Από μεγάλη μελέτη προέκυψε πως άτομα που κοιμούνταν συστηματικά λιγότερο από έξι ή περισσότερο από οκτώ ώρες παρουσίαζαν τάση για ταχύτερη γήρανση σε όλο το σώμα
Οι πολύ λίγες ή οι πάρα πολλές ώρες ύπνου μπορεί να επιταχύνουν τη γήρανση του εγκεφάλου, της καρδιάς, των πνευμόνων και του ανοσοποιητικού συστήματος και να συνδέονται με διάφορες ασθένειες, σύμφωνα με νέα μελέτη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια διεθνής ομάδα ερευνητών ανέλυσε δεδομένα που συλλέχθηκαν από σχεδόν μισό εκατομμύριο συμμετέχοντες στη βρετανική βιοτράπεζα UK Biobank και εντόπισε ένα σαφές μοτίβο.
Άτομα που κοιμούνταν συστηματικά λιγότερο από έξι ή περισσότερο από οκτώ ώρες παρουσίαζαν τάση για ταχύτερη γήρανση σε όλο το σώμα.
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε τα λεγόμενα «βιολογικά ρολόγια γήρανσης», εργαλεία που, με τη βοήθεια μηχανικής μάθησης, εκτιμούν πόσα χρόνια γερνά κάποιος ταχύτερα ή πιο αργά από τη χρονολογική του ηλικία, με βάση βιολογικά δεδομένα όπως απεικονίσεις εγκεφάλου, πρωτεΐνες στο αίμα και χημικούς δείκτες στον οργανισμό.
Συνολικά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο σε σχήμα U. Όσοι κοιμούνταν ώρες στο μεσαίο εύρος είχαν τις καλύτερες ενδείξεις υγείας, ενώ στα άκρα της κλίμακας παρατηρήθηκε μεγαλύτερη βιολογική γήρανση.
Η συσχέτιση αυτή ήταν εμφανής σε όργανα όπως ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες, το ήπαρ, το ανοσοποιητικό σύστημα, το δέρμα και ο μεταβολισμός.
Ο λίγος ύπνος συνδεόταν σε μεγάλο βαθμό με διαταραχές που σχετίζονται με τον εγκέφαλο, όπως η κατάθλιψη και το άγχος, κάτι που έχει φανεί και σε άλλες μελέτες για τον ύπνο και την ψυχική υγεία.
«Το ευρύ αυτό μοτίβο εγκεφάλου–σώματος είναι σημαντικό, γιατί μας δείχνει ότι η διάρκεια του ύπνου αποτελεί βαθιά ριζωμένο στοιχείο της συνολικής μας φυσιολογίας, με συνέπειες που επεκτείνονται σε όλο το σώμα», δήλωσε ο Τζουνχάο Γουεν, κύριος συγγραφέας της μελέτης και επίκουρος καθηγητής ακτινολογίας στο Κολέγιο Ιατρών και Χειρουργών Vagelos του Πανεπιστημίου Κολούμπια στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πέρα από τις παθήσεις που σχετίζονται με τον εγκέφαλο, ο λίγος ύπνος συνδέθηκε επίσης με άλλα προβλήματα υγείας, όπως καρδιοπάθειες, διαβήτης τύπου 2, παχυσαρκία, αναπνευστικές παθήσεις όπως το άσθμα και γαστρεντερικά προβλήματα όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Και ο πολύς ύπνος συνδέθηκε με προβλήματα υγείας, αν και οι ερευνητές επισημαίνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αντανακλά μια υποκείμενη νόσο, αντί να προκαλεί ο ίδιος άμεσα βλάβη.
«Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ο ύπνος συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη γήρανση και το παθολογικό φορτίο του εγκεφάλου», είπε ο Γουεν.
«Η δική μας μελέτη προχωρά ένα βήμα παραπέρα και δείχνει ότι τόσο ο πολύ λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος συνδέονται με ταχύτερη γήρανση σχεδόν σε κάθε όργανο, ενισχύοντας την άποψη ότι ο ύπνος είναι σημαντικός για τη διατήρηση της υγείας των οργάνων μέσα σε ένα συντονισμένο δίκτυο εγκεφάλου–σώματος, που περιλαμβάνει και την ισορροπία του μεταβολισμού και ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα», πρόσθεσε.
Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει πως ο ύπνος από μόνος του προκαλεί αυτές τις αλλαγές. Επισημαίνουν επίσης ότι μεγάλο μέρος των δεδομένων για τον ύπνο προέρχεται από αυτοαναφορές των συμμετεχόντων, οι οποίες μπορεί να είναι λιγότερο ακριβείς από τις άμεσες μετρήσεις του ύπνου.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, απαιτείται περαιτέρω δουλειά για να διευκρινιστεί αν ο κακός ύπνος επιταχύνει άμεσα τη γήρανση ή αν και τα υποκείμενα προβλήματα υγείας επηρεάζουν τα πρότυπα ύπνου.
Ζητούν επίσης μελλοντικές μελέτες με πιο ακριβείς μετρήσεις του ύπνου και με πιο ποικιλόμορφους πληθυσμούς.