζωή μοιάζει με ηχώ των σπουδαστικών κινητοποιήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη στη Γαλλία από τις αρχές Σεπτεμβρίου.
«Η κατάσταση των σχολείων, η κατάσταση των νοσοκομείων, τα επίπεδα στελέχωσης σε σχολεία και νοσοκομεία, ο τρόπος με τον οποίο όλα χειροτερεύουν ολοένα και περισσότερο σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, είναι ζητήματα που μας αγγίζουν πραγματικά», είπε η Ορελάν Τος, νοσηλεύτρια 38 ετών.
«Είμαστε ήδη αγχωμένοι με τις σπουδές μας, αλλά όταν έχεις μια ομάδα αστυνομικών μπροστά από το λύκειο κάθε πρωί, το μόνο που θέλεις είναι να συνεχίσεις να διαδηλώνεις», είπε η Ματίλντ, 17χρονη μαθήτρια στο Παρίσι.
Ο Στίγκλιτς στηρίζει τη φορολόγηση των πλουσίων
Ο 83χρονος Αμερικανός οικονομολόγος είναι εδώ και χρόνια υπέρμαχος της φορολόγησης των υπερπλούσιων. Υποστηρίζει ότι οι κυβερνήσεις θα είχαν περιθώριο να ανταποκριθούν στις κοινωνικές απαιτήσεις αν ήταν διατεθειμένες να αυξήσουν τα έσοδά τους.
«Υπάρχει τόσο πολύ χρήμα στην κορυφή, που ακόμη και ένας μικρός φορολογικός συντελεστής στην κορυφή παράγει τεράστιο ποσό χρημάτων», είπε.
Ο Στίγκλιτς στηρίζει προτάσεις όπως αυτή του Γάλλου οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζούκμαν για έναν ελάχιστο φόρο περίπου 2% επί περιουσιών άνω των 100 εκατ. ευρώ.
Τέτοια φορολογικά έσοδα θα επέτρεπαν να διατεθούν περισσότερα χρήματα για τις δημόσιες υπηρεσίες και θα έπρεπε να επιβάλλονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Υποστηρίζει ότι η ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων και κεφαλαίων στην ένωση έχει καταστήσει ευκολότερη τη φοροαποφυγή.
Ωστόσο, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια προειδοποίησε ότι οι φόροι από μόνοι τους δεν θα λύσουν τις προκλήσεις της Ευρώπης. Οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να επανεξετάσουν ορισμένα τμήματα των δημόσιων δαπανών τους και να εφαρμόσουν πιο ευέλικτα συνταξιοδοτικά συστήματα, που να αντανακλούν το αυξημένο προσδόκιμο ζωής, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα επαγγέλματα με βαριά σωματική εργασία.
«Οι φοιτητές μπορεί να μην αντιλαμβάνονται πλήρως», είπε ο Στίγκλιτς, ότι πέρα από τις συνήθεις πιέσεις στους προϋπολογισμούς, «πρόκειται για μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο».