Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας επανέλαβε ότι χρειάζεται ξένο υγειονομικό προσωπικό και ενίσχυση του συστήματος υγείας, μετά από αμερικανική δήλωση ότι οι ασθενείς δεν αντιμετωπίζονται σωστά στη χώρα.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, θέλει να στείλει ένα πλοίο-νοσοκομείο στη Γροιλανδία, «για να φροντίσει τους πολλούς ανθρώπους που είναι άρρωστοι και δεν τους φροντίζει κανείς εκεί», έγραψε στις 22 Φεβρουαρίου στο Truth Social.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, απέρριψε την προσφορά, υπογραμμίζοντας ότι το σύστημα υγείας στη χώρα είναι δωρεάν για όλους, κάτι που, όπως είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να προσφέρουν.
Ωστόσο, οι ισχυρισμοί του Τραμπ δεν φαίνεται να είναι εντελώς αβάσιμοι. Η Γροιλανδία εδώ και χρόνια δυσκολεύεται να προσελκύσει και να διατηρήσει προσωπικό υγείας. Η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με μέτρα όπως η χαλάρωση των προϋποθέσεων για άδεια παραμονής των επαγγελματιών υγείας.
Η Άννα Βάνγκενχαϊμ, υπουργός Υγείας και Ατόμων με Αναπηρία της Γροιλανδίας, απάντησε στο Facebook (πηγή στα Αγγλικά) ότι γίνονται προσπάθειες ενίσχυσης του συστήματος υγείας και ότι αυξάνεται η πολιτική βούληση για την προσέλκυση περισσότερων επαγγελματιών υγείας από το εξωτερικό.
Η Βάνγκενχαϊμ πρόσθεσε ότι η Γροιλανδία δεν θα αρνηθεί καμία βοήθεια, «ούτε καν από τις Ηνωμένες Πολιτείες». Επαγγελματίες υγείας που θέλουν να εργαστούν στη χώρα, εφόσον σέβονται τους ασθενείς, τη γλώσσα και τον πολιτισμό, είναι ευπρόσδεκτοι.
Την 1η Ιανουαρίου 2026, ο πληθυσμός της Γροιλανδίας υπολογιζόταν σε περισσότερους από 56.000 κατοίκους, διάσπαρτους σε τεράστιες αποστάσεις. Πρόκειται για την αραιότερα κατοικημένη επικράτεια στον κόσμο. Περίπου 20.000 ζουν στην πρωτεύουσα, Νουούκ, ενώ οι υπόλοιποι είναι διασκορπισμένοι σε απομακρυσμένες πόλεις και οικισμούς.
Υγειονομικό βάρος
Το 2023, το υγειονομικό βάρος της Γροιλανδίας, μετρημένο σε έτη ζωής προσαρμοσμένα στην αναπηρία (DALYs) ανά 100.000 κατοίκους, ανερχόταν σε 38.715. Ένα DALY αντιστοιχεί σε ένα χαμένο έτος υγιούς ζωής.
Το αντίστοιχο μέγεθος για τη Δανία είναι 30.931 και ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται σε 36.863.
Εκτιμάται ότι το 2023 περίπου το 1,5% του πληθυσμού της Γροιλανδίας ζούσε με καρκίνο και το 18,8% με κάποια ψυχική διαταραχή, ποσοστά υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Το προσδόκιμο ζωής υπολείπεται επίσης της υπόλοιπης Ευρώπης. Ένα νεογέννητο αγόρι στη Γροιλανδία μπορεί να αναμένει ότι θα ζήσει 69,3 χρόνια και ένα κορίτσι 73,9 χρόνια, πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 81,7 ετών.
Πώς είναι οργανωμένο το σύστημα υγείας;
Ο τομέας της υγείας λειτουργεί σε 70 σημεία σε όλη τη χώρα. Υπάρχουν περίπου 120 θέσεις γιατρών, αλλά μόνο γύρω στις 60 καλύπτονται από μόνιμο προσωπικό.
Από τις 300 θέσεις νοσηλευτών, οι 200 είναι μόνιμες, σύμφωνα με το Trap Greenland, μια ψηφιακή εγκυκλοπαίδεια για τη χώρα που έχει γραφτεί από ντόπιους ερευνητές.
Το σύστημα χωρίζεται σε πέντε περιφέρειες, καθεμία από τις οποίες εξυπηρετείται από ένα περιφερειακό νοσοκομείο. Το Νοσοκομείο Βασίλισσας Ίνγκριντ στο Νουούκ λειτουργεί τόσο ως περιφερειακό νοσοκομείο για την περιφέρεια Σερμερσούκ όσο και ως εθνικό νοσοκομείο.
«Έξω από το Νουούκ, η ραχοκοκαλιά του συστήματος είναι η πρωτοβάθμια φροντίδα», δήλωσε στο Euronews Health ο Χένρικ Χάνσεν, ιατρικός σύμβουλος στο Υπουργείο Υγείας και Ατόμων με Αναπηρία της Γροιλανδίας.
Ειδικοί από τη Δανία ταξιδεύουν περιοδικά στη Γροιλανδία για να πραγματοποιήσουν εξειδικευμένες επεμβάσεις, όπως χειρουργικές επεμβάσεις στα μάτια. Οι περισσότερες άλλες χειρουργικές πράξεις, η παθολογία και η ψυχιατρική παρέχονται στο νοσοκομείο του Νουούκ.
Οι υπηρεσίες υγείας υπάγονται στη γροιλανδική δικαιοδοσία από το 1992. Ωστόσο, ορισμένες υπηρεσίες εξακολουθούν να μην είναι διαθέσιμες στην επικράτεια.
Προκλήσεις στην παροχή υπηρεσιών υγείας
Το σύστημα υγείας της Γροιλανδίας μπορεί να αντιμετωπίσει τις πιο βασικές ιατρικές ανάγκες. Πιο προχωρημένες παρεμβάσεις, ιδιαίτερα εξειδικευμένες θεραπείες και περίπλοκη φροντίδα παρέχονται στη γειτονική Δανία.
Ο Χάνσεν εξήγησε ότι στους καρκινοπαθείς προσφέρεται η δυνατότητα να μεταβούν στη Δανία για προχωρημένες θεραπείες, όπως η ακτινοθεραπεία, καθώς η Γροιλανδία δεν διαθέτει τον απαραίτητο εξοπλισμό για τη διαχείριση ραδιενεργών ουσιών.
Επεμβατικές καρδιολογικές πράξεις, όπως αγγειοπλαστική, τοποθέτηση stent σε αποφραγμένες αρτηρίες ή αντικατάσταση βαλβίδων, δεν πραγματοποιούνται επίσης στην περιοχή για ασθενείς με καρδιαγγειακά νοσήματα. Το ίδιο ισχύει για τη χρόνια αιμοκάθαρση και τις μεταμοσχεύσεις νεφρού σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια.
Στην ετήσια έκθεσή του για το 2025, το Υγειονομικό Συμβούλιο της Γροιλανδίας επισημαίνει ότι υπάρχει σταθερή επιδίωξη όσο το δυνατόν περισσότερη θεραπεία να γίνεται κοντά στον τόπο κατοικίας του ασθενούς. Μόνο τα περιστατικά που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν τοπικά θα πρέπει να παραπέμπονται στο Νοσοκομείο Βασίλισσας Ίνγκριντ και μόνο όσα υπερβαίνουν τις δυνατότητές του να αποστέλλονται στη Δανία.
Όπως σημειώνει όμως το Συμβούλιο, όσο πιο εξειδικευμένη είναι μια θεραπεία, τόσο δυσκολότερο είναι να προσφέρεται σε τοπικό επίπεδο, όχι μόνο λόγω έλλειψης προσωπικού, αλλά και λόγω των υποδομών και των κανονιστικών απαιτήσεων που συνεπάγεται.
Ο ρόλος της τηλεϊατρικής
Η γεωγραφία παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τη Γροιλανδία. Από ορισμένους οικισμούς μπορεί να χρειαστούν μέρες ή και εβδομάδες για να φτάσει κανείς σε πόλη όπου υπάρχει γιατρός και υγειονομικές δομές, ενώ οι καιρικές συνθήκες προκαλούν συχνά καθυστερήσεις.
«Η τηλεϊατρική έχει, σε κάποιο βαθμό, αλλάξει την ανάγκη για δια ζώσης επαφή. Για παράδειγμα, δερματικές παθήσεις διαγιγνώσκονται πλέον με τηλεϊατρική υποστήριξη από τη Δανία», πρόσθεσε ο Χάνσεν.
Η Υπηρεσία Υγείας της Γροιλανδίας λάνσαρε την εφαρμογή Puisa το 2023, για να διευκολύνει ασφαλείς βιντεοκλήσεις μεταξύ ασθενών στο σπίτι και επαγγελματιών υγείας, με στόχο να καλυφθούν και οι πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.